Die breedgeskouerde langafstandswemmer skrik nie vir yskoue waters nie, hy ís immers die menslike ysbeer en senuwees van staal is in sy DNS. Die Engelsman Lewis Pugh is die eerste mens wat al in elke oseaan van die wêreld geswem het, onder meer in die ysige waters van die Noordpool, asook ’n ysmeer op Everest en nóú ook die Engelse kanaal.

Hy kies elke plek sorgvuldig. En nie vir plesier nie, maar om die aandag op natuurkwessies te vestig: klimaatsverandering, besoedeling, aardverwarming en plastiekverstrooiing. Dís wat Lewis dryf, hy wil water ’n stem gee. En tussen Julie en Augustus, in die Engelse Kanaal op, het hy The Long Swim aangepak – ’n uitmergelende uitdaging wat hom van Land’s End tot Dover sou vat. Manalleen met net sy swempet, swembril en Speedo.

Lewis Pugh in aksie. FOTO Kelvin Trautman Photographer

Elke armslag en skop dryf ’n wêreldwye veldtog: Om 30% van ons oseane teen 2030 ten volle te beskerm. Die skurk in die verhaal? Plastiek – eens ’n hulpmiddel vir die mens, nou ’n bedreiging vir lewe in die oseaan. Maar Lewis gaan nie opgee nie, hy glo in verandering én die krag daarvan. Soos hy op sy webtuiste skryf: “Verandering begin by ons.”

Vandag swem hy sy laaste 4 km en gaan vanmiddag om 14:30 (SA tyd) gaan hy by Shakespeare-strand eindig. In die skare sal sy vrou en grootste ondersteuner wees, Antoinette.

Wie is die vrou agter dié avonturier?

In 2012 het die oud-SARIE-joernalis Charis Labuschagne met Antoinette gepraat. Die artikel het oorspronklik in SARIE se Januarie 2013-uitgawe verskyn. 

"Ek het nog altyd vir my man gesê: Jy moet doen wat jy moet doen," vertel Antoinette Pugh.

Antoinette en Lewis Pugh was saam op skool. Jare later het hulle mekaar weer raakgeloop en die liefde het geblom. Lewis, ook bekend as die menslike ysbeer, is onder meer die eerste mens wat in 2007 ’n kilometer in die Noordpool se yswater van -1,7 °C geswem het. Twintig jaar ná skool het Antoinette haar motor in Kloofstraat in Kaapstad parkeer.

Toe sy opkyk, het sy Lewis buite ’n wegneemete-restaurant gesien. “Op daardie oomblik het hy geroep ‘Malherbe!’, my nooiensvan. Die eerste ding wat my aandag getrek het, was sy mooi blougrys oë,” vertel Antoinette. Hulle is drie jaar later, in 2009, getroud. Antoinette was voorheen getroud en het ’n dogter, Taegyn, en ’n seun, Finn.

Antoinette en Lewis deel baie belangstellings, soos oefening en die buitelewe. “Hy is net so lief vir diere soos ek, veral honde.” Maar die eienskap wat haar die meeste aantrek, is dat hy opkom vir dit waarin hy glo, soos sy omgewingsveldtogte. “Sy droom is om groot nasionale parke in die oseaan te skep om die seelewe te beskerm.” Met elke “bomenslike” avontuur wil Lewis die wêreld se aandag vestig op die broosheid van die planeet.

Antoinette en Lewis Pugh. FOTO Verskaf

Daar is tye dat sy Lewis maar min sien omdat hy onder meer gereeld toesprake oor die wêreld heen gee, vertel Antoinette, ’n vryskut-grimeerkunstenaar. “Gelukkig het ek twee kinders, twee honde en my werk wat my besig hou.”

Wanneer Lewis nie reis nie, werk hy van die huis af. “Dan haal ons in met wat in elkeen se lewe aangaan.”

