Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Hof
Kans skraal dat Zuma van aanklaer ontslae sal raak

Die kans is skraal dat oudpres. Jacob Zuma se spesiale pleitrede sal slaag om van adv. Billy Downer as die staatsaanklaer in sy korrupsiesaak ontslae te raak.

Dít is die reaksie van regskenners nadat die gronde van dié spesiale pleitrede Woensdag in ’n beëdigde verklaring van Zuma deur adv. Dali Mpofu SC in die hooggeregshof in Pietermaritzburg voorgelees is.

Adv. Billy Downer, staatsaanklaer in oudpres. Jacob Zuma se korrupsiesaak. Foto: Peter Abrahams

In die hof het Zuma en sy medebeskuldigde, die Franse wapenvervaardiger Thales, ook albei skuld ontken op alle aanklagte van onder meer korrupsie, bedrog en geldwassery in verband met die wapenskandaal.

Zuma voer aan dat hy die spesiale pleitrede bring omdat hy nie ’n billike verhoor met Downer kan verwag nie. Maar volgens prof. Llewelyn Curlewis, strafregkenner aan die Universiteit van Pretoria, is die gewone proses dat die uitspraak eers ná die tyd op hersiening geneem word.

Die spesiale pleitrede word gebring ingevolge art. 106 (1)(h) van die Strafproseswet, wat voorsiening daarvoor maak dat ’n hof kan beslis dat ’n aanklaer op grond van sy “titel,” oftewel sy bevoegdheid, aan ’n saak moet onttrek.

Zuma betwis nie Downer se kwalifikasies of ervaring nie, maar voer aan dat die verwysing na “bevoegdheid” uitgebrei kan word om ’n aanklaer se partydigheid of onafhanklikheid in te sluit.

Curlewis sowel as die regskenner prof. Steve Tuson, verbonde aan die Universiteit van die Witwatersrand, meen dat Zuma die hof moeilik van die breër definisie sal kan oortuig.

Die appèlhof het in sy uitspraak in die korrupsiesaak van Gary Porritt, uitvoerende hoof van Tigon, bevind dat partydigheid nie ingevolge art. 106 (1) (h) bepaal kan word nie, maar eerder ingevolge art. 35 (3) van die Grondwet.

Former South African President Jacob Zuma in the d
Oudpres. Jacob Zuma Woensdag tydens sy hofverskyning in die hooggeregshof in Pietermaritzburg. Foto: Sandrile Ndlovu

Selfs al word regter Piet Koen daarvan oortuig dat die aansoek ingevolge die regte wetgewing gebring is wanneer die saak weer op 19 Julie in die hof aangehoor word, sal dit volgens Curlewis nie slaag nie weens die gronde wat Zuma in sy verklaring daarvoor uiteensit.

Die appèlhof het in die Porritt-saak bevind dat dit basies ’n aanklaer se werk is om partydig te wees, hoewel hy nie onetiese professionele gedragsreëls moet oortree nie.

Volgens Zuma is Downer betrokke in “politieke inmenging” by die saak omdat hy destyds ’n beëdigde verklaring ter ondersteuning van ’n DA-aansoek ingedien het om die besluit van die nasionale vervolgingsgesag ter syde te laat stel dat die saak teen Zuma laat vaar word.

“Die indiening van ’n beëdigde verklaring in ’n siviele aansoek sou nie kon regverdig dat Downer uit die staanspoor nie kwalifiseer om die staatsaanklaer te wees nie,” meen Curlewis.

Zuma voer aan dat Downer sensitiewe inligting oor die saak aan joernaliste gegee het en dat Downer bewus was van die “onregmatige inmenging” van buitelandse intelligensieagentskappe by sy saak, maar dat hy besluit het om dié inligting geheim te hou.

Indien Zuma bewyse hiervan het, moet hy eerder ’n klag by die polisie indien, wat op die ou einde kan veroorsaak dat Downer apart vervolg kon word.

Omdat Zuma bogenoemde bewerings sal moet bewys, sê Curlewis dit sal nie in die huidige saak in berekening gebring kan word nie, want Downer kan nie “binne ’n verhoor verhoor word nie”.

“Indien Zuma bewyse hiervan het, moet hy eerder ’n klag by die polisie indien, wat op die ou einde kan veroorsaak dat Downer apart vervolg kon word,” sê hy.

Zuma meen ook dat, indien die aansoek slaag, hy op grond van art. 106 (4) op kwytskelding geregtig sou wees omdat hy nie ’n billike verhoor sal kry nie.

Tuson stem nie daarmee saam nie en het na die appèlhofuitspraak in die Porritt-saak verwys waarin bevind is dat die verwydering van ’n aanklaer nie die beskuldigde aanspraak op kwytskelding gee nie.

“Indien die hof bepaal dat ’n aanklaer homself moet onttrek, sal ’n nuwe aanklaer bloot aangestel word sodat die saak kan voortgaan,” sê Tuson.

Meer oor:  Pietermaritzburg  |  Hooggeregshof
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.