Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Algemeen
N|uu-woordeboek laat tonge klap

Moderne tegnologie moet nou help keer dat die oudste oorlewende San-taal uitsterf.

Net vier mense ter wêreld kan nog die N|uu-taal met sy tongklappe en -klikke praat – ouma Katrina Esau (87), haar twee susters en hul broer. Daarom het die Verenigde Nasies N|uu tot kritiek bedreig verklaar.

Nou werk ouma Katrina saam met die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad (Pansat) en Briza Publikasies om ’n oudiovisuele woordeboek van N|uu (die strepie word met ’n tongklap uitgespreek) tot stand te bring.

Christo Reitz, bestuurder van Briza, het aan Rapport gesê dié woordeboek sal op dieselfde tegnologie geskoei wees en dieselfde werk as die Sappi Voëls van Suid-Afrika-boek waar die leser met ’n “klankpen” op ’n woord of prent van ’n voël kan klik en dan die geluid hoor. Briza het ook gehelp om The Talking Dictionary in sewe tale – Afrikaans, Engels, Xhosa, Zoeloe, Noord- en Suid-Sotho en Mandaryns – tot stand te bring.

Dieselfde boek word vir al die tale gebruik. Om ’n nuwe taal by te voeg, koop jy net ’n “plakker” per taal en plak dit voor in die boek. Die plakker aktiveer dan daardie taal se kodes in die boek. Die boek bevat meer as 5 000 woorde, 200 frases en vrae (soos “waar is die naaste winkel?”), 2 000 volkleur illustrasies en 250 ander klanke soos byvoorbeeld ’n leeu se brul.

Volgens Reitz het Briza met Pansat gesels oor dié boek. Sowat drie weke gelede het Pansat die uitgewer genader oor ’n vennootskap vir ’n N|uu-weergawe daarvan. Nou gaan ouma Katrina help om al die woorde in N|uu te vertaal en die uitsprake op te neem. Reitz sê sy het reeds ’n paar uitgetoets.

“Sy kan nie self skryf nie, maar haar kleindogter skryf vir haar.”

Lufuno Ndlovu, uitvoerende hoof van tale by Pansat, sê die woordeboek gaan help om die N|uu-taal te bewaar. Reitz sê dit sal ook ’n nalatenskap vir ouma Katrina wees. Dis nog nie bekend wanneer die boek beskikbaar sal wees of wat dit sal kos nie.

21 Februarie is Internasionale Moedertaaldag en vir Pansat is Februarie die maand van taalaktivisme.

MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.