Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Beleggings
Jy het gespaar – waar moet jy nou belê?
Dit voel dalk asof jy voor ’n doolhof staan as jy geld begin belê, maar begin net! Foto: iStock

As jy die afgelope Spaarmaand ons 20 artikels met (minstens) 20 wenke elkeen gevolg het, sou jy minstens ’n paar wenke gekry het waarmee jy nog ’n bietjie asemhaalruimte in jou begroting kon inbou.

Lees ook: Só het ons in Spaarmaand gespaar!

Daarby het die rentekoers pas gedaal en sal jou huisverband en motorpaaiement jou ’n paar honderd rand minder kos dié maand.

Maar wat moet jy nou met daardie ekstra geld in jou sak doen?

  

Stap 1: Moenie die vleis braai voordat die bok geskiet is nie

Onthou dat die laer rentekoers slegs van 21 Julie af geld en jou verligting gering sal wees vir die volgende paaiement (vir die meeste mense op 1 Augustus). Rente word daagliks op die uitstaande kapitaalbedrag bereken en jy sal dus die volle uitwerking van die laer rentekoers eers met volgende maand se paaiement ervaar (dus op 1 September).

Moet dus nie op ’n inkopie-tog met jou kredietkaart gaan met geld wat jy nie het nie.

Onthou ook dat jou rentekoers nie op alle lenings gaan daal nie. Hennie Ferreira, uitvoerende hoof van die bedryfsliggaam vir mikrofinansiers, het vroeër gesê die rentekoers daal net op lenings waarvan die rentekoers aan die repokoers gekoppel is. Dit sluit gewoonlik persoonlike lenings en mikrolenings uit.

Moet dus nie op ’n inkopietog met jou kredietkaart gaan met geld wat jy nie het nie.

  

Stap 2: Betaal duur skuld af

Indien jy skuld op jou kredietkaart, winkelrekening of ’n persoonlike rekening het, maak dit die meeste sin om dit so gou as moontlik af te betaal omdat dié skuld die hoogste rentekoers het.

Lees ook: Benut die kans ná daling van rentekoers

  

Stap 3: Bou ’n noodfonds op

’n Noodfonds moet bestaan uit minstens drie maande se salaris indien jy voor aftrede is en ses maande salaris indien jy reeds afgetree is, sê Theo Vorster, uitvoerende hoof van Galileo Capital.

Spaar die geld in ’n geldmarkrekening waaruit jy dit maklik kan onttrek, maar steeds ’n opbrengs verdien. Vorster sê omdat jy nie weet wanneer jy die geld gaan nodig hê nie, is die geldmark beter as ’n aandele-effektetrustfonds omdat jy nie ’n verlies gaan ly as jy net op die verkeerde tyd aan die mark moet onttrek nie.

  

Stap 4: Belê, belê, belê

“Belegging” is steeds vir baie mense ’n intimiderende woord, maar dis bloot die proses van besluit waar jy jou geld laat groei. (Spaar is wat ons gedoen het met spaarwenke – maniere om minder geld uit te gee. Belê is die deel waar jy besluit waar daardie geld vir jou kan begin werk.)

Belê jou geld in die volgende volgorde:

  

Jy moet meer vir aftrede spaar as wat jy dalk dink - en, onthou, dié somme is gedoen vir mense wat nooit aftreegeld onttrek as hulle vvan werk verander nie.

i. Belê so veel as moontlik in aftreeprodukte (pensioen- of voorsorgfonds en uittree-annuïteite).

Dié produkte is die belastingvriendelikste manier om op lang termyn te spaar aangesien geen rente, dividende of kapitaalwins belas word nie. Jy kan tot 27,5% van jou inkomste só wegsit.

Aftreeprodukte is onderhewig aan regulasie 28 van die Pensioenfondswet, wat beteken jy mag tot 75% in aandele, tot 25% in eiendom en tot 25% oorsee belê.

