Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Leef
‘Rooi Gevaar’ word ’n mooi storie

Die vriendskap tussen Afrikaners en Russe dateer van so ver terug as die Anglo-Boereoorlog. Dié band het nooit verbrokkel nie, het twee skrywers bevind. Cheréne Pienaar het nota’s geneem oor hul én ’n “Afrikaanse Rus” se ontdekkings en omswerwinge. 

Sy het nie verstaan wat aangaan toe alles donker word op ’n wynplaas buite Stellenbosch en beurtkrag sy verskyning maak nie.

“Maar Suid-Afrika is heeltemal fraai.”

Lika Gorokhowa (22) van Moskou praat ’n verstommend suiwer Afrikaans, maar in ’n Russiese ritme.

Kort-kort moet jy halt roep.

Wessel Oosthuizen, sportfotograaf vir Saskok en die enigste Suid-Afrikaanse fotograaf wat al drie van die land se Wêreldbekeroorwinnings gedek het, het haar na Suid-Afrika genooi om saam met hom te reis soos wat hy en Nico Moolman hul boek, Persoonlike vriendskappe: Boere en Russe, bekend stel.

Silvia Mitova Hutchinson van Bulgarye en die veteraanfotograaf Wessel Oosthuizen. Dié Olimpiese gimnas was verlam ná ’n ongeluk terwyl sy geoefen het, ’n paar maande ná die Olimpiese Spele in 1992, en hy het ’n kritieke rol gespeel om haar in SA te kry, waar sy lewensveranderende chirurgie ondergaan het. Foto: Christiaan Kotza/SASPA

Gorokhowa, wat die boek in Russies help vertaal het, is ’n student aan die Moskouse Staatsuniversiteit, waar sy Afrikaans studeer onder dr. Monika Urb. 

Oosthuizen en Gorokhowa het mekaar ontmoet toe sy aan die vertaalprojek begin werk het.

Die storie van Oosthuizen se band met Rusland ontvou soos ’n matroesjka-skilpop.

Sy dogter was ’n gimnas. Dit is waar alles begin het. Hy beveel my om haar te google, Heidi-Marie Oosthuizen, en ’n wavrag artikels word op die skerm uitgepak.

Heidi-Marie was Suid-Afrika se eerste Afrika-gimnastiekkampioen.

Lika Gorokhowa (22) van die Moskouse Staatsuniversiteit studeer Afrikaans en is tans in Suid-Afrika om saam met Wessel Oosthuizen te toer. Sy was een van die vertalers wat sy boek in Russies vertaal het. Foto: Verskaf
Dié taal is iets wat my energie gee.

“Toe is sy genooi om in Rusland te gaan oefen. Ons kom daar aan in 1992. Mense het nog tou gestaan om brood te koop. Daardie dag het ons gesien watter wonderlike mense dit is.”

Die raakpunte tussen Afrikaners en Russe, soos hul humor, het hom onkant gevang.

“Ek het aanmekaar begin teruggaan soontoe.”

Hy het ’n storie gedoen oor James Stoffberg, die destydse afrigter van die Russiese rugbyspan.

“Ek was by Irkoetsk, Siberië, by Baykalmeer. Later Voronezh om SA se akro-gimnastiek af te neem.”

Net voor die inperking verlede jaar was dit sy 18de besoek.

Sedert 1992 het hy talle Russe, meestal atlete, na die punt van Afrika genooi.

“Ek het die ruimtevaarder wat 382 dae lank ’n vlieënier vir die personeel van die Mir-ruimtestasie was, in Moskou ontmoet.”

“Elena Zamolodchikova, wat ek daar ontmoet het, het twee goue en silwermedaljes by Olimpiese Spele in Sydney gewen.

“Ek het vier jaar vir die ambassade geskryf en gespook om haar hier te kry. Toe het sy SA toe gekom.”

Waar hy kom in Rusland, word die vriendskapsbande gesmee.

Lika Gorokhowa by Schalk Burger sr. op sy en sy vrou, Myra, se Welbedacht-wynlandgoed buite Wellington. Haar geskenk aan haar gasheer was ’n bottel Russiese vodka. Nadat dit verkoel is, moes daar ’n heildronk op Rusland en Suid-Afrika gedrink word. Lika is vol bewondering vir die vriendelike egpaar en het klaar besluit om weer eendag hier ’n draai te maak. Foto: Verskaf

’n Vriendin van Oosthuizen is getroud met een van die hoofdansers van die Bolshoi-teater in Moskou en Oosthuizen is verskeie kere bederf met komplimentêre kaartjies vir uitvoerings daar.

Ons het altyd gehoor van die “Rooi Gevaar”, sê Oosthuizen, wat deesdae in Roodepoort woon.