Die feit dat hy nooit afskakel nie, is een van die grootste uitdagings van hul verhouding. “Daar maal heeltyd idees in sy kop. Hy werk oor naweke, na-ure...

Wanneer hy vir ’n reis voorberei, is hy baie gefokus. Hy moet hard oefen, baie beplan en borge vaspen. Sy span bestaan uit plaaslike en internasionale mense en hy maak dikwels belangrike oproepe in die nag. Hy sal sommer drie-uur in die oggend wakker word met ’n idee en dan in sy studeerkamer gaan sit en werk, sy Jack Russell agterna, totdat ek opstaan.”

Lewis is in Engeland gebore en het as tienjarige saam met sy ouers na Suid-Afrika verhuis. Hy bly nou ses maande van die jaar in Engeland en die res van die tyd hier. “Soms gaan ek saam Engeland toe,” sê Antoinette. “Maar ek bly meestal by ons huis in Kaapstad. Ek het baie verantwoordelikhede hier.

“Ek was lank ’n enkelma, so ek is gewoond daaraan om baie dinge op my eie te hanteer. Lewis se Everest-ekspedisie in 2010 het ons albei egter getoets . . .”

Antoinette was vier maande swanger toe Lewis een kilometer oor die gletsermeer onder die kruin van Everest sou swem. Terwyl hy weg was, het sy ’n miskraam gehad. “Ek het nie geweet of ek hom dadelik moet vertel of eerder moet wag totdat hy terug is nie. Ek was bekommerd dat hy sou wou terugvlieg, maar ek het besluit om hom te vertel omdat hy ’n week gehad het om dit te verwerk voordat hy sou swem. Ek het geweet hy sou andersins aanvoel iets is verkeerd. Ek wou ook nie hê hy moes dit by iemand anders uitvind nie. Lewis was gebroke en wou dadelik huis toe kom. Ek het vir hom gesê dit gaan nie help nie, omdat hy niks aan die situasie kon doen nie. Ons probeer nou weer swanger raak en hopelik het ons vanjaar ’n baba Pugh.”

FOTO Kelvin Trautman Photography

Tog sal sy nooit wil hê Lewis moet enigiets anders doen nie. “Ek het nog altyd vir hom gesê: ‘Jy moet doen wat jy moet doen.’ Ek bid elke aand dat hy veilig sal wees. Met sy Everest-ekspedisie het een van die fotograwe my gebel en gesê: ‘Lewis het pas ’n toets-swem gedoen en iets het skeefgeloop. Hy kan nie na die foon toe kom nie, want hy kan nie ordentlik asemhaal nie, maar hy wou net hê ek moet vir jou sê hy’s oukei.’ Ek het vir haar gesê: ‘Sê vir hom hy moet my nie weer bel totdat hy klaar geswem het nie. Hy het 49 mense wat hom ondersteun en ek is op my eie.’”

Sy gaan soms saam met Lewis na sy opleidingskampe. “Ek het al saam met hom van die mooiste plekke in die wêreld gesien. Voordat hy by die Noordpool gaan swem het, is ek saam Noorweë toe. Ek het nog nooit sulke koue beleef nie, en dit was somer daar!” In die oggende het hy al halfses in ’n gletsermeer gaan kajak. “Terwyl hy geroei het, het ek langs hom gehardloop en tyd gehou. In die middae het hy geswem en dan het ek hom gemotiveer om aan te hou in die ysige water. Ná elke swemsessie moes hy vinnig in ’n warm stort ontdooi. Ek het hier my eerste gletser uitgeklim en ek was mal daaroor!

“Ek is seker Lewis gaan my nog baie ongelooflike plekke wys. Dis so lekker om saam met hom te reis omdat hy so baie weet van soveel lande. Een ding wat ek sonder twyfel kan sê, is dat my lewe nooit vervelig is nie!” 

En wat dink Lewis? “Antoinette is my beste vriendin in die wêreld. Dít is hoekom ons verhouding werk.”