Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Muntslim
Aftrede: Maak só seker jy’t genoeg

’n Vraag wat ek baie hoor, is hoeveel is genoeg vir aftrede?

Dit is ongetwyfeld een van die moeilikste vrae waarmee ’n finansiële beplanner kan worstel. Hoe lank is lank? Hoe ver is ver? Hoe diep is diep?

Dis nie net moeilik nie, maar dalk onmoontlik.

Ons kan maar net berekenings doen op grond van dit wat ons uit die geskiedenis geleer het. En deur aannames te maak oor beleggingsgroei, oor inflasie, oor lewensverwagting, oor belasting, oor finansiële verpligtinge by aftrede, oor skuld en uiteindelik ook ja, oor hoeveel gaan genoeg wees.

En dan doen ons die hele som wéér om te bepaal hoeveel jy moet spaar om by daardie doelwit uit te kom.

Hoe bepaal ons wat is genoeg?

Voordat ons by die syfers kom, is daar een feit wat ek kan stel: Bitter min mense gaan genoeg geld hê vir aftrede.

Navorsing wat oor die jare deur versekeraars gedoen is, dui daarop dat slegs sowat 6% tot 10% mense dit uiteindelik kan bekostig om af te tree. Dit is “bekostig om af te tree”, nie noodwendig finansieel gerieflik aftree nie.

Goed, waarna kyk ons om by die antwoord op ons vraag uit te kom? Ek kyk na drie algemene modelle wat deesdae gebruik word om by jou aftree-spaardoelwit uit te kom.

Die eerste is om genoeg geld te hê om by aftrede ’n lewenslange inkomste te kan trek gelyk aan 75% van jou laaste jaar se salaris. Dis bietjie outyds; ons los hom maar.

Sommige meen om seker te wees dat jy gemaklik kan aftree, moet jy kyk na aftreekapitaal gelyk aan 20 keer jou finale jaar se salaris voor aftrede. Ek meen ons kan kyk na 15 keer jou finale jaar se salaris, dis ’n meer realistiese doelwit.

Om 20 keer jou finale jaar se salaris se aftree-kapitaal te bou moet jy van die eerste dag dat jy begin werk (ons aanvaar jy begin werk op 25) reeds 25% van jou salaris spaar vir aftrede. (Ek gebruik 8% beleggingsgroei per jaar, ’n salarisverhoging van 5% per jaar en aftrede op 65.)

As die doelwit is om 15 keer van jou finale jaar se salaris te spaar, moet jy begin met 19,1% van jou eerste salaris.

Ek weet daar sal diegene wees wat daarop wys dat jou salaris nie net groei met 5% per jaar nie. Jy kry byvoorbeeld bevordering, wat jou salaris skerp laat styg.

Hier is nou die slegte nuus vir diegene wat só redeneer: Jy gaan dan nóg meer moet spaar om by jou spaardoelwit uit te kom, want die bevordering het mos die doelpale geskuif, nie waar nie?

En hier is nou ’n belangrike punt: Die feit dat jy aan ’n aftreefonds behoort by jou werkgewer skep vals gemoedsrus.

In die meeste gevalle word slegs 12% tot 15% van ’n salaris bygedra tot aftreefondse. En ’n deel daarvan word nog gebruik om risikodekking ook te finansier.

Kortom, jou aftreefonds gaan nie genoeg geld beskikbaar stel vir aftrede nie.

Begin vroeg

Nou, die belangrikste punt vandag: Jy moet vroeg begin en volhou daarmee.

Die groot groei kom uit dit wat jy vroeër gespaar het.

As voorbeeld neem ek drie vriendinne, Alet, Riana en Inge. Al drie begin werk op 25 met ’n salaris van R180 000 per jaar. Hulle tree af op 65. Hul aftree-spaardoelwit teen 15 keer van hul finale salaris is R18 miljoen.

Alet begin onmiddellik bydra teen 19,1% van haar salaris. Die ander twee rits bietjie rond en begin eers spaar tien jaar later. Riana besluit om te probeer inhaal en kom tot die skok-besef om in te haal moet sy 29,9% van haar salaris spaar.

Inge besluit om maar dieselfde by te dra as Alet.

Die meegaande grafiek wys vir ons wat gebeur. Aan die einde van eerste jaar nadat die ander twee besef het dit is tyd om te begin spaar, het Alet reeds R768 970 in haar aftree-spaarvarkie. Riana en Inge het onderskeidelik R94 680 en R60 482.

aftreevoorsiening

Riana het meer as Inge omdat sy besluit het om in te haal en dus meer moes bydra. Maar Inge eindig uiteindelik op net R11,57 miljoen, ’n aftree-tekort van byna R7 miljoen.

Die les? Spaar genoeg en spaar vroeg.

Spaar met voorbelaste geld

Maar hier is nog ’n les. Die Inkomstebelastingwet (Wet 58 van 1992) laat toe dat bydraes tot ’n aftreefonds aftrekbaar is vir belasting tot 27,5% (of R350 000) van jou salaris. Arme Riana, wat moet inhaal, gaan boonop nog ’n deel moet spaar met nabelaste geld, terwyl Alet gemaklik spaar met geld waarop sy nie eens belasting hoef te betaal nie.

Ten slotte, en dit is hoekom ek vroue gebruik in my voorbeeld, sou ons drie vriendinne besluit om vroeër op te hou werk en tuisbly-ma’s te wees, wie is die beste daaraan toe?

Die een met reeds ’n klein neseier. Die een wat vroeg begin het.

  • Nico van Gijsen, ’n gesertifiseerde finansiële beplanner en belastingpraktisyn, is besturende direkteur van Finlac en ’n lid van Fisa. Lesers kan navrae aan hom stuur deur te skryf aan Raad met jou Rande, Posbus 8422, Johannesburg 2000 of nico@finlac.com; Twitter: @Nicovangijsen



Meer oor:  Nico Van Gijsen  |  Aftrede
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Sakegesprek

Jy moet ‘n intekenaar wees om ons weeklikse Sakegesprek-nuusbrief met Theo Vorster te ontvang.

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.