Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Tuine
Ou bekende al lank geneser
Hier is die Artemisia afra as deel van The Herb Farm in Midrand se kruisspiraal geplant.

Daar is heelwat omstredenheid oor Mada­gaskar se gebruik van ’n Artemisia-plant as kruietonikum vir mense met Covid-19. Praat hulle dalk van ons eie wildeals?

Dit is onduidelik watter artemisia-verskeidenheid Madagaskar gebruik as ’n omstrede “tonikum” vir Covid-19, maar in Suid-Afrika is Artemisia afra, algemeen bekend as wildeals, inderdaad een van ons tradisionele medisyne wat die meeste gebruik word.

Volgens Medicinal Plants of South Africa deur Ben-Erik van Wyk, Bosch van Oudtshoorn en Nigel Gericke (Briza), asook wyle Margaret Roberts, word dit gebruik om ’n magdom kwale te behandel, maar meestal hoes, verkoues en griep.

Roberts beveel aan om ’n aftreksel (’n tee) van die blare te maak en dit met heuning te versoet, want dit is ’n bitter krui.

Sy vertel ook van hoe werkers op haar plaas ’n vars blaadjie sou oprol en dit in hul neusgate plaas om ’n verstopte neus, verkoue en hoofpyn te verlig. In die winter het hulle wildeals-tee gedrink as ’n voorkomende middel teen griep.

Nog ’n tradisionele middel waarin wildeals gebruik word en waaroor Roberts skryf, is ’n brousel waarin dit gekombineer word met brandewyn (wat as preserveermiddel dien), suiker, tiemie, gemmer, roosmaryn en kruisement.

Kruie het ’n lang geskiedenis van genesing en volgens die Encyclopedia of Medicinal Plants deur Andrew Chevallier (Dorling Kindersley), bevat ongeveer 75% van vandag se medisyne die genesende eienskappe van plante.

Maar kruie bied nie altyd die antwoord nie en kruiedokters beveel altyd eers ’n besoek aan jou dokter aan voordat hulle met ’n kruiebehandeling begin.

Waarvan mense miskien nie bewus is nie, is dat enige kruie wat te veel gebruik word giftig kan wees, selfs tiemie en roosmaryn. Die vlugtige (essensiële) olies, wat die mees gekonsentreerde vorm van die kruid is, kan baie giftig wees.

Vars of gedroogde blare in ’n tee of aftreksel is gewoonlik die veiligste manier om kruie toe te dien – en hou altyd by die aanbevole hoeveelheid in die resep.

Om veilig te wees moet jy altyd die botaniese naam van die kruid nagaan.

Kruie werk as volg: Hulle steun die stelsels van die liggaam sodat hy homself kan genees om balans en uiteindelik gesondheid te herstel. Goeie raad wat ek jare gelede ontvang het, is dat kruiemiddels beskou moet word as die ekwivalent van ’n oor-die-toonbank-middel.

Terug na wildeals.

Die groei van tiemie word in die winter vertraag. Kry dus ’n ekstra pot of twee vir ’n goeie hoeveelheid blare.

Dit is ’n krui wat die moeite werd is om in die tuin te hê omdat dit ook insekte afweer.

Roberts het graag in die somer ’n mengsel van wildeals en kakiebos oor haar aarbeie gespuit en het dit ook as ’n deklaag om soetrissies en eiervrugte gebruik.

Dit is ’n veeragtige, grysgroen, meerjarige struik wat 1-2 m hoog word. Dit is gehard, droogtebestand, groei in enige grond, het baie sonlig nodig en moet af ??en toe natgemaak word.

Nog ’n krui wat as ’n winter-tonikum beskou word vir diegene wat aan keel- en borsinfeksies ly, is tiemie (Thymus vulgaris).

Tiemietee is vol antioksidante en kan ook help om omega-3-vetsure in die brein te verhoog wat die gevolge van veroudering teenwerk.

Drink ’n tee (50 ml drie keer per dag) of gebruik dit as ’n stoom in die gesig as ontspanningsmiddel. ’n Tinktuur van tiemie kan gebruik word as ’n tonikum om die immuunstelsel by chroniese brongiale infeksies te steun.

Tiemie hou van volson asook gewone tuingrond wat goed tot kompos verwerk is en wat goed dreineer. Die aromatiese blare hou plae weg van kool, pekelwater, soetrissies en tamaties as dit naby gekweek word.

Twee ander kruie wat hierdie winter die moeite werd is om te eet, is pietersielie (Petroselinum crispum) en roosmaryn (Rosmarinus officinalis).

Rypgeharde pietersielie is nie net versiering nie, dit is ’n multivitamien en ’n baie ryk bron van vitamien C. Twee eetlepels pietersielie per dag (gekap, getrek of by slaai gevoeg) bied weerstand teen verkoue en griep.

Dit het minstens vier uur son per dag nodig, asook diep, vrugbare grond wat goed dreineer.

Roosmaryn is ’n natuurlike antiseptikum wat gebruik kan word om wonde, snye en skrape mee te was. ’n Tee van die blare help om verkoues, griep, hoofpyn en moegheid te verlig.

Dit is ook ’n heerlike kulinêre krui.

Hierdie struikagtige meerjarige groei die beste in volson en in ligte, krytagtige grond wat goed dreineer. Dit is droogtebestand en die aromatiese blare weer plae af. Dit kan ook in groot houers gekweek word.

Meer oor:  Leefstyl  |  Alice Coetzee
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.