Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Finweek
Genoteerde batebestuurders soek prestasiehupstoot in die buiteland
18 Maart 2021
Foto: Shutterstock

Die meeste van Suid-Afrika se batebestuursmaatskappye is óf in private besit óf vorm deel van groter entiteite, soos finansiële instellings. Die prestasie van dié batebestuurders binne sulke groter groepe is grootliks onbenullig wat die groep se aandeelprestasie betref. Daar is egter ’n paar werklik onafhanklike genoteerde batebestuursmaatskappye wat kleinbeleggers gerus kan bekyk.

Die tekort aan onafhanklike genoteerde opsies is nie verbasend as ’n mens na hul sakemodelle kyk nie; met in die algemeen min kapitaalbesteding en werknemers as die enigste ware koste.

Daar is amper nooit ’n rede om kapitaal op die mark te verkry nie, al toon Sygnia se verkryging van DBX die nut daarvan in sekere gevalle. Sommige van die genoteerde onafhanklike batebestuurders is uit groter finansiële instellings ontknoop en het om verskeie redes genoteerd gebly, waaronder aansien en bemarkingswaarde, aansporingskemas en relatief min korporatiewe bedrywighede in die sektor.

Jean Pierre Verster, uitvoerende hoof van Protea Capital Management

Die samevoeging van verskillende benaderings, beleggingstyle en bestuurspanne kan ernstige hindernisse vir konsolidasie beteken, selfs al bied dit skaalvoordele. Sygnia en Anchor Capital is twee seldsame voorbeelde van batebestuursmaatskappye wat deur die proses van ’n aanvanklike openbare aanbieding gegaan het, maar Anchor het onlangs gedenoteer nadat hy sy aandele ná net ses jaar op die JSE teruggekoop het.

Terwyl dit in die algemeen waar is dat stygende markte die waardasie van genoteerde batebestuurders verhoog, gebruik hulle verskeie strategieë en beleggingstyle wat die prestasie van hul aandeelprys raak. In die eerste plek het markte se herstel ná vroeg verlede jaar se groot verkope veroorsaak dat waardebeleggers, soos PSG, nie kon bybly by groeibeleggers met groot tegnologieaandele in hul portefeuljes nie.

Die geleidelike oorskakeling na passief bestuurde laekoste-fondse belemmer aktiewe bestuurders ook. Die aantreklikheid van fondse wat goed presteer, is geneig om verdere invloeie te lok – ’n tendens wat Jean Pierre Verster, uitvoerende hoof van Protea Capital Management, sê geneig is om oordryf te word. “Baie studies toon dat die vloei prestasie najaag.

Gewoonlik begin prestasie ná baie sterk invloei onvermydelik afneem en word dan deur sterk uitvloei gevolg. Die siklusse kan nogal sterk wees, soos Coronation toon wat meer as R600 miljard se bates teen middel-2015 gehad het, maar waarna miljarde uitgevloei het.”

’n Meer voortdurende tendens is egter die inkrimping van SA se spaarpoel. Weens groter werkloosheid, wat deur Covid-19 en die gevolge van die inperking vererger is, is institusionele pensioenfondse al jare lank in ’n ontfondsingsiklus.

Verster sê ondanks die demokratisering van markte deur selfbestuurde beleggingsplatforms soos Easy Equities, waar beleggers gelok kan word om self aandele te kies, het die plaaslike batebestuursbedryf tog goeie kleinhandelinvloei getrek, veral met die inperkingbeperkings, wat ’n oorskot diskresionêre kontant vir welvarende Suid-Afrikaners geskep het.

’n Meer voortdurende tendens is egter die inkrimping van SA se spaarpoel. Weens groter werkloosheid, wat deur Covid-19 en die gevolge van die inperking vererger is, is institusionele pensioenfondse al jare lank in ’n ontfondsingsiklus. Dit het saam met die afgelope vyf jaar se gesukkel om opbrengs op die JSE te behaal, veroorsaak dat batebestuurders internasionaal begin diversifiseer het om vir swak handelstoestande te vergoed. “Ninety One is die suksesvolste hiermee en gebruik dit as ’n mededingingsvoordeel.

