Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Aktueel
In die land van Noag is skeppers koning

Solidariteit se Skole-ondersteuningsentrum doen kinders ’n onreg aan deur hulle met pseudowetenskaplike prul besig te hou, skryf George Claassen.

Die wêreldberoemde Suid-Afrikaanse paleontoloog prof. Phillip Tobias tussen ou vriende. Foto: Johann Hattingh

Die berig in Rapport verlede week oor Solidariteit se Skole­ondersteuningsentrum (SOS) se betrokkenheid by ’n veldtog om kreasionisme soos ’n Trojaanse perd by skoolleerplanne in te smokkel, laat ernstige vrae oor die vakbond se benadering tot fundamenteel aanvaarde en bewese wetenskaplike teorieë.

’n Mens wonder ook of Solidariteit gerieflikheidshalwe vergeet het van die hofbeslissing ten gunste van die Ogod-beweging in 2017 oor skole se oortreding van die Onderwyswet in godsdiensonderrig op skool.

In wetenskapklasse is kinders veronderstel om deur deeglik opgeleide onderwysers in wetenskaplike bevindings en stelsels onderrig te word en nie aan die verkondiging van pseudowetenskap nie. Evolusie is nie maar net ’n teorie, soos die onkundige biologieonderwyser Basie Basson wil vertel in SOS se Junie-webinaar nie.

Basson se kreasionistiese boekies wat van Noag se ark dateer, word deur die SOS voorgestel vir gebruik deur onderwysers om die sogenaamde alternatief van kreasionisme – naas evolusie as aanvaarde wetenskap – in biologieklaskamers te verkondig.

Feit is, kreasionisme is nie wetenskap nie; dit is ’n godsdienstige verklaring van die ontstaan van die aarde en lewe wat nie in ’n wetenskapleerplan hoort nie en wat op geen enkele bewys gegrond is nie – en bewyse is die grondslag van die wetenskap.

Hierdeur is Solidariteit direk betrokke by ’n proses om onderwysers – en kinders wat wetenskaplike opleiding van internasionale standaard behoort te ontvang sodat Suid-Afrika mededingend op alle vlakke van wetenskaplike tegnologie en kennis kan wees – van die wal in die sloot van kwaksalwery en pseudowetenskap te lei.

‘Evolusie is kragtigste konsep in biologie.’

Suid-Afrika het ’n ernstige tekort aan deeglik opgeleide wetenskaplikes, wiskundiges, medici en ingenieurs om ons uit die moeras van armoede en werkloosheid te trek. Om kreasionisme volgens ’n model in wetenskapleerplanne te probeer inbring – in stryd met Ogod se oorwinning in die hof en waarteen Solidariteit verkies het om nie te appelleer nie – is reeds in talle hofsake in die VSA bloedneus geslaan.

Die SOS se hoof, Hugo Vermeulen, kan gerus die saak van Kitzmiller v. Dover Area School District in Harrisburg, Pennsilvanië, in 2005 deeglik gaan lees.

Evolusie is nie net ’n teorie nie. In die wetenskap is ’n teorie veel meer as net ’n bespiegeling oor hoe dinge is: Dit is ’n weldeurdagte groep voorstelle wat gemaak word om feite oor die werklike wêreld te verduidelik. Die evolusieteorie is veel meer as net die stelling dat evolusie “plaasgevind” het. Dit is ’n uitgebreide stel gedokumenteerde beginsels wat verduidelik hoe en waarom evolusie plaasvind, soos die genetikus Jerry Coyne dit in sy boek Why Evolution is True stel. Vir ’n teorie om as wetenskap aanvaar te word, moet dit getoets kan word en bekragtigbare voorspellings kan maak.

Een voorbeeld van die onsin wat kreasioniste soos Basson verkondig: Die aarde is net 6 000 tot 10 000 jaar oud.

Wel, dan neem hy nie kennis van die teorie van kontinentskuiwing wat deur Alfred Wegener bewys is nie. Deur middel van GPS-waarneming weet ons die kontinente beweeg weg van mekaar teen snelhede van ongeveer 5 cm tot 10 cm per jaar.

Sou die Jong Aarde-kreasionisme van ’n aarde van niks ouer nie as 10 000 jaar aanvaar word, sou dit beteken as jy by Big Ben in Londen staan, sal jy die wolkekrabbers van New York kan sien omdat Europa en Amerika bietjie meer as 1,6 km van mekaar sou beweeg het.

Dink maar hoe Europeërs dan ooggetuies van die aanval op die World Trade Centre kon wees.

Wat sê gerekende wetenskaplikes oor evolusie? Dit is dit werd om net ’n paar uitsprake daaroor te noem.

Theodosius Dobzhansky, ’n Amerikaanse genetikus, verduidelik dat niks in biologie sin maak behalwe in die lig van evolusie nie. Jared Diamond, ’n fisioloog en skrywer van Guns, Germs, and Steel en The Rise and Fall of the Third Chimpanzee, beskryf evolusie as “die diepsinnigste en kragtigste idee wat die afgelope twee eeue uitgedink is”.

Die Britse bioloog Julian Huxley gaan selfs verder en beskryf evolusie as “die kragtigste en die omvattendste idee wat tot nog toe ontstaan het”. Daarmee sluit hy aan by Daniel Dennett, wetenskapsfilosoof van die Tufts-Universiteit, wat evolusie in sy boek Darwin’s Dangerous Idea as ’n bytende suur beskryf wat deur enigiets vreet en ’n onmiskenbare ooreenkoms toon met ’n universele suur. Dit vreet deur omtrent elke tradisionele konsep en laat in sy kielwater ’n revolusionêre wêreldbeskouing, met die meeste van die ou landmerke steeds herkenbaar, maar op ’n fundamentele manier getransformeer.

Ernst Mayr, evolusionêre bioloog en skrywer van What Evolution Is, skryf onder meer: “Evolusie is die belangrikste konsep in biologie. Daar is nie ’n enkele hoekom-vraag in biologie wat ordentlik beantwoord kan word sonder om evolusie te oorweeg nie. Maar die belangrikheid van hierdie konsep strek veel verder as biologie.

“Die denke van moderne mense, of ons dit nou wil erken of nie, word radikaal beïnvloed – ’n mens word byna in die versoeking gestel om te sê bepaal – deur evolusionêre denke.”

Kreasionisme word nie deur enige wetenskaplike van formaat, Nobelpryswenners ingesluit, aanvaar nie.

Peter Atkins, professor in chemie aan die Lincoln-kollege van die Universiteit van Oxford, som kreasionisme korrek op: “Kreasionisme, insluitende sy duidelik gekamoefleerde variant ‘intelligente ontwerp’, is nie wetenskap nie; dit is ’n ongetoetste bewering wat in die nastreef van en deur ’n anti-wetenskap-, religieus gemotiveerde agenda gedryf word.”

Vermeulen, die SOS en Solidariteit met herbesin.

Net so min as wat jy perdedrolle as vye kan probeer verkoop, kan Suid-Afrikaanse leerlinge die onreg aangedoen word om kreasionisme as wetenskap aan hulle te probeer verkwansel.

  * Dr. George Claassen is ’n vryskutjoernalis wat spesialiseer in wetenskap-joernalistiek.

MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.