Hoe gestroop sou Dalene Matthee se bosstories nie wees sonder die grootvoete nie? Hoe kaal die Afrika-landskap sonder die ou gryses. Hy is deel van ons lewe, ons stories en ons taal - die olifant, die sagmoedige reus. En 'n dier by wie die mens baie kan leer, meen dr. Paula Kahumbu, omgewingsbewaarder en ekoloog van Kenia.

"Ons het eintlik baie gemeen. Sien, olifante is ongelooflike diere: Hulle is lojaal, beskermend en saggeaard. Hulle hou van speel, en soms lyk dit asof hulle lag en probleme probeer oplos. Hul leiers is vroue, hulle is emosioneel." 

Hulle rou ook soos mense.

"As een sterf, sal die ander huil. Jy sien hoe die trane loop, die smart in hul gesigte. Hulle sal tot op die einde 'n verswakte olifant probeer help en lank ná sy dood nog roofdiere wegjaag. En hulle sal aan die dooie olifant vat," sê dr. Kahumbu aan SARIE.com.

Sy vertel die dag toe 'n groot matriarg, 'n olifant genaamd Eco, sterf, was een van haar dogters, Enid, so buite haarself dat sy die trop verlaat het. "Sy het op haar eie gaan rou en eers 'n maand later weer by die trop aangesluit."

Dr. Paula Kahumbu saam met een van die groot reuse. FOTO Nick Aldrige

Olifante vergeet nie, en sal keer op keer die beendere van ander olifante opsoek. "Hulle sal weet wie se bene dit is. Hulle raak nie aan die bene self nie, maar sal die tande optel en weer saggies neersit. Tot vandag toe weet wetenskaplikes nie hoekom nie."

Dr. Kahumbu, ook die hoof van Wildlife Direct, is tans op besoek aan Suid-Afrika en vier op Sondag 12 Augustus Wêreld-olifantdag in Johannesburg. Sy sê die hartseer waarheid is egter dat olifante diep in die moeilikheid is. Die wêreld se olifantbevolking het die afgelope dekade met 62% afgeneem.

Stropery is een van die hoofredes. Die vraag na ivoor is hoog, veral in China.

Dr. Kahumbu, 'n spesiale kampvegter vir olifante, vertel hoe sy eens agt uur lank in 'n Keniaanse polisiestasie gewag het om met die kommissaris oor stropery te praat. "Hy het my laat wag, seker met die hoop dat ek sou moeg word en loop. Maar ek het net daar bly staan. Dit was belangrik dat hy moes luister."

FOTO Nick Aldrige

Haar dryfkrag en noue samewerking met die Keniaanse regering die afgelope jare het vir 'n suksesverhaal gesorg. "Stropery in Kenia het met tot 90% afgeneem," sê sy trots.

"Elke liewe daad en stem tel. Jy kan 'n verskil maak, moenie moedeloos raak nie."

In samewerking met Amarula het dr. Kahumbu en Wildlife Direct nou die Don't Let Them Disappear-veldtog begin. As deel van die poging gaan lewensgrootte ysbeelde van olifante op plekke in Johannesburg, Toronto (Kanada) en São Paolo (Brasilië) opgerig word. Die smeltende beelde sal die verdwyning van olifante simboliseer.

Elke dag word sowat 90 Afrika-olifante geskiet en hul tande gestroop.

"Ons moet alles in ons vermoë doen om die diere te help. Daar is soveel wat ons nog by hulle kan leer. Hulle baklei nie soos mense nie, die mens het 'n wreedheid in hom. Olifante dra geen haat in hulle nie, en bly lojaal aan mekaar."

Hiér kan jy die ys-olifant sien:

Kom kyk Sondag 12 Augustus hoe die olifantbeeld smelt by Melrose Arch, Johannesburg. Dr. Paula Kahumbu woon ook die geleentheid by. Neem foto's en gebruik die hutsmerke #DontLetThemDisappear en #WorldElephantDay op sosiale media.