En waar laat dit sy getroue aanhangers? In die Oktober-uitgawe het SARIE ’n paar om ’n tafel bymekaargebring – hulle wóú hul hart oopmaak

WAT SÊ DIE SIELKUNDIGE?

Dr. Henriëtte van den Berg, departement sielkunde, Universiteit van die Vrystaat: Baie mense in ons samelewing voel ontmagtig weens ekonomiese en politieke verandering en dan kan die behoefte na helde baie groter wees. Rolmodelle is vir mense belangrik as voorbeeld van dít waarna hulle streef. Maar weens die sg. “stralekrans-effek” gebeur dit dikwels dat daar aan bekendes met een uitsonderlike talent (sang, dans, sport) ook verskeie ander positiewe eienskappe toegedig word, soos goeie waardes of finansiële kennis, wat eintlik min verband hou met hul talent. Kyk maar hoe dikwels word sportlui of skoonheidskoninginne gebruik om versekerings- of finansiële produkte te onderskryf.

Mense wat fokus op bekendes se lewens bou ’n denkbeeldige persona op vir dié mense, dikwels uit karige inligting – brokkies wat in die pers verskyn of wat die glanspersoon self tydens ’n openbare verskyning oordra. Indien die bekende mens self inspeel in dié helderol, versterk dit vurige aanhangers se persepsie dat die “held“ unieke eienskappe het en spesiale behandeling moet kry.

"...om dié rede"

Om dié rede kan dit vir aanhangers moeilik wees om daarmee gekonfronteer te word dat hul helde maar net menslik is en ook foute maak. Dán is hulle aanvanklik geskok en teleurgesteld. Vir die deursnee-mens behoort sulke ervarings eindelik by te dra tot groter lewenswysheid – waar ’n mens besef alle mense maak foute en dat almal uit mekaar se foute kan leer.

 

Mense wat hul energie sterk fokus op bekendes, ervaar foute soms meer intens en kan emosioneel meer ontwrig word. Weens die stralekrans-effek meen sommige mense ook bekendes verdien voorkeurbehandeling en behoort nié oor dieselfde kam as gewone mense geskeer te word nie. Hulle vergewe hul held makliker as wat hulle ander vergewe.

Reaksies wissel: Sommige mense sal sê dit maak nie saak wat hy doen nie, ek ondersteun hom. Ander sal sê ek sal nooit weer ’n CD van hom koop nie. En ’n derde groep sal sê ek dink sy musiek is goed en ek sal dít koop, maar ek kan hom nie meer as méns respekteer nie. Die gedrag van aanhangers kan byna vergelyk word met die proses wat ’n vrou deurgaan wanneer haar man haar verkul: Sy gaan hom vergewe en weer probeer of hul paaie gaan skei . . .

Jou Oktober-uitgawe is vanaf 14 September te koop.