Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Finweek
Fondsmikpunte: Moenie appels met pere vergelyk nie
21 Maart 2019

Dis belangrik om te weet waarna beleggers verwys wanneer hulle van die Suid-Afrikaanse mark praat en, nog belangriker, waarna fondsbestuurders verwys wanneer hulle fondsmikpunte met ’n spesifieke indeks vergelyk. 

Foto: Shutterstock
Foto: Shutterstock

Die Franse sêding “comparer des pommes et des poires” beteken jy vergelyk appels en pere.

Nou ja, al wys talle wetenskaplike verslae op die ooreenkomste tussen appels en pere, is die verhaal se les dat jy seker moet maak dat die dinge wat jy vergelyk wel vergelykbaar is, sodat jy nie op die ou end twee totaal verskillende entiteite met mekaar vergelyk nie.

Teen einde Februarie het ek op sosiale media ’n tabel gepubliseer om die tien grootste MSCI-indekse vir ontluikende markte se opbrengste oor onderskeidelik een week en een maand in Amerikaanse dollarwaarde te vergelyk. Ek moes toe taamlik gou hoor die data kan nie korrek wees nie, want die tabel wys dat Suid-Afrika in Februarie 5,34% van sy waarde in dollar verloor het.

Die argument teen my plasing was dat as ons die randgegronde opbrengs van die FTSE/JSE se algehele indeks (+3,41%) aanpas met hoeveel die rand teenoor die dollar verswak het (5,89%), dit die ware syfer in die omgewing van -2,5% in dollarwaarde sou laat. My antwoord hierop is dat as jy verskillende MSCI-indekse vergelyk (MSCI is een van die grootste verskaffers van internasionale indekse wêreldwyd) en dan besluit om ’n indeks wat hoegenaamd nie ’n MSCI-indeks is nie by die mengsel te voeg, is jy in werklikheid besig om appels met pere te vergelyk.

Ek het egter besluit om nie my mening oor wat reg of verkeerd is te bespreek nie, maar vandeesweek eerder die verskille tussen die vier grootste Suid-Afrikaanse aandelemarkindekse uit te lig. Dié vier indekse verskyn op die meeste fondse se feitestate (ook bekend as “minimum disclosure documents” of MDD’s) en ek meen die inligting sal beleggers help om appels met appels te vergelyk wanneer hulle ’n belegging in aandele oorweeg.

FTSE/JSE se algehele indeks (Alsi)

Dis waarskynlik die bekendste indeks in Suid-Afrika en word meesal bloot die JSE genoem. Dié indeks verteenwoordig 99% van die totale kapitaalwaarde (voordat enige aanpassings ten opsigte van belêbare gewigte gedoen is) van alle gewone aandele wat op die hoofbord van die JSE genoteer is.

Hulle moet ook aan bepaalde maatstawwe voldoen wat minimum likiditeit en vrylik verhandelbare aandele betref (wat bereken word deur die aandeelprys te deel deur die getal aandele wat geredelik in die mark beskikbaar is).

Selfs al bevind aandele soos British American Tobacco (BATS) en Anheuser-Busch (AB InBev) met ’n primêre notering op ander beurse/indeks hulle op die JSE se hoofbord, word hulle dus in die Alsi opgeneem ondanks die feit dat hulle as maatskappye en inkomstestrome baie min met Suid-Afrika as land te doen het.

FTSE/JSE se Top40-indeks

Soos die naam aandui, bestaan dié indeks uit die 40 grootste maatskappye volgens markkapitalisasie op die JSE. Die vrylik verhandelbare metode word ook toegepas, wat beteken al is ’n aandeel soos AB InBev verreweg die grootste genoteerde maatskappy op die JSE, het hy slegs 1% vrylik verhandelbare aandele beskikbaar, wat hom nie groot genoeg maak om onder die Top40- grootste maatskappye volgens netto markkapitalisasie ingesluit te word nie.

MSCI Suid-Afrikaanse indeks

Dié indeks bestaan uit 50 JSE-genoteerde groot en mediumkapitalisasiemaatskappye. Dié maatskappye moet hul primêre notering op die JSE hê. Dit beteken aandele soos AB InBev en Bats (en alle aandele met PLC agter hul naam) wat hul primêre notering op ander aandelebeurse het, word nie in dié indeks verteenwoordig nie.

Die meeste mense sal aanvoer dié indeks is meer verteenwoordigend van Suid-Afrika as land en natuurlik ons plaaslike sakeondernemings, maar die nadeel is tans dat ’n enkele aandeel (Naspers*) 30% van die totale indeks uitmaak.

FTSE/JSE Beperkte SWIX algehele indeks

Schalk Louw is ’n portefeuljebestuurder by PSG Wealth

Dié indeks maak ál meer sy verskyning op MDD’s. Voordat ons egter by die “beperkte” deel van die indeks kom, wil ek graag verduidelik hoekom SWIX hom aan die kern van dié indeks bevind. Die indeks bestaan uit presies dieselfde aandele as die Alsi, maar elke aandeel se gewig word volgens ’n alternatiewe metode van vrylik verhandelbaarheid bereken, waarvolgens slegs aandele wat in Suid-Afrika geregistreer en in gedematerialiseerde vorm gehou word (deur Strate in stand gehou) gebruik word om hul gewigstoekenning in die indeks te bepaal.

Die beperkte deel verwys na die boperk wat op elke aandeel se gewig in die indeks geplaas word, naamlik 10%. Dit beteken selfs Naspers, wat ingevolge die Alsi tans ’n enorme 19% van die totale indeks verteenwoordig, ook tot ’n gewig van slegs 10% beperk word.

* Stuur 'n boodskap aan terugvoer@finweek.co.za

* Schalk Louw is ’n portefeuljebestuurder by PSG Wealth.

* finweek is ’n publikasie van Media24, ’n filiaal van Naspers. 

Meer oor:  Finweek  |  Fondsmikpunte  |  Beleggings
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ‘n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar hierdie is nie ‘n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.