Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Menings
Deel 15 van ‘WAT’ ’n rede om fees te vier
Jana Luther

Iemand het op ’n kol gesê taal is waarskynlik die grootste kenmerk van ons menswees. ’n Ander persoon het gesê taal is daardie anonieme, kollektiewe kuns wat die resultaat is van die kreatiwiteit en vindingrykheid van duisende geslagte.

“As woordeboekmakers is dit ons taak en reuse-uitdaging om aan daardie anonieme en kollektiewe kuns gestalte te gee. Woordeboekmaak is ’n uitdagende werk, wat die kognisie betref en op vele ander terreine. Ek wil amper sê dis ’n soort Sisufoswerk. Sisufos was die man in die Griekse mitologie wat deur die gode aangesê is om ’n groot klip teen ’n berg uit te rol en as hy bo kom, neuk die klip weer af tot onder. Dan moet hy van voor af begin en die ding boontoe vat.

Wie Afrikaans is en deur dié boekdeel blaai, kan nie anders as bly en dankbaar wees nie.

“Dit is min of meer wat leksikografiese werk ook is. Omdat ons gestalte gee aan woorde, is ons in ’n sekere sin kuratore van taal. Dit is ’n groot en moeilike taak en verantwoordelike werk. Daarby is die skryf van ’n woordeboek min of meer soos om liefde te maak: Jy weet nie altyd of jou vreugde gedeel word en of jou insette waardeer word nie. Woordeboekmakers verwag nie dat hulle werk geprys sal word nie; hulle kan maar net hoop hulle word nie te veel verwyte toegeslinger nie.”

So sê dr. Frikkie Lombard, eindredakteur van die Woordeboek van die Afrikaans Taal, op 17 April op Stellenbosch by die bekendstelling van deel 15 van die WAT – die tweede deel van die letter S wat uiteindelik uit drie dele sal bestaan.

Die voltooiing van dié boekdeel, van “skool” tot by “Sri Lanka”, bring die hooftrefwoorde waarvan die betekenisse in die WAT beskryf word op meer as 200 000 te staan en die totale woordtelling van die 15 dele tot hier op altesaam 14,2 miljoen woorde. (Vergelyk hierby die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal, die HAT, met sy raps meer as 60 000 trefwoorde en in totaal 240 000 woorde om die verskil tussen dié twee te verstaan.)

Sonrok, sombrero, spanbroek, spataarkouse . . .

Dié week het ek my eksemplaar van deel 15 ontvang en Frikkie hoef hom geen sorge te maak nie. Wie Afrikaans is en deur dié boekdeel blaai, kan nie anders as bly en dankbaar wees nie.

Soetamandel, soetemaling, sooibrand- en sosatiebossie . . . Smaragakkedis, snawelkrokodil, sneesvark, snoekgaljoen . . . Van sojaboonkoek tot sojavleis; spanakopita, souvlaki; soesji, soekijaki; soesies en soetkoekies, ’n smoortjie uit die Bo-Kaap; smoothies en smolletjies . . . Sonrok, sombrero, spanbroek, spataarkouse . . .

Woorde vir vandag: skottelbraaier, skrummasjien, skuilskrywer, smeulroman . . . Woorde van gister, uit elke streek, elke Afrikaanse variëteit: skoplamaai, skubbejakke, soetrandjiesdoos, skuitjiegooi, soppang, spookhandjie, spaza . . .

As Afrikaans jou moedertaal is, is ál dié woorde (7 394 in deel 15) joue. Bestel die papieruitgawe by die WAT en teken vir ’n appel en ’n ei op die hele skatkis in. By viva-afrikaans.org.

Luther werk vir die Virtuele Instituut vir Afrikaans.

Meer oor:  Jana Luther  |  Wat  |  Woorde  |  Taal  |  Afrikaans
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.