Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Menings
Kruie maar jou taal, dit gee als ’n bietjie oemf

‘Die vraag na kerrie het toegeneem,” berig Beeld. “Dalk omdat kerrie trooskos is.”

Jana Luther

“Ek het amper met ’n verbete antie in ’n vuisgeveg betrokke geraak oor die laaste botteltjie kaneel,” vertel ’n kollega.

“Wie van ons ken nie daardie stukkie vleis met so ’n effense krakie, wat met peper en asyn reggedokter moet word nie?” vra A. de Villiers in ’n huisvlytboek van desjare.

Peper, naeltjies, neutmuskaat, gemmer . . . Tannies in anysbeskuit, oumas in kaneelmelktert.

Soos ons gesproete pannekoek en borriepatats eet, met vars en droë speserye ons geregte geur en die trooslug diep insnuif om as ’t ware ’n wyle die kraak in ons wêreld te verdoesel, gee die name van dié geure ook spatsels kleur aan taal.

Vat nou maar peper, vir interessantheid. Voeg ’n mens, soos op die steel van ’n ou apostellepeltjie, by ’n gesprek ’n knypie peper, is dit dadelik minder eentonig, meer pikant.

’n Kampvuurstorie kry oemf as elkeen daarby ’n bietjie kruie, ’n knippie peper van sy/haar eie, voeg.

Maar pasop. Peper is sterk – bytend, bitsig. Wie gepeper raak, raak omgekrap. Daarom is die peper van ’n taal dikwels vloek- en kragwoorde.

Met gepeperde uitdrukkings lug ons ons afkeer van situasies en van mekaar. Wie ons inpeper, voeg ons skerp woorde toe. Party lê selfs vuiste in. Loop dus maar lig vir peper.

As iemand jou peper vir iets waaraan jy nie skuld het nie, bly liewer komkommer as om van die ander kerrie te wil maak.

As iemand jou peper vir iets waaraan jy nie skuld het nie, bly liewer komkommer as om van die ander kerrie te wil maak, want gepeperde taal kan jou duur te staan kom. Peperduur, soos peper eens was.

Peper en sout. Soos vinkel en koljander is dié twee, veral in hierdie dae.

Met salondeure dig is menige haredos nou al goed sout-en-peper. Wat, dis om’t ewe. Tog mooi ook? Al die sout-en-peperbaarde, sout-en-peperhare. Waarom nie ’n slag ons ware kleure wys nie?

Erken: Soos peper en koljander is ons. Die een (stink) soos die ander, maar elkeen tog anders.

En so is dit goed.

Wie saam deur die mosterd getrek word, deur teëspoed gebrei word, hoop saam op beter dae, beter dinge. Die nuwe wat die vorige sal oortref.

Rissie bo peper. Daarop hoop ons.

In Pearston se wêreld is ’n hond wat gaan peper haal, iemand wat iets moet bring, maar nie kom nie.

Daarteenoor skryf Piet van Rooyen: “As ek (self) sout gaan haal . . . dan is ek op pad / dan kyk ek vorentoe / na die wyd oop panne waar die sout wit lê.”

Al is dit mosterd ná die maal – te min, te laat, sal baie sê – is positiewe woorde, en positiewe dade nóg meer so, altyd relevant.

Terwyl die kerrie nou behoorlik trek: Kom ons soek sout.

En hou muismis uit die peper.

  • Luther werk mee aan die Woordeboek van die Afrikaanse Taal.
Meer oor:  Jana Luther  |  Kerrie
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.