Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Menings
Ja, die kosmos krioel van al die oksimorons

Dis nie mooi om iemand ’n moroon te noem nie, al voel jy ’n dom daad of opmerking verdien dit.

Maar kan jy iemand ’n oksimoroon noem – ’n driedubbele moroon vir buitengewone domheid? Nee, dis pure moedswil én ’n verdraaiing van oksimoron se betekenis.

Jy kan hoogstens sê iemand raak oksimorons kwyt wanneer hy of sy in dieselfde sin woorde of begrippe gebruik wat mekaar weerspreek. Só ’n sin kan bedoeld of onbedoeld komies wees, of ’n ondeurdagte, selfs onsinnige, stelling bevat.

Die goggakenner en ekoloog Erik Holm het onlangs geskryf die “snaaksste” oksimoron wat hy nog gehoor het, is “volhoubare mynbou”.

Hy verduidelik waarom: Mynbou se logiese gevolg is uitmyn wat ook al te myn is, totdat dit op is. Hoe kan dít dan volhoubaar wees?

In ligter trant, ’n alledaagse hekelende oksimoron, by wyse van ’n limeriek: “ ’n Eerlike politikus / Wou weet wat ’n oksimoron is / Toe ’n kieser hom sê / Was sy gô bietjie pê / Maar gou is sy gewete gesus.”

If I could drop dead right now I would be the happiest man alive.

Dit geld ook, selfspottend, my eie bedryf: “Prof. Jan, slim akademikus, / Wis nie wat ’n oksimoron is / ’n Student deel hom mee / Die prof raak blosend verleë / Maar weet steeds alles van niks.”

Bekendes floreer met oksimorons, byvoorbeeld “I’m a deeply superficial person.” (Andy Warhol, avant-garde-skrywer/kunstenaar). Of “You’d be surprised how much it cost to look this cheap.” (sanger/aktrise Dolly Parton). Dan is daar ook “The budget was unlimited, but I exceeded it.” (Donald Trump) en “If I could drop dead right now I would be the happiest man alive.” (Samuel Goldwyn, Amerikaanse fliekmaker).

Oksimorons in alledaagse spreektaal is net so talryk en vereis soms ’n bietjie nadink oor hoekom hulle oksimoronies is.

Ja, die kosmos krioel van oksimorons!

Byvoorbeeld “Dank God ek is ’n ateïs.” Of “Ek is bang as ek wakker word, is ek dalk dood.” Of “Iemand wat hulp by ’n sielkundige soek, moet sy kop laat lees.”

Nog voorbeelde is “Spontaneïteit is goed solank dit beheersd is.” Of “Moet nooit nooit sê nie.” Of “Die lede van die ‘plataarde-vereniging’ is rondom die wêreld versprei.”

Ja, die kosmos krioel van oksimorons!

Oksimorons word dikwels poëties aangewend, byvoorbeeld in M.M. Walters se gedig “Gebed om leiding” oor ’n onwillige dominee wat van Stellenbosch se “veel seëninge” na ’n (arm) sendinggemeente op Merweville beroep is: “ . . . oorvol / is ons kelder van die goeie dade – / ons drink rooiwyn wat sewe jaar gerus het / saam met die vet braaivleis van genade.”

En Alfred Tennyson wat in “Lancelot and Elaine” skryf: “His honour rooted in his dishonour stood.”

Die eenvoudige les van dit alles? Vermy oksimorons wat betekenis verduister en benut hulle ter wille van die helder sin.

MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ‘n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar hierdie is nie ‘n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.