Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Aktueel
Donald Trump kan nog baie ellende verwag

Die ondersoek na gebeure toe die Capitol vroeër vanjaar deur Trump-ondersteuners bestorm is, kan ’n groot verleentheid vir die oudpresident wees, skryf Leopold Scholtz.

Trump-ondersteuners bots met die polisie. Foto: Getty Images

Die spook van 6 Januarie – toe duisende ondersteuners van pres. Donald Trump die Capitol bestorm het – het nog nie gaan lê nie.

Gesien die toksiese aard van die Amerikaanse partypolitiek, gaan dit ook nie gou gebeur nie.

Die aanleiding daartoe was Trump se nederlaag in die presidentsverkiesing, ’n nederlaag wat hy nog steeds aan verkiesingsbedrog toeskryf.

Op 6 Januarie het ’n skare van oor die 20 000 van sy ondersteuners voor die Withuis in Washington saamgedrom om ’n toespraak van hul held aan te hoor. Hy het uitgeroep dat die aanwesiges na die Capitol daar naby moes gaan om te keer dat die Kongres – soos die grondwet vereis – die uitslag formeel bekragtig.

Sy woorde was: “Jy sal ons land nooit met swakheid terugvat nie. Jy moet krag wys, en jy moet sterk wees . . . Ons veg soos die hel, en as jy nie soos die hel veg nie, gaan jy nie ’n land oorhê nie.”

Van die Withuis het sowat 10 000 mense na die Capitol gestroom. Sommige het die polisiebeamptes uit die pad gestamp, die geslote deure oopgedwing of die vensters stukkend geslaan.

Hulle het geskreeu: “Hang Mike­ Pence! Hang Mike Pence!” Buite is ’n fop-galg met strop opgerig. (Mike Pence, visepresident, was ex officio-voorsitter van die Kongressitting.)

Uiteindelik het sowat 800 van hulle die Capitol binnegedring, waarop veiligheidsbeamptes die Kongressitting beëindig en die lede na veilige ruimtes begelei het. Die betogers wat binne was, het alles wat hulle kon, flenters geslaan en die lede van die Capitol se eie polisiemag rondgestamp, bedreig en aangerand.

Vier van hulle het dié week tydens ’n spesiale verhoor getuig hoe hulle vir hul lewe gevrees het. ’n Swart beampte het vertel hoe hy uitgeskel is as ’n “f*ck*ng n*gg*r”.

Dit was ’n ordelose, woedende groep.

In Demokratiese geledere is gepraat van ’n “opstand” om die regering omver te werp.

Dit was slegs die eerste sitting van die ondersoek. Meer gaan volg, en daar is sprake dat Trump self en van sy hoë amptenare gedagvaar gaan word om te getuig, al gaan hulle waarskynlik weier om te kom.

Die ondersoek vind egter onder ’n ernstige wolk plaas. Hulle noem dit partypolitiek. Dit beteken dat álle partye die kwessie van waarheidsvinding as onderhewig aan politieke voordeel sien. Die idee was dat sowel Demokratiese as Republikeinse lede van die Huis van Verteenwoordigers aan die ondersoek sou deelneem. Maar toe benoem die Republikeinse leier, Kevin McCarthy, twee mense op die party se uiterste regtervleuel – Jim Jordan en Jim Banks – op die komitee.

Dit het die Demokratiese speaker, Nancy Pelosi, die kans gegee om ’n val vir die Republikeine te stel. Sy het die twee geveto, waarna McCarthy ál sy mense uit die komitee onttrek het.

Só het die Republikeine hul kans om húl stempel op die gebeure af te druk, verspeel. ’n Hele aantal van hulle het dit naamlik duidelik gestel dat hulle nie soseer in die gebeure van 6 Januarie belangstel nie, maar in die vraag waarom die veiligheidsmaatreëls so swak was (’n geldige punt, al moet bygesê word dat Pelosi nie in beheer is van die gebou se veiligheid nie).

Op ’n perskonferensie het Jordan gesê hy wil ook vasstel waarom daar geen soortgelyke ondersoek na verlede jaar se “Black Lives Matter”- onluste is nie. Waarmee hy – só is die politiek mos nou maar – die aandag van die hoofsaak wil aftrek, sy eie kant uit die beskuldigdebank kry en die Demokrate daarin maneuvreer.

Met die onttrekking van sy lede het McCarthy onbedoeld voorkom dat sulke gesigspunte in die finale verslag weergegee sal word. Pelosi het weliswaar twee Republikeine – Liz Cheney en Adam Kinzinger – op die komitee benoem, maar hulle is albei hoogs krities oor Trump en sal die kritiek wat na verwagting op die verslane president uitgespreek word, nie fundamenteel bevraagteken nie.

Die groot vraag is nog: Hoe moet die gebeure van 6 Januarie en Trump se rol daarin beskou word? Dit kan op verskillende maniere vertolk word.

Wat Trump betref, is die fundamentele probleem dat hy, gewoon objektief gesien, ’n narcis (“net ek kan dit regmaak”, en “ek is ’n stabiele genie”) is, en dat hy dit eenvoudig nie kon verkrop dat hý van alle mense die verkiesing verloor het nie. Aangesien Trump in sy eie gemoed áltyd wen, kon hy die nederlaag slegs op één manier verklaar: bedrog. (Dat hertelling ná hertelling geen noemenswaardige bedrog of foute kon vind nie, maak blykbaar vir hom nie saak nie.)

Om die gebeure van 6 Januarie as ’n georganiseerde opstand of staatsgreep te beskryf, is om die waarheid te ver te rek. Die mense wat op dié dag chaos in die Capitol gesaai het, was ’n ordelose, woedende en opgesweepte groep wat aan massahisterie gely het, met geen gedissiplineerde voorhoede in die Leninistiese sin van die woord nie. Wat dit nie minder gevaarlik maak nie. Sommige spontane revolusies – dink maar aan die sogenaamde Arabiese Lente – kan wel deeglik slaag.

Maar dit verminder nie die rol wat Trump voor die bestorming gespeel het nie. Volgens ooggetuies het hy die gebeure intyds en met groot genoeë vanuit die Withuis op televisie aanskou. Republikeinse Kongreslede het hom vergeefs telefonies gesoebat om die mense te vra om op te hou, maar hy het dit nie gedoen nie.

’n Finale oordeel sal later gevel moet word, maar dit lyk intussen of Trump geen enkele traan sou gestort het as die Amerikaanse regering op daardie dag geval het nie.

Die laaste woord is aan lt.genl. Russel Honoré van die Amerikaanse leër, wat deur Pelosi gevra is om die gebrek aan veiligheidsmaatreëls by die Capitol op 6 Januarie te ondersoek: Dis sy persoonlike mening, het hy gesê, dat die uitvoerende mag – die Trump-Withuis – “medepligtig was in die beplanning en die vertraagde reaksie” rakende die aanwending van federale middele in die Capitol op dié dag.

Trump moet nog baie ellende verwag.

  • Dr. Leopold Scholtz is ’n onafhanklike politieke kommentator.
Meer oor:  Donald Trump  |  Vsa  |  Capitol
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.