“Maar nes die gewone Suid-Afrikaner nie baat gevind het by korrupsie nie, het die deursnee-Rus lank reeds van kommunisme aanbeweeg. Die sogenaamde ‘Rooi Gevaar’ is eintlik mooi gevaar.”

Maar nes die gewone Suid-Afrikaner nie baat gevind het by korrupsie nie, het die deursnee-Rus lank reeds aanbeweeg van kommunisme. Die sogenaamde ‘Rooi gevaar’ is eintlik mooi gevaar.

Oosthuizen (78), wat op sy dag fotojoernalis by die Vaderland was en later ’n stigterslid van The Citizen (toe hy daar weg is, het hy net sportfotografie begin doen), het besluit om “iets te doen” oor die persoonlike vriendskappe tussen Afrikaners en Russe.

Sy navorsing om te kyk hoe ver dié band terugstrek, het onthul die Russe was van die eerste buitelanders wat Afrikaners in die Anglo-Boereoorlog bygestaan het.

Hy het Nico Moolman, wat oor die Anglo-Boereoorlog geskryf het, gevra of hy deel van die projek wil wees.

Die boek wat Wessel Oosthuizen en Nico Moolman geskryf het. Dit is ’n mengsel van 'ou geskiedenis' en 'moderne geskiedenis'. Foto: Verskaf

In die boek skryf Moolman, skrywer van onder meer Boer Whore, oor die “ou geskiedenis” van 1899 en Oosthuizen lê die “moderne geskiedenis” uit, wat strek van 1991 tot vandag toe.

“Dis nie net ’n klomp woorde nie. By elke artikel is daar verskeie foto’s,” sê Oosthuizen.

Sy jongste gas het opnuut ’n liefde vir die Russe by hom gewek.

“Hierdie Lika. Sy is so ’n wonderlike mens. Sy is dankbaar vir alles.”

Gorokhowa gaan einde Junie huis toe en beplan reeds om terug te keer na Suid-Afrika. 

Sy sê Russe is nie volledig bewus van Suid-Afrika se diversiteit nie.

Die boek is ook in Russies vertaal. Lika Gorokhowa was een van die vertalers. Foto: Verskaf

“Suid-Afrika is só uniek en sy mense so uiteenlopend.”

Voorts is die land nie so erg soos wat die Russiese pers wil voorgee nie.

“En nou het ek ’n kans om dit reg te stel. Ek voel my roeping is om my mense in te lig.”

Sy hoop om eendag ’n dosent in Moskou te wees wat Afrikaans as vak aanbied.

“Dié taal is iets wat my energie gee.”

Wat Oosthuizen se planne betref, is hy reeds bespreek om op 21 Julie die Olimpiese Spele te dek.

Hy het nog ’n dogter, Nina, wat pas haar meestersgraad in joernalistiek aan Rhodes verwerf het.

Sy seun, Wessel, werk in die drukkerswese.

“Ek is so dankbaar vir die feit dat ek op 78 ongelooflik gesond is en steeds kan doen wat ek doen.”

Die Dolphin 11-vragskip wat Wessel Oosthuizen en Nico Moolman se vertaalde boek van Rusland na Suid-Afrika gebring het. Foto: Foto ter illustrasie/Google


Ook Oraniër wil mense anders laat dink oor Russe
René van Reenen (links, 23), wat elektriese ingenieurswese in Tomsk, Siberië, studeer, en Lika Gorokhowa (22), wat pas haar BA-graad in Afrikaans aan die Moskouse Staatsuniversiteit verwerf het, het Saterdag in Orania ’n hond uit ’n bos gesels en vriendinne geword. Foto: Wessel Oosthuizen

René van Reenen (23), ’n derdejaarstudent van Orania wat elektriese ingenieurswese in Tomsk, Siberië, studeer, het onlangs vriendinne met Gorokhowa geword toe hulle deur die Vrystaat getoer het.

Van Reenen is al vier jaar in Siberië omdat sy ’n jaar lange oorbruggingskursus in Russies moes doen.

“Ek dink dat die vorige generasie baie gebreinspoel is oor die kommunisme in Rusland.

“Nou nog dink hulle die mense daar word verdruk, wat glad nie die geval is nie. Die Russe is vry. Almal vra my altyd of ek daar kerk toe mag gaan en of die Christene nog verdruk word. Om elke hoek en draai is daar ’n kerk! Die Russe is nie ons vyande nie, maar potensiële vriende omdat hulle baie soos die Afrikaners is.

“’n Ander wanopvatting wat mense het, is dat ons kinders nie geleenthede het om te studeer nie – hulle het. Oorsee. Teen bekostigbare pryse en daar is baie beurse beskikbaar om in Rusland te studeer! Dít het ek ongelukkig eers in my tweede jaar uitgevind.”

MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.