Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Finweek
Is banke op JSE nog belêbaar?
22 Oktober 2020
Foto: Shutterstock
Foto: Shutterstock

’n Belangrike oorweging wanneer die beleggingslewensvatbaarheid van verskillende handelsbanke oorweeg word, is dat nie alle JSE-genoteerde banke suiwer Suid-Afrikaans is nie. Insgelyks, is nie alle plaaslik genoteerde banke bloot betrokke by bankdienste nie.

Discovery met sy groot versekerings- en mediesefonds-afdeling, en Sasfin met sy groot aandelemakelaar- en welvaartbestuursondernemings, is voorbeelde. Weens die feit dat nie alle Suid-Afrikaanse banke genoteer is nie – dink aan African Bank – is dit ’n groot uitdaging om ’n vergelyking te tref tussen alle SA banke en om hul onderskeie afskrywingskoste asook hul spesifieke beleggingsgevalle te verstaan.

Die SA Reserwebank (SARB) noem 13 plaaslik beheerde banke. Die mark spits hom egter hoofsaaklik toe op die tradisionele groot vier: Absa, FirstRand, Nedbank en Standard Bank, gevolg deur Investec en Capitec. Hierdie gradering is egter veral onbillik teenoor Capitec, vanweë sy grootte. Volgens Bloomberg (soos op 25 September), is FirstRand die grootste met betrekking tot markkapitalisasie, maar Capitec se markkapitalisasie is groter as beide dié van Absa en Nedbank.

Die huidige markkapitalisasies is ongeveer 40% laer as hul hoogtepunte vóór Covid getref het, en is ongeveer 50% tot 60% laer as hul hoogtepunte in 2018. Markkapitalisasie is egter nie die enigste maatstaf van ’n bank se status vergeleke met dié van sy portuurgroep nie. Ander maatstawwe sluit in sy aandeel van die totale transaksievolume.

Nog ’n faktor wat vergelykings bemoeilik, is verskille in hul verslagdoeningstydperke. Standard Bank, Nedbank en Absa se jaareindes is einde Desember en hulle het onlangs hul tussentydse resultate vir die eerste helfte van 2020 gepubliseer. FirstRand se jaareinde is in Junie, dus was sy mees onlangse verslag ook sy eindresultate. Capitec het sy tussentydse resultate aan die einde van September aangekondig vir die tydperk geëindig Augustus 2020.

Investec se jaareinde is Maart, dus sal sy eerste stel tussentydse resultate vir die tydperk geëindig September 2020 wees. Wat hierdie verskillende tydperke in wese aandui, is dat terwyl Absa, Standard Bank, Nedbank en FirstRand saam gegroepeer kan word om dieselfde Covid-tydperk te dek, sluit Capitec se resultate ’n langer Covid-tydperk in, terwyl Investec se tussentydse resultate ’n heeltemal verskillende tydperk sal dek.

Nedbank, Absa en Capitec se verdienste het almal met ongeveer 80% tot 90% gedaal; Standard Bank was ’n uitskieter met verdienste wat net met 40% tot 50% gedaal het. Laasgenoemde bank word beskerm deur sy bedrywighede in die res van Afrika en sy belegging in die Londense ICBC, wat wins gegenereer het. Noteringsregulasies vereis dat entiteite moet openbaar of hul verdienste moontlik heelwat laer gaan wees as wat dit voorheen was, dus sou al vier banke dit gedoen het en afnames in verdienste sou alom deur die mark verwag gewees het.

’n Belangrike verandering in rekeningkundige openbaarmaking het onlangs plaasgevind wat banke verplig om voorsiening te maak vir verwagte verliese oor die komende 12-maande-tydperk teenoor verliese wat gely is. Met hierdie verandering wat in die huidige pandemie-omgewing in werking tree, gaan die komende 12-maande-tydperk waarskynlik heelwat slegter daaraan toe wees – en die eerste wat beduidende veranderings in afskrywingskoste gaan verg. Kortliks, moet drie belangrike dinge in gedagte gehou word.

Eerstens, is dit ’n verandering in rekeningkundige en openbaarmakingstandaarde eerder as ’n verandering in ekonomiese werklikheid. Dus, hierdie rekeningkundige verliese sou uiteindelik gely gewees het, ondanks die verandering in standaarde.

Tweedens, is dit vir die komende 12-maande-tydperk, wat impliseer dat indien ekonomiese toestande vir langer as ’n jaar swak bly, kan verdere afskrywingskoste verwag word. Laastens, word die vereiste openbaarmaking gegrond op voorspellings wat aannames vereis wat moontlik akkuraat kan wees, of nie.

Volgens FirstRand se jongste resultate, het die bank die hoogste afskrywingskoste van 3% gehad; Absa het op 2,8% gestaan en Nedbank op 1,9%; Standard Bank se syfer was 1,7%. Daarbenewens beloop die sogenoemde ‘betalingsvakansies’ 15% van hul totale skuldboek; dit is ongewoon hoog, en afskrywingskoste in dié verband is onderworpe aan toenemende ramingsrisiko.

Plaaslike banke is opdrag gegee om dividendbetalings vir die afsienbare toekoms te weerhou. Hoewel dit sinvolle riglyne is, beteken dit wel dat daardie banke met sterker kapitaalstrukture op dieselfde grondslag behandel word as dié wat miskien nie so goed gekapitaliseer is nie. Die SARB se finansiële stabiliteitsoorsig van Meimaand sê die banksektor is stabiel en veerkragtig, ondanks laer winsgewendheid en effens hoër kredietverliese.

Paul Marais is besturende direkteur by NFB Asset Management.

Dit noem voorts dat die sektor steeds winsgewend en goed gekapitaliseer is, hoewel wins waarskynlik op die nabye termyn onder druk kan kom weens Covid-19.

Dié kommentaar moet egter met ’n knypie sout geneem word aangesien die SARB ’n sosiale verpligting het om vertroue in die bankstelsel te handhaaf, wat ongedaan gemaak sal word indien die een bank bo die ander uitgesonder sou word.

Van belang is die feit dat die uitstaande skuld van die plaaslike banksektor verhandel teen ’n laer opbrengs as dié van die gelykstaande SA staatseffekte, wat aandui dat die mark die plaaslike banksektor minder riskant as die regering beskou. Weens die feit dat die SARB geen voormalige onvoorsiene kommer uitgespreek het nie; dat die pryse en verdienste van bankaandele reeds beduidend afwaarts aangepas is; dat afskrywingskoste in berekening gebring is en dit gedoen is met ’n 12-maande-horison ondanks die persentasie van die totale leningsboek onder betalingsvakansies wat hoog is – waarvan die eerste dele nou eers verval, wat beteken dat daar min inligting is om te gebruik; dividende word weerhou om kapitaalkragtigheid te verbeter (wat goed is), en die effektemark wat die banksektor minder riskant as die regering ag – is die banksektor steeds ’n belêbare opsie. Dit sal egter weldeurdag van beleggers wees om te wag tot die Desember-verdienste gepubliseer is om ’n duideliker prentjie te kry.

* Stuur 'n boodskap aan terugvoer@finweek.co.za

* Paul Marais is besturende direkteur by NFB Asset Management.

Meer oor:  Finweek  |  Jse
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.