Coronation is ’n paar jaar agter, maar is in dieselfde rigting op pad. Coronation se internasionale fondse lewer reeds ’n betekenisvolle bydrae van sowat die helfte van die wins, al het Ninety One al verder gevorder om konsentrasierisiko in SA te verklein,” sê Verster. David Talpert, spesialis- finansiële ontleder by Avior Capital Markets, sê buitelandse fondse is deur die swakker rand en sterk wêreldmarkte versterk. Prestasiegelde weens goeie beleggings het Coronation se inkomstegroei gesteun.

David Talpert, spesialis-finansiële ontleder by Avior Capital Markets

Coronation bied ’n defensiewe dividendopbrengskoers vir houers, veral dié wat versigtig is vir bates soos genoteerde eiendom. “Coronation se prys het die laaste paar maande ’n heraanslag beleef. Aandeelhouers is bevoordeel omdat die maatskappy 100% van sy verdienste uitkeer, terwyl Ninety One 75% betaal. Met dié dat die maatskappye vinnig by afstandwerk kon aanpas, hoë veranderlike kostes het en geen kapitaalvereistes nie, is hul bedrywighede nie deur die pandemie beïnvloed nie,” sê Talpert (grafiek 1 en 2).

Verster sê selfs al bemark Coronation sowel as Ninety One hul aanbiedings aktief, het Ninety One se buitelandse strategie meer ondersteuning gekry. “Dit werk goed vir hom, maar minder so vir Coronation. Ninety One geniet steeds beduidende invloei na sy internasionale batebasis, terwyl Coronation se uitvloei voortduur – deels vanweë Coronation se groter ingesteldheid op plaaslike aandele.”

Bank of America (BoA) se internasionale navorsingsverslag getiteld “European Asset Management Year Ahead 2021: Finding the Next Leg of Growth” som sekere tendense op wat SA batebestuurders sal raak terwyl hulle vrugbare grond in die buiteland soek. Vir Ninety One bevestig die verslag ’n afslag van 10% wat weens groter markonsekerheid op die maatskappy se waardasie toegepas is. Al begin die beleggingswêreld weer aan ontluikende markte vir groei dink, kan swak markte, margedruk, onsekerheid op ontluikende markte en valutaswakheid bedryfsprobleme veroorsaak.

Ninety One se internasionale strategie beteken dat ’n vyfde van sy kliënte en ’n derde van sy wins nou uit Brittanje kom, maar sy verwagte groei in nuwe geld vir vanjaar is 4,5%, volgens Hubert Lam en Philip Middleton, ontleders by BoA. Sygnia se suksesvolle benadering was om druk op plaaslike mededingers se tariewe te plaas deur geïndekseerde pensioenfondse teen ’n breukdeel van die koste van aktief bestuurde fondse aan te bied.

Verster sê egter dat terwyl dié bemarkingsbenadering bates wen, sommige van die maatskappy se goed presterende kleinhandelfondse, soos sy 4th Industrial Revolution-fonds, aktief geïndekseer word en prestasiegelde verdien en dat dit nie streng as passief geklassifiseer kan word nie. Waar een batebestuurder uitblink, behoort daar geen beswaar te wees oor mededingers wat ’n belang in daardie maatskappy verkry nie, sê Verster.

“Vir ander institusionele beleggers is ’n batebestuurder eenvoudig ’n ander sakemodel om te ontleed en as ’n belegging te oorweeg. Allan Gray was baie jare lank Coronation se grootste aandeelhouer. Party van dié maatskappye was al goeie beleggings – dis net ’n ander proposisie.”

* Stuur 'n boodskap aan terugvoer@finweek.co.za


Die argument vir Quilter

Quilter, wat in 2018 uit Old Mutual se internasionale afdeling ontknoop en hergeposisioneer is om by ’n filiaal in te skakel, is streng gesproke nie ’n batebestuurder nie.

Quilter bied soos die entiteite bekend as gekoppelde beleggingsdiensverskaffers (Lisps) in SA, beleggingsplatforms en multibestuurderoplossings aan finansiële adviseurs in Brittanje.

“Quilter se sakemodel het verander en wegbeweeg van aandeleseleksie en die onderneming het verlede jaar sy laaste enkel-strategie batebestuurskomponent verkoop,” sê Jean Pierre Verster, uitvoerende hoof van Protea Capital Management. “Die sakemodel lyk sover goed vanweë regulatoriese veranderinge in Brittanje.”

