Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Menings
My Afrikaans is dalk weerloos, maar nie lou nie

Hoe lyk hierdie Afrikaans van jou waaraan jy so vasklou? vra jy my. Miskien moet ek my ou Shell-padkaart loop haal en jou só probeer verduidelik.

Kyk, hier tussen Saldanha en Vredenburg aan die Weskus is Jacobsbaai, my tuisdorp. Hier is my huis, my vier Afrikaanse honde en my dor Weskus-tuintjie vol Afrikaanse plante: bontrokkies en bloupypies en skoonma-se-tong.

Dana Snyman

Op my bedkassie lê my Afrikaanse Bybel, die 1953-vertaling, die een wat ek verkies om te lees omdat, juig al wat leef, die werkinge van God se hande nog soos dié van ’n digter daarin klink.

Sal ons hiervandaan noord gaan in Velddrif se koers waar die woorde so skuur-skuur by die mense se monde uitkom: “Velleggruf . . .” Verby Elandsbaai en Garies, Namakwaland toe, daar waar selfs die klippe Afrikaans praat. Of dalk moet ons eers suid gaan na waar alles begin het.

Kaap toe. Hier het Nederlands en Duits, Frans, Maleis, Portugees en Khoi op amptenare, seemanne en slawe se tonge vermeng en Afrikaans begin word. Koejawel. Kierie. Kers. My Afrikaans ken van die begin af nie grense nie, al was daar dié wat die taal met hul leliewit planne probeer begrens en beborstrok het. Sal ons ’n draai op die Kaapse Vlakte maak? Hè, my lanie?

Dan moet ons, o, koud is die windjie, seker Stellenbosch toe gaan. A very Afrikaans town with a very Afrikaans university before they decided to rob students of their mother tongue and souls to become world class technocrats.

Kyk, doer op Paarlberg is die Taalmonument waar daar deesdae geriel word. Nou kan ons deur die Hexvallei mik, die binneland in, verby Touwsrivier; en die middag sal room word.

Sal ons afdraai Sutherland toe? Die plek van hom wat geskryf het: “Ons weet nie, ons weet nie, hoe ver die liefde lê nie . . .”

My Afrikaans is Johannes Bogosi van Ventersdorp wat sê: ‘Die Here kap jou sonde af as jy vra, Ouboet.

My Afrikaans kan sing, kan sing. Deur Beaufort-Wes, en aan en aan op die nagtrein na De Aar. En oral praat die veld dieselfde taal: Potfontein. Poupan. Kraankuil. Kriedoring.

In die verte blink Johannesburg se dakke in die son. Die grysland. O, die rekenmeester kom. Soweto, 1976. To hell with Afrikaans. My Afrikaans dra swaar aan skuld, maar my Afrikaans is ook 2 Februarie 1990. Madiba wat Ingrid Jonker se “Die Kind” in die parlement voorlees.

My Afrikaans is Johannes Bogosi van Ventersdorp wat sê: “Die Here kap jou sonde af as jy vra, Ouboet.” Maak maar jou oë toe en druk jou vinger enige plek op hierdie kaart, daar sal jy my Afrikaans vind. Vryburg: Oom Ghoor van Ghoor Furnishers het in die laaste sensus Afrikaans as sy huistaal aangedui. Pretoria: “My pô-hulle sê ek gaan by Akademia swot.” Mooketsi: Die Van Zyls gee omtrent vir die helfte van die land Afrikaanse tamaties. Brakpan: “Lag vir jou gat en bid vir jou siel, my china.”

My Afrikaans laat drome en sakeplanne waar word en floreer op die televisie en die radio en die internet. My Afrikaans is weerloos, maar nie lou nie. Sien jy nou? Verstaan jy ’n bietjie beter?

MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ‘n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar hierdie is nie ‘n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.