Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Eiendomme
Weet wie moet wat betaal as jy huis verkoop

Ná ’n vorige artikel brei ek nou meer uit oor die koste betaalbaar met die verkoop van ’n eiendom.

Huiskopers moenie onkant betrap word as dit kom by die kostes wat betrokke is by die aankoop van ’n vaste eiendom nie. Dit is noodsaaklik dat die partye tot ’n kooptransaksie kennis dra van die koste wat betrokke is.

Bo en behalwe die betaling van die koopprys is registrasiekoste van toepassing op die verkoop en koop van ’n vaste eiendom. Die koper en verkoper is onderskeidelik verantwoordelik vir die betaling van sekere kostes.

By die meeste eiendomstransaksies moet drie registrasiehandelinge in die aktekantoor plaasvind, naamlik:

  • Die verkoper se huidige verband word gekanselleer (verbandkansellasie);
  • Eiendomsreg word van die verkoper na die koper oorgedra (oordrag/transport);
  • ’n Nuwe verband word op die eiendom ten gunste van die koper se bank/finansierder geregistreer as sekuriteit vir die terugbetaling van die lening deur die koper (verband).

As die verkoper nie ’n verband het nie, sal daar nie ’n verbandkansellasie wees nie. Indien die koper nie finansiering benodig nie en kontant koop, sal ’n verband nie geregistreer word nie.

Maak jou somme mooi om seker te wees wat jy as koper of verkoper in ’n eiendomstransaksie moet betaal.Foto: iSTOCK

Koper se koste

’n Koper moet eerstens die koopprys betaal. Die koopprys kan ten volle kontant wees, of ’n deposito met ’n gedeeltelike verband, of ’n volle verband.

Die koper is aanspreeklik vir die betaling van alle kostes verbonde aan die registrasie van oordrag van eienaarskap (die transport). Die verkoper stel die oordragprokureur aan en die koper is aanspreeklik vir die betaling van hierdie prokureur se kostes (oordragskostes).

Die oordragskoste bestaan uit die prokureur se tarief, hereregte betaalbaar aan die SAID, koste vir die verkryging van uitklaringsertifikate by die plaaslike owerheid, regspersoon en/of huiseienaarsvereniging, die pro rata-bydrae vir erfbelastings/heffings, die aktekantoortarief, Fica-tarief, pos- en kleinuitgawes, BTW en ander diverse koste.

Die tarief van die prokureur word voorgeskryf deur die Prokureursorde van Suid-Afrika en word op ’n glyskaal na aanleiding van die koopprys bereken. Dit verseker dat die koper altyd dieselfde tarief behoort te betaal ongeag wie die prokureur is.

Indien die koper ’n verband by ’n bank bekom, is hy/sy ook aanspreeklik vir alle koste verbonde aan die registrasie van die verband. Die koper se bank stel ’n prokureur aan hiervoor.

Die verbandkoste bestaan uit die prokureur se tarief, die aktekantoortarief, die Fica-tarief, pos- en kleinuitgawes, BTW en ander diverse koste (kan bank se aanvangstarief insluit).

Die prokureur se tarief word ook deur die Prokureursorde van Suid-Afrika voorgeskryf en word op ’n glyskaal na aanleiding van die verbandbedrag bereken.

’n Koper moet dié koste beskikbaar hê. Die banke is nie bereid om die oordrag- en verbandregistrasiekostes te finansier nie.

Om onaangename verrassings te vermy is dit belangrik dat die partye tot ’n eiendomstransaksie hulself vroegtydig vergewis van die koste daaraan verbonde.

Verkoper se koste

Die verbandhouer (verkoper se bank) stel ’n prokureur aan om na die kansellasie van die verkoper se verband om te sien. Die verkoper is aanspreeklik vir die betaling van hierdie prokureur se koste. Hierdie koste word voorgeskryf deur die Prokureursorde van Suid-Afrika.

Die banke vereis gewoonlik 90 dae kennis vir die kansellasie van die verkoper se verband. Hierdie boeterentes verminder pro rata soos die 90 dae kennis minder word. Aangesien ’n gemiddelde registrasie van oordrag 60 tot 90 dae neem, is dit belangrik dat ’n verkoper vroegtydig sy/haar bank van die kansellasie in kennis stel.

Die verkoper is aanspreeklik vir die betaling van alle agterstallige en huidige bedrae verskuldig aan die plaaslike owerheid vir erfbelastings asook heffings (indien van toepassing) verskuldig aan ’n regspersoon by deeltitelskemas en huiseienaarsverenigings.

Die verkoper is aanspreeklik vir die uitreiking en betaling van ’n elektrisiteitsertifikaat (by alle transaksies), gassertifikaat (indien van toepassing) en elektriese-heining-sertifikaat (indien van toepassing).

Die verkoper is ook aanspreeklik vir enige koste verbonde aan herstelwerk wat nodig kan wees om so ’n sertifikaat uit te reik.

Om onaangename verrassings te vermy is dit belangrik dat die partye tot ’n eiendomstransaksie hulself vroegtydig vergewis van die koste daaraan verbonde.

  • Ferdi Verryn is ’n eiendomsprokureur en stigtersvennoot van Verryn Matlhare Prokureurs in Pretoria.
Meer oor:  Ferdi Verryn  |  Huisverkoop  |  Eiendomme  |  Huiskoop
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ‘n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar hierdie is nie ‘n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.