David Talpert, spesialis- finansiële ontleder by Avior Capital Markets, sê Quilter is op die JSE genoteer al het hulle nie werksaamhede in SA nie en die maatskappy bied ’n interessante alternatief vir die tradisionele batebestuursomgewing.

“Die maatskappy het koste besnoei en het blykbaar positiewe groeivooruitsigte met sy nuwe platform.” Warwick Bam, sy ontlederkollega by Avior, sê Quilter het ruimte vir uitbreiding op terreine wat sy belangrike mededinger, St James’s Place, wat dié deel van die mark vir individue met hoë netto waardes bedien, tans nie bereik nie.

“Quilter het ’n diverse verspreidingsmodel wat onafhanklike sowel as sy eie adviseurs insluit en is een van die grootste spelers op die adviesterrein.

“Skaalvoordele is belangrik vir ’n mededingende voordeel en Quilter het ’n balansstaat wat dit vir hom moontlik sal maak om aan te hou om adviseurs te lok en op te lei. Die produkte wat Quilter op sy platform aanbied, vaar die afgelope dekade al goed, en daarom was dit vir adviseurs ’n maklike keuse om geld aan hulle toe te wys. As die prestasie egter wankel, sal die storie natuurlik verander.”

Volgens Bam kan Quilter steeds beduidende markaandeel wen wat waarskynlik nie deur Brittanje se ekonomiese welstand beïnvloed sal word nie. “Die groter pensioenfondse belê in internasionale bates en is nie so sensitief vir Britse batepryse nie.”

Quilter het takke wat Britse uitgewekenes in Dubai, Singapoer en Hongkong dien, maar Bam sê die maatskappy oorweeg dit om dié strukture vanweë regulatoriese kompleksiteit af te takel. Dit sal die onderneming verder vaartbelyn maak en sy winsgewendheid verbeter. (Kyk na die aandeelprysprestasie op grafiek 3.) 


Kies die beste aandeelkiesers

Genoteerde batebestuurders moet die soet en die suur van die lewe aanvaar: Invloei en uitvloei kan wispelturig wees; aandeelhouers kan opvlieënd wees oor bonusse wat aan bestuurders betaal is; en die streng bepalings vir voldoening aan noteringsvoorwaardes is nie noodwendig die voorgrondposisie in die mark werd wat ’n notering meebring nie.

Hubert Lam en Philip Middleton, ontleders by BoA, sê in ’n verslag getiteld “European Asset Management Year Ahead 2021: Finding the Next Leg of Growth” hulle verwag die volgende sleuteltendense in batebestuur: Strukturele groei in private bates en passief bestuurde produkte, terwyl lae rentekoerse voortduur, sikliese rotasie na waarde en ontluikendemark-fondse en groter kapitaaltoewysing deur batebestuurders namate verdienste verbeter, insluitend deur dividenduitkerings en aandeelterugkope.

Watter genoteerde batebestuurders het in dié omstandighede die beste kans om in die volgende drie tot vyf jaar prestasie vir aandeelhouers op te lewer? Verster van Protea Capital Management kies Coronation, wat ná ’n tydperk van beduidende uitvloei begin herstel het.

“Coronation se prestasieterugsakking is goed beskryf en het tot verdere uitvloei aanleiding gegee. Hy het ’n moeilike tyd beleef en kritiek weens groot bonusse aan personeel en so meer gekry, maar dit lyk of aandeelhouers vrede daarmee gemaak het.

Teen dié prys kan hy ’n paar jaar lank die beste vaar, veral as hy aanhou om die buitelandse onderneming sterk te laat groei en ’n beter balans tussen internasionale en SA kliënte bereik.”

Verster, wat ook Sygnia hou, sê dit sal interessant wees om te sien wat gebeur met ’n maatskappy waarvan 60% steeds deur die medestigters Magda Wierzycka en haar man, Simon Peile, besit word. “Tegnies hoef Sygnia nie genoteer te wees nie, maar ek vermoed daar is voordele wat hom op die beurs hou. Ek hou hom met belangstelling dop,” sê hy.

