Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Aktueel
Sal Trump Mueller-verslag oorleef?

Wat is die implikasies van die spesiale ondersoeker Robert Mueller se verslag oor beweerde oortredings van pres. Donald Trump van die VSA? Leopold Scholtz ontleed die verslag en die reaksies daarop.

Pres. Donald Trump van die VSA op pad na die presidensiële helikopter ná die bekendmaking van die Mueller-verslag. Foto: Reuters

“No collusion! No obstruction! Game over.”

Dít was die onmiddellike reaksie van pres. Donald Trump toe die lang verwagte verslag van die spesiale ondersoeker Robert Mueller Donderdag uitgereik is.

Die probleem is dat dit nie só eenvoudig is nie. Ofskoon Mueller nie eksplisiet ’n vuurtjie aanwys nie, is die rookwolke wat hy uitwys só oorweldigend dat dit die president vorentoe nog ernstige hoofbrekens kan besorg.

Betogers buite die Withuis meen William Barr, die VSA se minister van justisie, het inligting oor die Mueller-verslag toegesmeer. Foto: Reuters

Mueller, wat regoor die politieke kloof in die swaar verdeelde Amerika vir sy integriteit gerespekteer word (hy is terloops ’n ingeskrewe lid van Trump se Republikeinse Party), het basies op drie gevolgtrekkings gekonsentreer.

Die eerste is dat Rusland bo alle twyfel in die presidentsverkiesing van 2016 ingemeng het met die doel om die Demokratiese kandidaat, Hillary Clinton, te benadeel en Trump te bevoordeel. Dit ondanks herhaalde ontkennings van Trump en sy verkiesingspan dat dit die geval was.

Die tweede vraag is in welke mate Trump daarop ingegaan het. Luidens die verslag is “verskeie koppelings (links) tussen Trump-veldtogamptenare en individue met bande met die Russiese regering” gevind. Ook “het die veldtog verwag dat hy elektoraal sou baat vind by gesteelde inligting wat deur Russiese pogings bekend gemaak is”.

Die Russiese pogings is “verwelkom”.

Trouens, ’n pikante detail in die verslag is dat die Russiese militêre intelligensiediens, die GRU, binne ’n halfuur nadat Trump die Russe in die openbaar gevra het om Clinton se e-posse bekend te maak, ’n kuberaanval op die Demokrate se rekenaarstelsel begin het.

Die ondersoek na dié aspek is bemoeilik deurdat werknemers van die Trump-span verskeie e-posse wat lig op die saak kon werp, geskrap het.

Nie voldoende getuienis van sameswering

William Barr, die VSA se minister van justisie, verlaat die mediakonferensie waarop die Mueller-verslag bekend gemaak is. Foto: Reuters

Mueller het lank oorweeg om die president te dagvaar om vrae voor ’n groot jurie te beantwoord, maar uiteindelik ingestem dat Trump met skriftelike antwoorde kon volstaan. Hy skryf hy het in elk geval nie “samespanning” (collusion) ondersoek nie, omdat dit geen regsbegrip is nie; hy het hom eerder op “koördinasie” toegespits.

Dáároor is Mueller se uiteindelike bevinding dus dat daar “onvoldoende getuienis” is dat die president of sy luitenante in ’n strafregtelike sameswering met die Russe betrokke was.

Dié twee gevolgtrekkings is wyd verwag. Dit is egter die derde gevolgtrekking wat potensiële politieke dinamiet bevat.

Mueller gaan uitvoerig in op bewerings dat Trump die ondersoek ná sy ampsaanvaarding probeer saboteer het, of dat die president hom aan regsverydeling skuldig gemaak het.

Onmiddellik ná die bekendmaking dat Mueller as spesiale ondersoeker aangestel is, luidens die verslag, het Trump in sy stoel inmekaar gesyg en uitgeroep: “My God. Dis verskriklik. Dis die einde van my presidentskap. Ek’s gef*k.”

Kopieë van die Mueller-verslag wat aan joernaliste in Washington gegee is. Foto: Reuters

Mueller behandel vervolgens tien nogal veelseggende voorvalle.

Die mees verdoemende daarvan is die feit dat Trump die Withuis se advokaat, Don McGahn, twee keer beveel het om die adjunkminister van justisie, Ron Rosenstein, opdrag te gee om Mueller in die pad te steek.

McGahn het albei kere summier geweier omdat dit ’n onwettige bevel was.

Trump het ook ’n boodskap aan sy gewese minister van justisie, Jeff Sessions, gestuur met die opdrag dat Mueller se ondersoek tot “toekomstige verkiesingsinmenging” beperk word. Die amptenaar wat die opdrag moes deurgee, Rick Dearborn, het ook geweier om dit te doen.

