Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Beleggings
Bespaar só met jou beleggings

Vandag se rubriek is die derde in ’n reeks oor hoe ons op verskeie maniere ’n besparing kan bewerkstellig in ons eie of ons onderneming se begroting.

  

Charné van der Walt

In die eerste rubriek het ek gewys hoe jy op persoonlike belasting kan bespaar.

Die tweede rubriek se fokus was op ondernemings en onder meer hoe hulle outomaties besparings kan meebring as hulle sekere foute vermy.

In die laaste rubriek in die reeks, volgende maand, gaan ek vir jou wys wat jy maar mag koop om op lang termyn te kan bespaar.

Vandag skryf ek oor hoe jy op beleggings kan bespaar en ek spring weg met die hele kwessie van kommissie. Lesers wil gereeld weet: Hoe weet jy of jy te veel kommissie betaal?

Kommissie en bestuursgelde

Kom ons kyk na ’n voorbeeld. As jy ’n effektetrustbelegging uitneem deur ’n makelaar, is die maksimum aanvangskommissie gewoonlik 3% (wat beteken as jy R1 000 per maand belê, is die kommissie R30 per maand).

Dit help nie jy bespaar aan kommissie, maar jou belegging groei nie. Die kans is groter dat jy op jou eie ’n slegte beleggingsbesluit gaan neem.

Daar is adviseurs soos ek wat 1% neem, maar ek vra wel uurlikse tariewe vir advies, wat nie elke maand gehef word nie.

Dan is die makelaar ook gemagtig om ’n deurlopende tarief (’n persentasie op jou belegging se fondswaarde) te vra wat gewoonlik ’n maksimum van 1% per jaar is.

Op heelwat van my belastingkliënte sien ek hul makelaars neem hier net 0,5%.

Die vraag is nou of hierdie kommissie te veel is (ek twyfel of enigiemand sal kla dat hulle te min kommissie betaal).

Dit hang af van jou en die makelaar se unieke sakeverhouding (soos hoe min of baie jy jou adviseur kontak vir advies) en in watter mate die adviseur die belegging bestuur.

Dit is ’n gesprek wat elkeen met sy eie adviseur moet hê.

Watter uitwerking het die kommissie op jou belegging? Wel, dit help nie jy bespaar aan kommissie, maar jou belegging groei nie. Die kans is groter dat jy op jou eie ’n slegte beleggingsbesluit gaan neem omdat jy beperkte beleggingskennis het.

Daar is kundiges wat weet hoe om jou belegging te benader, te administreer of te bestuur. As jy gebruik maak van ’n finansiële beplanner, is die kans groter dat jy gaan spaar en ook dat jy by jou spaarplan gaan hou.

Hierdie twee voordele kan nie altyd maklik in geldelike waarde omgeskakel word nie.

Die maatskappy waar jy belê, vra bestuursgelde. Ek dink die beginsel hier is, as jy net gaan fondse kies wat lae koste het, is dit nie noodwendig die beste fondse in die mark vir jou bepaalde beleggingstrategie nie. En die teenoorgestelde is ook waar, fondse met hoë jaarlikse koste is nie noodwendig dié wat die beste vaar of bestuur word nie.

Beleggingstrategie

Kom ons gesels nou oor ’n volgende punt waar jy kan bespaar op jou beleggings naamlik deur jou langtermyn-beleggingstrategie deur te sien.

Daar is natuurlik gevalle waar jy nie net moet aanvaar ’n daling is tydelik nie.

Maar op lang termyn beteken dat jy gaan kalm bly as die markte wissel. Dit is werklik ’n keuse wat jy vooraf moet maak. Die markte gáán weer styg en dit gáán weer daal.

Dit is ’n kognitiewe besluit om jouself nie aan angs oor te gee as jy sien jou belegging se waardes wissel nie.

Dit is ’n kognitiewe besluit om jouself nie aan angs oor te gee as jy sien jou belegging se waardes wissel nie.

Een van die grootste voordele wat jy kry met ’n langtermyn-strategie, is dat jy meer risiko kan neem (wat ’n belegging se kapitaalgroei bevorder).

Die JSE se wisselvalligheid oor die laaste paar jaar, tesame met die komende verkiesing en gesprekke oor grondonteiening, skep ’n atmosfeer van onsekerheid en senuagtigheid onder beleggers. Dit is te verstane.

Maar in die ongeveer 30 jaar wat ek in hierdie bedryf werk, sien ek dat beleggers meer oop is om te belê as daar reeds goeie winste was, en wil ophou belê as dit lyk asof hulle kan geld verloor.

