Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Ekonomie
Vervaardiging: Eskom, stakings kan 2019 knou

Suid-Afrika se vervaardigingsektor strompel voort, maar dit wil voorkom asof dit in 2018 teen die vinnigste koers in vyf jaar gegroei het.

Werkers inspekteer VW Polo’s op die produksielyn van Volkswagen se fabriek in Uitenhage in die Oos-Kaap. Foto: Waldo Swigers

Nietemin is vervaardigers diep bekommerd. Eskom se probleme om krag te verskaf en gewelddadige stakings is van die faktore wat die sektor in 2019 kan belemmer.

Volgens Statistieke Suid-Afrika (SSA) was produksie volgens volume in November 2018 1,6% hoër as in November 2017. Vir die eerste 11 maande van 2018 was produksie 1,3% hoër.

Indien Desember se syfers op dié vlakke bly, sal dit die beste groeikoers sedert 2013 se 1,3% oplewer.

In die laaste vier jaar het vervaardiging bykans stilgestaan, met groei van 0,1%, 0% en 0,7% in 2014, 2015 en 2016 en ’n inkrimping van 0,5% in 2017.

Kos- en drankproduksie, wat die grootste gewig in SSA se indeks het, het in November op ’n jaargrondslag met 5,2% gegroei en motor- en onderdelevervaardiging met 6,2%.

Die groei is in dié maand deur ’n daling van 1,7% in basiese yster- en staalvervaardiging afgerem.

Vyf uit die tien oorhoofse vervaardigingsektore het in dié maand gegroei.

Lara Hodes, Investec-ekonoom, sê vervaardiging bly onder druk omdat die plaaslike vraag swak is.

“Bedryfsprobleme, veral kragtekorte en hoër insetkoste, is steeds ’n demper. Tesame met ’n wêreldwye verlangsaming in die groei in uitvoerbestellings kan dit groei in die sektor aanhou kniehalter.”

Die Nedbank-ekonome Nicky Weimar en Dennis Dykes voorspel dat vervaardiging in 2019 matig beter sal vaar, maar daar is ook groot risiko’s wat groei kan onderdruk.

“Uitvoergerigte bedrywe behoort voordeel te trek uit matige groei in die wêreldekonomie en bestendiger hulpbronpryse, terwyl bedrywe wat op plaaslike vraag staatmaak ook effens beter behoort te vaar.”

Laasgenoemde is danksy ’n matige verbetering in verbruikersvertroue, wat huishoudings dalk meer kan laat bestee.

Omdat sakevertroue swak bly, gaan maatskappye steeds min kapitaalprojekte begin, wat vervaardigers vir dié projekte onder druk sal hou, volgens Nedbank.

Die Suid-Afrikaanse Kamer van Koophandel en Nywerheid het Donderdag bekend gemaak dat sakevertroue in Desember ’n trae 95,2 punte was, wat 1,2 punte laer as einde 2017 is.

Eskom se probleme om krag te voorsien bly ’n probleem vir vervaardigers, en baie firmas is ook bekommerd oor die risiko van arbeidsonrus in 2019.

Landbouvervaardigers kan geraak word deur die moontlikheid van nóg ’n droogte, sê Nedbank.

Wat uitvoer betref, sal onsekerheid voortduur oor die moontlike verlangsaming in China, proteksionisme in die VSA en elders, en die styging in Amerikaanse rentekoerse, maar Nedbank sê daar is reeds tekens dat die risiko’s opgelos gaan word.

China het byvoorbeeld sy monetêre beleid verslap om die ekonomie te help en dit lyk asof die handelsoorlog tussen die VSA en China beredder gaan word.

Daarby het die Federale Reserweraad Woensdag sy notule vir die Desember-vergadering uitgereik, waarin daarop gesinspeel word dat rentekoerse stadiger gaan styg.

MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ‘n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar hierdie is nie ‘n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.