Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Maatskappye
Matjila: ‘Ek het Ayo-transaksie deurgedruk’

As uitvoerende hoof van die Openbare Beleggingskorporasie (OBK) het hy die reg gehad om ’n belegging van R4,3 miljard in Ayo Technologies goed te keur sonder dat die gewone prosesse gevolg is.

Dit is dr. Dan Matjila, voormalige uitvoerende hoof van die OBK, se getuienis voor die kommissie van ondersoek na gebeure by die korporasie.

PRETORIA, SOUTH AFRICA - APRIL  2: Chairperson of
Iqbal Survé getuig voor die kommissie van ondersoek na gebeure by die OBK in Pretoria. Foto: Gallo Images / Phill Magakoe

“My begrip was dat ek my op my uitvoerende magte kon beroep in gevalle waar die formele beleggingsprosesse vir die goedkeuring van ’n transaksie nie betyds kon nie. Soos in die geval met Ayo waar ’n vergadering van die portefeuljebestuurskomitee nie betyds belê kon word voor die sperdatum wat vir die notering gestel is nie.”

Matjila het erken dat hy baie nou betrokke was in die hele proses om in dr. Iqbal Survé se maatskappy te belê.

“Ek sal op hierdie geleentheid dit op rekord stel. Ja, daar was ’n voortdurende verbintenis met dr. Survé en die rede hiervoor was nie as gevolg van vriendskap nie, maar omdat ek en my kollegas bekommerd was dat die OBK toenemend aan hoë risiko blootgestel is en ek nou betrokke moes raak by die groot rolspelers om voortdurend die situasie te kan assesseer.

“Daar was sprake van herstrukturering van die betrokke organisasies (Sagarmatha, Independent Media en Ayo) en ek moes aan die voorpunt wees om besluite te beïnvloed wat in die beste belang van die OBK sou wees. Ek glo dit sou roekeloos wees om nie deurlopend betrokke te wees nie,” lui sy verklaring.

Dié stelling is skaars tien bladsye van een wat lui:

“Ek moet beklemtoon dat wanneer ek ’n transaksie aan die transaksiespan oorhandig het, raak ek nie by die transaksie betrokke nie, totdat die transaksiespan my inlig dat hulle gereed is om die transaksie na die volgende vlak (binne die proses) te neem.”

Matjila hou egter vol dat dit nie buitengewoon was nie.

“Afwykings (van prosesse) is algemeen in enige sakeomgewing wanneer omstandighede dit noodsaak.”

Matjila het erken dat aangesien Ayo ’n voorlopige verklaring vir voornotering aan die OBK gestuur het, dit nie nodig was om uitgerekte ondersoeke oor die maatskappy te doen voor ’n besluit geneem kon word nie “omdat al die nodige inligting” reeds in die verklaring verwag is.

Hy sê aangesien dit “ ’n uitgemaakte saak was” dat ’n noulettendheidsondersoek oor Ayo gedoen sou word, het hy die instruksie gegee dat dit gedoen moet word sonder dat die standaardprosedure daarvoor gevolg is.

Matjila het verder getuig dat die bevinding van die ondersoek was dat Ayo ’n goeie belegging sou wees.

Matjila het Victor Seanie, geskorste assistentportefeuljebestuurder van die OBK, se getuienis bevestig dat net hy en Lebogang Molebatsi, hoofbestuurder vir genoteerde aandele) die onherroeplike ooreenkoms om die belang in Ayo te bekom, onderteken het nog voor dit deur die portefeuljebestuurskomitee goedgekeur is.

Volgens Matjila sou hulle die komitee later kry om die transaksie goed te keur.

Matjila erken egter dat hy onder die indruk was “goedkeur” en “bekragtig” dieselfde was. Hy was dus onder die indruk dit gaan bekragtig word aangesien dit reeds goedgekeur was.

Teenstrydighede

Daar is egter verskeie teenstrydighede tussen Matjila en Seanie se getuienis.

Seanie het voorheen getuig dat dit maklik tussen 11 en 12 weke neem vir kenners soos hy om ’n behoorlike verslag oor moontlike beleggings saam te stel.

Hy het nie maatskappye wat op die JSE wil noteer uitgesonder as maatskappye waar ’n korter prosedure gevolg kan word nie.

Hy het ook getuig OBK dikteer gewoonlik wanneer hy ’n besluit kan neem, en sal nie huiwer om ’n maatskappy te versoek om ’n notering op die JSE uit te stel totdat alle prosesse gevolg is nie.

Luidens Matjila se getuienis blyk dit die OBK het geen keuse gehad as om aan die sperdatum soos wat Ayo gestel het, te voldoen nie.

“Daar is ook geen onderhandeling wat die noteringsprys van R43 per aandeel betref nie.

“Dit is ongehoord. Die OBK onderhandel gewoonlik daaroor gegrond op die waardasie wat vir die betrokke maatskappy bereken is,” het Seanie getuig.

Seanie het ook herhaaldelik gesê sy verslag het duidelik gesê Ayo is nie ’n goeie belegging nie.

Volgens hom het Fidelis Madavo, hoof van genoteerde beleggings by die OBK, hom aangesê om die verslag te verander en juis aan te beveel dat die OBK in die maatskappy belê.

Die OBK het sedertdien ’n regsproses begin waarin hy eis dat Ayo hom die R4,3 miljard terugbetaal.

Ayo staan die aansoek teen.

Ayo verhandel teen R9 per aandeel.

Soos sake tans staan het die OBK dus R34 miljard in die transaksie verloor.

MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ‘n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar hierdie is nie ‘n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.