Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Finweek
Belasting vir welvarendes kan markte bevoordeel
28 Mei 2021

Welvarende Amerikaners het heel voorspelbaar negatief gereageer op president Joe Biden se plan om belasting, veral kapitaalwinsbelasting op beleggingsgroei, te verhoog.

Biden se voorstelle is heel uitvoerig vergeleke met vorige belastingverhogings, waarvan die jongste in die vroeë 1990’s was. Dit behels effektief die verdubbeling van die persentasie belasting op markkapitaalwins as inkomste bo $1 miljoen styg.

Daarby kan die maatskappybelastingkoers van 21% tot 28% styg. Dié dubbele slag vir die staatskas sal markte dalk knel. Dit lyk of bitcoin reeds ’n vroeë slagoffer is met dié dat dit tot onder $50 000 gedaal het nadat dit op 14 April ’n hoogtepunt van $64 000 bereik het. Dit het intussen ietwat herstel. Aandelemarkte volg tot dusver meestal ’n wag-en-kyk-benadering.

Sekere studies dui daarop dat aandelemarkte belastingverhogings in die verlede geïgnoreer het. Dié keer kan dit egter anders wees as maatskappy- en inkomstebelasting gelyktydig styg.

Daar word wyd erken dat belasting van individue in Amerika veels te swaar geword het. Individue dra meer as 40% van federale inkomstebelasting by, terwyl maatskappye gemiddeld slegs 7% betaal. Betaalstaat-, verbruik- en eiendomsbelasting is bykomende laste vir individue. Groot tegnologiemaatskappye is dekades lank bevoordeel deur laer belastingkoerse in die geglobaliseerde wêreld.

Apple het verlede jaar effektief $10 miljard belasting in Amerika op inkomste van $275 miljard betaal. Die maatskappy sê hy het oor vyf jaar $45 miljard se Amerikaanse belasting betaal. Dis teen ’n agtergrond van ’n markkapitalisasie van meer as $2 000 miljard.

Hoe is dit moontlik dat maatskappye sulke belastingvoordele ontvang? Eenvoudig gestel werk internasionale maatskappye in ’n omgewing waar ekonomiese bedrywighede in ’n land nie belas word in die land waar dit plaasvind nie. Prysbepaling in ’n land word na ’n regsgebied met laer belastingkoerse oorgedra. Die gevolg is die verskynsel van oordragprysbepaling na belastingskuilplekke, waar maatskappye hul intellektuele eiendom registreer. Daarby het die meeste lande in die verlede graag multinasionale maatskappye verwelkom om werkskepping ’n hupstoot te gee en die binnelandse belastingbasis te vergroot, meestal deur verbruiksbelasting. Vrygewige belastingaftrekkings word toegestaan.

Dié stelsel van belastingvermyding is heeltemal wettig. Die persepsie is dat dit eties verkeerd is. Wanneer ’n maatskappy al die moontlike doen om belasting te verminder – dikwels deur handelsvoorraad – is die gevolg die manipulasie van die belastingstelsel, want ’n laer voorraadwaardasie sal beteken dat minder belasting betaal word.

Vir belastingdoeleindes word eindvoorraad by inkomste getel, terwyl dit in rekeningkundige terme afgetrek word om die koste van verkope en wins te bepaal. Belastingowerhede konsentreer vanselfsprekend op hoër waardasies van eindvoorraad, want dit sal die belastinginkomste en belastingbetalings vergroot. Maatskappye wil aftrekkings so veel as moontlik maak.

Dié internasionale toutrekkery het vir baie amper ’n speletjie geword waarin vernuftige belastingadviseurs teen die belastingowerhede te staan kom. Die gevolg is ’n erg verwronge internasionale belastingstelsel. Die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (Oeso) het baie jare lank deur inisiatiewe vol tegniese taal op oordragprysbepaling gekonsentreer.

Hoe is dit moontlik dat maatskappye sulke belastingvoordele ontvang?

Die armlengtebeginsel met transaksies is nou wyd gevestig en word as ’n gedeeltelike sukses beskou. Multinasionale maatskappye grond prysbepaling nie meer op arbitrêre besluite in die hoofkantoor nie. Prysbepaling moet nou kommersieel sin maak en op vergelykende grondslag geregverdig word. Belastingarbitrage het belastinghervorming in die verlede verhinder.

As belastingkoerse in een land verhoog word, verlaag ander lande onvermydelik hul koerse om investering en spelers wat aan die hoër koers wil ontkom, te lok. Studies toon dat ’n gemiddelde maatskappybelastingkoers van 22% die meeste arbitragetaktiek kan uitskakel. As Amerika maatskappybelasting weer tot 28% verhoog, kan belastingskuilplekke weer bevoordeel word.

Janet Yellen, Amerikaanse minister van finansies, het eerste die instelling van ’n wêreldwye maatskappybelastingkoers van gemiddeld 15% geopper waartoe alle lande hul moes verbind. Sy het dit toe na 21% verhoog.

Oeso verkies ’n laer koers van 12,5%. Die instelling daarvan is makliker gesê as gedaan. Die toename in maatskappykontant, wat deels uit belastingbesparing spruit, versterk aandelemarkte. Dit het tot hemelhoë waardasies gelei en die boonste 10% in Amerika op maniere verryk wat selfs plutokrate in die skande steek.

Maarten Mittner is ’n geregistreerde belastingpraktisyn, vryskut- finansiële joernalis en markkenner.

Baie min van die geld word produktief in Amerika aangewend, met oornames die benadering wat verkies word. Die bekendstelling van nuwe digitale produkte en strukture kos groottegnologie amper niks nie, afgesien van navorsing en ontwikkeling, wat in elk geval belastingaftrekbaar is. Markte sal aanvanklik waarskynlik ’n skok kry wanneer die nuwe belastingwerklikhede duidelik word.

Mettertyd kan ’n billiker samelewing egter voordelig word vir maatskappye en na markte oorspoel namate uitermatige waardasiewisselinge minder wydverspreid word. Die breër bevolking sal meer deur groter markblootstelling bevoordeel word. Dís die benadering wat die Chinese owerheid nou volg met pogings om oormatige welvaartskepping te beperk.

Die Europese Unie is reeds daar. Amerika kan binnekort daar kom.

* Stuur 'n boodskap aan terugvoer@finweek.co.za

* Maarten Mittner is ’n geregistreerde belastingpraktisyn, vryskut- finansiële joernalis en markkenner.

* Foto: Shutterstock

Meer oor:  Finweek  |  Belasting
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.