Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Politiek
‘JZ kon aansoek dalk in wiele ry deur voor Zondo te verskyn’

As oudpres. Jacob Zuma nou voor die Zondo-kommissie van ondersoek na staatskaping verskyn het, kon hy dalk sy hersieningsaansoek in die hooggeregshof dat adjunkhoofregter Raymond Zondo hom as voorsitter moet onttrek, in die wiele gery het.

Dit is die mening van prof. Llewelyn Curlewis, ’n strafregkenner van die Universiteit van Pretoria.

Former president Jacob Zuma
Oudpres. Jacob Zuma Foto: Gallo Images

Zuma het Maandag gesê een van die redes vir waarom hy nie weer voor die kommissie wil verskyn nie, is sy hersieningsaansoek teen ’n vroeëre besluit van Zondo wat Zuma se aansoek verwerp het dat hy (Zondo) partydig is teenoor hom en hy hom daarom moet onttrek.

Nadat Zuma nie Maandag vir die sitting van die kommissie opgedaag het nie ondanks ’n bevel van die konstitusionele hof in Johannesburg dat hy nie mag weier nie, het Zondo dié hof gevra om Zuma van minagting van die hof aan te kla en aan hom tronkstraf op te lê.

Curlewis wys daarop dat Zuma reeds die hersieningsaansoek gebring en die saak tans sub judice is.

“Vandaar Zuma se argument dat dit nie noodwendig deur die konstitusionele hof in ag geneem is toe hy in Januarie sy uitspraak teen hom gelewer het nie.”

Curlewis sê Zuma is reg wanneer hy sê hy sal sy eie hersieningsaansoek in die wiele ry deur nou voor die kommissie te getuig, want dan kondoneer hy stilswyend regstreeks of onregstreeks die toedrag van sake.

Prof. Llewelyn Curlewis Foto: Deaan Vivier

Hy meen dit is moeilik om te sê of Zuma se aansoek suksesvol sal wees of nie.

Die bewyslas lê by Zuma om die hof te oortuig dat Zondo se besluit om hom nie as voorsitter aan die kommissie te onttrek nie, verkeerd was.

“Dit beteken hy moet op ’n oorwig van waarskynlikhede kan bewys dat regter Zondo homself moes verskoon en die aansoek van Zuma toegestaan het omdat hy ’n bepaalde belang en bevooroordeeldheid teenoor Zuma het.

“As daar enige waarheid in die bewering (van Zuma) is dat daar familiebande is en Zuma bygedra het tot die betaling van onderhoudsgeld, dan is daar beslis ’n verbintenis tussen hulle.

“Dan kan die opvatting na buite ontstaan dat die regter bevooroordeeld kan wees. Zuma kan dalk dan suksesvol wees met sy hersieningsaansoek,” meen Curlewis.

As daar enige waarheid in die bewering (van Zuma) is dat daar familiebande is en Zuma bygedra het tot die betaling van onderhoudsgeld, dan is daar beslis ’n verbintenis tussen hulle.

“Die groot vraag is of ’n onafhanklike party wat na die saak kyk onder die indruk kom daar is ’n verbintenis, verwantskap of betrekkinge tussen hulle.

“Zuma het in sy eerste aansoek gesê Zondo was sy prokureur. As dit waar is, en dit kan vasgestel word, dan is daar meriete in Zuma se opmerking dat Zondo hom eerder moes verskoon het.”

Curlewis sê Zuma se regspan het uit die staanspoor gevra dat plaas daarvan dat Zondo hom onttrek, moet daar dalk eerder ’n volbank regters, of ’n assessor of twee as medevoorsitters die getuienis voor die kommissie aanhoor.

Zondo het beslis dit is onnodig.

“Die groot vraag nou is of dit nie dalk beter sou gewees het as regter Zondo daartoe ingestem en gesê het hy verskoon hom vir ’n bepaalde getuie se getuienis ten einde die proses van onpartydigheid te handhaaf en toe te sien dat geregtigheid plaasvind nie,” sê Curlewis.

In antwoord op ’n vraag oor watter straf Zuma opgelê kan word, het Curlewis gesê hy meen Zondo was verkeerd deur die saak na die konstitusionele hof te verwys.

Zondo kon hom volgens Curlewis vinnig voor die kommissie gedaag en hom moontlik ’n boete of tronkstraf van 30 dae opgelê het. Kommissievoorsitters is by magte om dit te doen.

Hy kon die saak ook eerder na die nasionale vervolgingsgesag verwys het om te besluit of die oudpresident vervolg moet word of nie.

“Hy (Zondo) het egter eerder ’n kantskop gegee om die bal terug te plaas in die hande van die konstitusionele hof. Dit kan die hele proses vertraag.”

Adv. Paul Hoffman SC, direkteur van Accountability Now, stem egter nie saam nie en het Maandag gesê Zondo het die “regte besluit” geneem deur die Zuma-aangeleentheid terug na die konstitusionele hof te verwys.

“Dit is omdat enige ander regsroete belaai kan wees met nog appèlle en tegniese regskwessies deur Zuma wat die kommissie se proses teen hom net verder sal wil vertraag.

“Die verwysing daarvan na die hoogste hof in die land is die doeltreffendste wyse waarop geregtigheid teen Zuma kan geskied. Dit is omdat hy nie teen ’n bevel van die konstitusionele hof sal kan appelleer nie.”

MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.