Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Ekonomie
Beleggers moet hiérna kyk in onstuimige tye
Voorspellings dui op wêreldekonomiese groei van sowat 3% vanjaar, maar hierdie groeikoers is sedert die einde van 2015 reeds verskeie kere verlaag. Foto: iStock

Sedert 9 Desember 2015 beleef die plaaslike finansiële markte groot onstuimigheid weens die onverantwoordelike politieke optrede toe die minister van finansies afgedank is.

Die Reserwebank se poging om sedert die begin van 2014 die rand met die verhoging van plaaslike rentekoerse te ondersteun, is deur die een ondeurdagte politieke optrede ongedaan gemaak. Oornag verswak die rand en styg kapitaalmarkrentekoerse skerp.

Internasionale onstabiliteit beïnvloed ook die plaaslike markte. Onderliggend aan die internasionale onstuimigheid is die matige groei wat in al die groot nywerheidsgebiede ervaar word en die finansiële, kommoditeits- en beleggingsmarkte beïnvloed.

Voorspellings dui op wêreldekonomiese groei van sowat 3% vanjaar, maar hierdie groeikoers is sedert die einde van 2015 reeds verskeie kere verlaag. Reële groei van minder as 2% word tans in die VSA verwag, sowat 1,5% in die Europese Unie, net meer as 1,5% in Duitsland, net minder as 0,5% in Japan. Die amptelike reële groei wat in China verwag word, is 6,5%, hoewel baie kommentators groei van minder as 6% verwag. Indië verwag groei van meer as 7%, maar sowel Brasilië as Rusland is vanjaar in ’n resessie.

Terselfdertyd bly inflasie in al die nywerheidslande op lae vlakke en is dit traag om die mikpunte van 2% of 3% te bereik. Hoewel daar tekens is dat inflasie in die res van die jaar kan styg, is dit te betwyfel of die mikpunte voor 2017 bereik sal word.

Solank groei matig en inflasie op lae vlakke bly, bly rentekoerse in sommige lande op baie lae vlakke. In Japan, Switserland, Swede en Denemarke is die amptelike rentekoerse negatief. Selfs die tienjaarkapitaalmarkkoers in Japan en Switserland is negatief, terwyl dit slegs 0,15% in Duitsland is.

Dit beteken dat jy die regering in Japan en in Switserland betaal om jou geld vir tien jaar by hulle te belê, of jy moet die bank betaal as jy geld in jou bankrekening het.

Tesame met die matige groei, is die vraag na kommoditeite swak. Dit kan ’n paar jaar duur voordat die balans tussen die oormatige aanbod en die swak vraag na kommoditeite herstel word.

Hoewel kommoditeitspryse die afgelope paar weke tekens van stabiliteit en herstel getoon het, kan dit volgens sommige voorspellings tien jaar duur voordat ’n bulfase weer in die kommoditeitsmarkte ervaar word.

Plaaslik kan ons in 2016 reële groei van minder as 0,5% verwag, terwyl inflasie voortgalop na hoër vlakke. ’n Gemiddelde inflasiekoers van net minder as 7% word vir 2016 voorspel en sowat 6,5% vir 2017. Dit is bo die boonste vlak van die Reserwebank se teikenband van 3% tot 6%, en sal waarskynlik tot verdere rentekoersstygings lei.

Dit sal 2016 en 2017 se groeikoerse benadeel. Gelukkig het die Reserwebank onlangs aangedui dat probleme nie net deur monetêre beleid opgelos kan word nie, maar dat algemene regeringsbeleid aangepas moet word om die ekonomie op dreef te kry.

Die gebrek aan ’n goed opgeleide arbeidsmag plaas ’n plafon op die langtermyngroeikoers van die land. Die ekonomie kan daarsonder nie sy potensiële groeikoers van 2% tot 2,5% haal nie.

Die gebrek aan ’n goed opgeleide arbeidsmag plaas ’n plafon op die langtermyngroeikoers van die land. Die ekonomie kan daarsonder nie sy potensiële groeikoers van 2% tot 2,5% haal nie.

Dus sal ernstig besin moet word oor die land se onderwys- en opleidingsbeleid. Terselfdertyd moet ’n baie meer soepel arbeidsbedeling ontwikkel word wat die benutting van die arbeidsmag vergemaklik.

Die voortdurende inmenging van die owerhede in die werking van die ekonomie plaas ’n ontwrigtende administratiewe las op veral klein en middelslagondernemings, maar belemmer ook groter maatskappye se werking.

Die sakesektor, asook die gewone burgery, moet in ’n veilige omgewing kan leef en sake doen.

Die veiligheidsituasie moet dus behoorlik aandag kry.

Belastinginkomste moet doelmatig, sonder korrupsie en wanbesteding aangewend word.

Die plaaslike belegger moet in hierdie onstabiele wêreld met swak groei, lae internasionale inflasie- en rentekoerse, en hoë en stygende plaaslike inflasie- en rentekoerse, sinvolle besluite oor sy of haar beleggingsportefeulje neem.

Die volgende risiko’s moet in gedagte gehou word:
  • Internasionale geld- of kapitaalmarkkoerse is baie laag en in sommige gevalle selfs negatief. Suid-Afrikaanse beleggers kan nie op hierdie rentekoerse oorleef nie.
  • Swak ekonomiese groei kan internasionale en plaaslike maatskappywinste benadeel.
  • Aanduidings is dat kommoditeitspryse nie spoedig sterk sal herstel nie.
  • Plaaslike geld- en kapitaalmarkkoerse sal vanjaar verder styg.
  • Die rand bly wisselvallig en kan benadeel word deur enige verlaging van die land se kredietgradering, maar kan ondersteun word deur ’n verandering op die politieke toneel. Op lang termyn kan die rentekoersdifferensiaal tussen plaaslike en internasionale rentekoerse die rand in ’n mate ondersteun.
  • Hou die oog op langtermyntendense eerder as korttermynskommelings
  • Beleggings moet slegs op grond van betroubare en goed ingeligte advies gedoen word.


  • Ulrich Joubert is ’n onafhanklike ekonoom en vorige wenner van Sake se Ekonoom van die Jaar-kompetisie.

Meer oor:  Ekonomie  |  Inflasie  |  Bbp  |  Beleggings  |  Groei  |  Geldsake  |  Wisselkoers
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.