Mueller sê hy kon egter nie bevind dat Trump junior en Kushner die wet “bewustelik” oortree het nie.

Saam met ander voorbeelde van druk wat Trump op Sessions uitgeoefen het, is Mueller se gevolgtrekking dat die president Sessions probeer beweeg het om die ondersoek te staak.

Mueller het ook ingegaan op ’n ontmoeting in Junie 2016 tussen sy seun en skoonseun (Donald Trump junior en Jared Kushner) enersyds en ’n Russiese vroulike advokaat met Kremlinbande andersyds. In vooraf-korrespondensie het die Rus beloof om “dirt” oor Hillary Clinton oor te dra, waarop Trump junior geantwoord het: “If what you say is true, I love it!”

Hierna het Trump sy amptenare opdrag gegee om oor die vergadering te lieg. Mueller sê hy kon egter nie bevind dat Trump junior en Kushner die wet “bewustelik” oortree het nie.

Woorde wat nog lank in Washington gaan eggo

’n Verslaggewer met ’n kopie van die Mueller-verslag. Foto: Reuters

Ander voorbeelde is die druk wat Trump op die direkteur van die FBI, James Comey, uitgeoefen het om sy gewese veiligheidsraadgewer, genl. Michael Flynn, nie verder te ondersoek nie, asook sy besluit om Comey in die pad te steek. In ’n televisie-onderhoud het Trump openlik erken hy het dit “weens die Rusland-ding” gedoen.

Mueller se gevolgtrekking oor regsverydeling is baie presies en genuanseerd geformuleer: “As ons ná ’n deeglike ondersoek na die feite vertroue gehad het dat die president duidelik nie regsverydeling gepleeg het nie, sou ons dit gekonstateer het. Ons is egter nie in staat om daardie oordeel te vel nie.”

Dan volg woorde wat waarskynlik nog lank in Washington gaan eggo: “Die president se pogings om die ondersoek te beïnvloed was grootliks onsuksesvol, maar dis hoofsaaklik omdat die persone rondom die president geweier het om bevele uit te voer of aan sy versoeke toe te gee.”

Die stokkie word aan die kongres oorgegee om die saak verder te vat.

Uiteindelik het Mueller nie bevind dat die president weens regsverydeling aangekla moet word nie, want die beleid van die departement van justisie (waarvan hy deel vorm) is al dekades lank dat ’n sittende president nie aangekla kan word nie. Dan volg ’n opvallende sin:

“Die gevolgtrekking dat die kongres die wette oor regsverydeling op die president se korrupte uitoefening van sy magte mag toepas, is in ooreenstemming met ons grondwetlike stelsel van wigte en teenwigte en die beginsel dat niemand bo die wet verhewe is nie.”

Met ander woorde, die stokkie word aan die kongres oorgegee om die saak verder te vat.

Dit plaas die Demokratiese Party voor ’n taamlike dilemma. Dié party huisves verskeie militante kongreslede wie se hande jeuk om Trump in ’n formele staat van beskuldiging (“impeachment”) te stel, terwyl ander versigtig is.

Feit is dat ’n beskuldiging heel waarskynlik deur die Republikeinse meerderheid in die senaat afgestem sal word. Bowendien, is die vrees, kan dit lyk na pure wraaksugtigheid, en kan dit Trump se herverkiesingskanse in aanstaande jaar se verkiesing bevoordeel.

Dus gooi die speaker van die huis van verteenwoordigers, die Demokratiese veteraan Nancy Pelosi, kwaai wal teen die druk van die militante vleuel. Haar doel is nou eerder om die Mueller-verslag te gebruik om gate in Trump se geloofwaardigheid te skiet en die verkiesing dáármee te wen.

Robert Mueller, wie se verslag oor Russiese betrokkenheid by die vorige Amerikaanse verkiesing nou druk in die VSA bespreek word. Foto: Reuters

Intussen het Trump te kenne gegee hy wil nou met ’n teenoffensief begin. Hy wil ’n ondersoek laat instel na die ondersoek en die mense daar agter.

“Geen president moet ooit weer aan só iets onderwerp word nie,” het hy in die Withuis gesê.

Intussen rol pres. Wladimir Poetin waarskynlik in die Kremlin van die lag. Dit lyk of sy doel was om Amerika te verswak deur die Amerikaners te verdeel en wantroue in hul demokrasie te bevorder.

Daarin het hy geslaag. Die groot wenner is nie die Republikeine of Demokrate nie, maar Poetin.

* Dr. Scholtz is ’n onafhanklike ontleder wat in Nederland woon. Die menings van skrywers is hul eie en weerspieël nie noodwendig dié van Netwerk24 nie.

MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ‘n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar hierdie is nie ‘n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.