Om in verkeerde tye te belê, of om in verkeerde tye op te hou belê, is een van die grootste foute wat jy kan maak.

Dit is ook waar finansiële beplanners waarde het, want hulle help beleggers om die emosie uit beleggingsbesluite te neem.

Dan moet jy as belegger ’n bepaalde strategie hê. Dit is ook waar ’n finansiële beplanner baie waardevol is. Net die feit dat julle gesprekke het oor jou beleggings en veral wat jou beleggingsdoelwitte is (waarvoor jy op kort en lang termyn wil spaar), help jou om by ’n plan te bly.

Die derde begrip is sekerlik die heel belangrikste: dat jy jou strategie moet “deursien”.

Probeer om nie so beangs te raak met beleggings dat jy dit voortydig staak en geld verloor nie. Veral van die ouer tipe versekeringsprodukte het boetes as jy vroeër ophou met die belegging.

Ek wens dikwels ek kan vir kliënte wat hul beleggings voortydig staak weens vrees of kommer, wys hoe hul beleggings sou gelyk het as hulle net vasgebyt het.

Praat mekaar gereeld moed in om aan te hou, vas te hou en uit te hou. Dit sal ’n wesenlike verskil maak aan die gehalte van jou toekoms én aftrede.

Jy kan net die vrugte van jou beleggings pluk as jy op lang termyn daarmee volhou. Jy moet ’n doelbewuste besluit neem dat markwisselvalligheid jou nie gaan ontstel nie. Foto: iStock

Hou op kla en spaar

Nóg ’n manier hoe jy kan bespaar met beleggings, is om op te hou kritiek uitdeel oor die “beperkings” van uittreeannuïteite (AU) en te begin spaar. Om só ’n polis te hê, gee vir jou ’n belastingvoordeel op die premies wat jy oor die leeftyd van die polis betaal.

As jy voor belasting R27 000 per maand verdien en ’n AU van R3 500 per maand uitneem, bespaar jy R1 000 per maand in belasting. Dit beteken jy het ’n ekstra R12 000 per jaar (wat amper vier maande se premies is) wat jy nie self betaal het nie. Ek sou sommer nog daardie R12 000 belastingterugbetaling óók in die polis inbetaal (mits ek weet die polis is korrek gestruktureer vir my behoeftes).

Van my jonger kliënte hou glad nie van hierdie idee dat jy met ’n AU eers vanaf ouderdom 55 jaar jou geld mag kry nie. Dit voel seker vir hulle soos ’n ewigheid.

En dit is nog voor ek die volle nuus aan hulle oorgedra het, naamlik dat 55 jaar heeltemal te vroeg is om jou geld te onttrek (70 jaar is beter) en dan mag jy “boonop” ’n maksimum van een derde in kontant ontvang.

Vir enige van julle wat nie aan só ’n geweldige lang plan kan byt nie, is my vraag: Spaar jy darem op ander maniere?

In agt uit tien gevalle kan ek jou belowe, spaar jy nié.

Die persoon wat langer vir sy geld moet wag (en gelukkig in daardie tyd gedwing word om groei op sy belegging te geniet omdat hy dit nie mág onttrek nie) en nie al die geld by aftrede kontant mag onttrek nie, gaan beslis beter af wees as jy.

So wat gaan ons doen? Ons gaan bly glo in ’n toekoms vir ons land. Ons gaan kalm bly, ons kinders grootmaak met respek vir ander, bly streef om met ’n hart van dankbaarheid te leef en ophou kla.

O ja, daar is nog iets. Jy gaan sommer nog hierdie week jou finansiële beplanner kontak en jou langtermynstrategie opstel, of hersien. 

  • Charné van der Walt is ’n finansiële raadgewer en belastingpraktisyn. Haar webwerf is www.lemons.co.za. Die artikel is in leketaal geskryf en bevat nie spesifieke of persoonlike raad nie. Sy skryf gereeld vir Sake.
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ‘n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar hierdie is nie ‘n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier

  • INDEKS
  • GELDEENHEDE
  • KOMMODITEITE
Data word met 15 min. vertraag
  • Gold Mining 1375,9 (-3901)
  • Top 40 48427,67 (13755)
  • All Share 54423,55 (15232)
  • Resource 10 42754,47 (37147)
  • Financial and Industrial 30 72753,67 (6357)

Sakegesprek

Jy moet ‘n intekenaar wees om ons weeklikse Sakegesprek-nuusbrief met Theo Vorster te ontvang.

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.