Oor Ninety One sê Verster die maatskappy vaar goed, maar moet nog sy resultate tot einde Maart uitreik wat waarskynlik aanduidings vir die naby toekoms sal gee. “Sy resultate uir aandele is uitstekend, maar vaste-inkomstemarkte sal voortaan waarskynlik minder goed vaar, en Ninety One het beduidende blootstelling daaraan – wat my effens versigtig vir die maatskappy se vooruitsigte maak.”

BoA se ontleders het ’n neutrale beleggingsgradering aan Ninety One toegewys en wys moontlike daalrisiko’s weens swakker markte, tariefdruk, hoër koste en ontluikendemark-onsekerheid uit.

Talpert van Avior Capital Markets kies Ninety One as die waarskynlike toppresteerder onder die JSE-genoteerde batebestuurders. “Ek dink met ’n medium- tot langtermyn- benadering, Ninety One se internasionale sake en groeistrategie wat bategroei ondersteun, het hy die positiefste vooruitsigte vir aandeelhoueropbrengste.” 


Die probleem daarmee om genoteerd te wees

Anchor Capital se denotering toon duidelik die probleme met die notering van ’n batebestuurder. Toe hy verlede jaar ’n aanbod aan aandeelhouers gedoen het, het die bestuur die swak waardasies genoem wat JSE-beleggers geneig is om aan kleinkapitalisasie-maatskappye te koppel.

Vunani Beperk, wat min op die JSE verhandel word, kan van dieselfde probleem getuig. Nadat Anchor se aandeelprys ná sy notering in 2014 aanmerklik gestyg het – deels vanweë die sukses van sy vlagskipaandeelfonds – het die waardasie bestendig afgeneem tussen 2016 en verlede jaar, toe die denotering plaasgevind het.

“Batebestuurders moet lank en hard dink oor die scenario waarin hulle kapitaal deur die beurs wil verkry. Anchor was ’n uitsondering, want hy het genoteer, ’n lekker tydperk van prestasie en groei beleef, en toe het groot aandeelhouers minderhede teen ’n goedkoop prys uitgekoop. Mooi so,” sê Verster van Protea Capital Management.

Om genoteer te wees, kan ’n batebestuurder meer op die voorgrond plaas – ’n voordeel wat Magda Wierzycka, stigter en uitvoerende hoof van Sygnia, in Oktober 2015 genoem het toe dié maatskappy genoteer het – en dit kan ’n nuttige manier bied om sleutelpersoneellede deur aandeelopsieskemas te behou.

Vir die meeste kleiner batebestuurders is dit egter moeilik om aandag te trek, terwyl die JSE se vereistes oor voldoening en openbaarmaking lastig kan wees. “Dit hou beperkte voordele in om genoteer te wees omdat batebestuurders lig op kapitaal is en nie beduidende kapitaal nodig het om te groei nie. As jy nie ’n goeie aanslag het nie, is dit beter om soos Anchor te denoteer.

Dit kan welvaart skep en is ’n goeie manier om werknemers te behou en aan te spoor. Dit het goed vir Coronation en Ninety One gewerk,” sê Talpert van Avior Capital Markets.

Sowat twee derdes van Sygnia, wat meer as R250 miljard se bates onder bestuur het, teenoor Anchor se R65 miljard, is steeds onder beheer van Wierzycka en Simon Peile, haar medestigter. Institusionele belange in die maatskappy (net minder as 6%) bly marginaal.

Kleinbeleggers besit sowat 11% van die maatskappy. Dié wat belange in Sygnia het, het egter die afgelope 12 maande die beste opbrengs behaal, met hul beleggings wat met meer as 105% gegroei het ( grafiek 4).

Quilter se aandeelprys het in dieselfde tydperk met 3,9% gestyg, Coronation s’n met 22,3% en Ninety One s’n met 40%. Beleggers met JSE-genoteerde batebestuurderaandele, het voordeel getrek uit kapitaalgroei, wat aan sterker markte gekoppel is en dividendopbrengskoerse wat hoogs defensief was ná die markuitvloei van vroeg verlede jaar, met Coronation se 7,6% vooraan. 

Meer oor:  Batebestuur  |  Finweek
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.