Waarom is jou eerste belegging nie in ’n fonds vir jou kinders se studies nie? Want jy kan altyd geld leen vir jou kind se studies – jy kan nié geld leen vir aftrede nie. Dit help nie jy betaal kontant vir jou kind se studies, maar is dan die res van jou lewe afhanklik van jou kinders vir kos en ’n dak oor jou kop nie.

  

ii. Gebruik jou en jou gesin se jaarlikse en lewenslange limiet op belastingvrye beleggings op.

Belastingvrye beleggings is nog ’n belastingvriendelike manier om te spaar omdat geen rente, dividende of kapitaalwins belas word nie (hoewel jy wel met nabelaste geld belê).

Jy mag nou R33 000 per jaar tot ’n maksimum van R500 000 in jou lewe in jou eie naam belastingvry spaar. Dit sal na verwagting jaarliks verhoog word.

As jy getroud is, mag jy ook in jou eggenoot se naam geld spaar sonder dat skenkingsbelasting van toepassing is.

Ouers kan in hul kinders se name spaar, maar moet onthou dat skenkingsbelasting van toepassing kan wees ná R100 000 vir enkelouers of R200 000 vir ouers wat in gemeenskap van goedere getroud is.

Daar is verskeie belastingvrye produkte op die mark waarin jy kan belê (van ’n bankrekening tot ’n effektetrustfonds); dit mag altesaam net nie meer as die jaarlikse limiet wees nie.

  

iii. Diskresionêre beleggings

Enige bykomende geld kan jy in diskresionêre beleggings, beleggings van jou eie keuse, plaas.

Na gelang van jou voorkeur kan jy regstreeks in aandele belê, eiendom koop om te verhuur, in ’n beursverhandelde fonds of ’n gebalanseerde effektetrustfonds met mindere of meerdere blootstelling aan aandele belê of selfs goud of kuns koop. Met elke soort belegging moet jy seker maak jy verstaan hoe die beleggings werk, wat die koste is en wat die risiko’s is.

Die kruks van beleggings is vir Vorster nie die produk wat jy koop nie, maar die bateklasse waaruit dit bestaan, dus die mengsel van aandele, eiendom, kontant en effekte.

Onthou om na die langtermynprestasies van bateklasse te kyk voordat jy oor beleggings besluit - dit beteken 7 jaar of langer.

Moet dus nie begin met die vraag “Moet ek Allan Gray of Coronation kies?” nie. Begin met die vraag: “Hoeveel blootstelling wil ek aan verskillende bateklasse hê?”

Jy kan ’n goed gediversifiseerde portefeulje opbou deur in ’n effektetrustfonds te belê wat blootstelling het aan al dié bateklasse, maar onthou dat jy uit fondse met lae of hoë aandeleblootstelling kan kies.

Vorster maan dat mense nie tien verskillende effektetrustfondse moet kies en dan dink hulle is gediversifiseer nie – daar is baie oorvleueling tussen dieselfde soort fondse.

As jy wil diversifiseer, is dit ’n goeie plan om jou beleggings tussen aktief bestuurde effektetrustfondse en beursverhandelde produkte (dus indeksfondse) te verdeel – en onthou om ook te kyk na indeksfondse wat oorsese aandele volg.

Onthou net om na die langtermynprestasie van verskillende bateklasse te kyk. Die JSE se indeks van alle aandele het weliswaar die afgelope drie jaar basies sywaarts beweeg, maar aandele en genoteerde eiendom bly op langer termyn (sewe jaar en langer) die bateklas wat die beste vaar. Die voordeel wat kontantbeleggings gehad het, gaan nou gou uitgewis word deur die laer rentekoers.

Meer oor:  Theo Vorster  |  Beleggings  |  Spaar  |  Spaarmaand
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Sakegesprek

Jy moet ‘n intekenaar wees om ons weeklikse Sakegesprek-nuusbrief met Theo Vorster te ontvang.

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.