Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Menings
Woordeboek van eietydse taal vir álmal

In Julie 2017 is werk aan die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal (die HAT) gestaak. By die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (die WAT) word nog net van S tot Z gewerk. Hoe dit met Afrikaans se ander verklarende woordeboek gaan? Dit weet ek nie.

Jana Luther

Wat ek wel weet, is dat ’n lewende taal lewende woordeboeke moet hê. Daarom is die Virtuele Instituut vir Afrikaans se Algemene Woordeboek van Eietydse Afrikaans (die AWEA) van vandag af volledig en afsonderlik inkykbaar.

Abbagemeenskap, bullebakkie, charcutier, dampstokkie, Eswatini, fleksitariër, Generasie Z, handblitser, Internet van Dinge, kosmeseuties, mbawula, noenoes, ouboeja, pesketariër, queer, Ramaphantasie, stembiometrie, thuma mina, uitvissingsboodskap, veselinternet, windkragboer, ytstiek, Zumaïet. Dit is van die trefwoorde wat jy hier sal kry.

Nuwe woorde vir nuwe dinge. Betekenisuitbreiding, -verandering, -verskuiwing. Uitdrukkings wat Afrikaans in die 21ste eeu weerspieël. Ouer items wat nog nuttig lyk, maar sover ons kan sien nooit elders opgeneem is nie. Uit al Afrikaans se variëteite en registers. Met Engelse vertalings.

Nee, die AWEA is nie ’n volledige woordeboek nie. Dit sal dit nooit wees nie. In metaleksikografiese terme is die AWEA ’n aanbouwoordeboek wat deurlopend uitgebrei word.

Ons benadering: Maak beskikbaar wat jy het. “Building the plane as it flies.”

Die AWEA is ’n aanbouwoorde-boek wat deurlopend uitgebrei word.

Vir die volledige prentjie van Afrikaans sal dié hulpbron altyd in wisselwerking met ander naslaanbronne geraadpleeg moet word. As onderafdeling van VivA se Woordeboekportaal saam met sowat 50 ander, gratis. Maar is jy nuuskierig oor wat alles in dié kraaines beland?

Kom blaai, kom snuffel dan. Bly só bewus van die dinamiese, immergroeiende, veranderende aard van dié woordeboek – en van woordeboeke en Afrikaans oor die algemeen.

Ons bly van “woordeboeke” praat, maar die betekenis van dié term het in die laaste dekades so uitgebrei dat “woordeboek” vandag na omtrent enige leksikografiese inligtingsmiddel kan verwys. Hiervan getuig die hipermedia-aanslag.

Die AWEA definieer “hipermedia” as die “digitale, nielineêre weergawe van inligting in die vorm van teks, beeld en geluid met skakels na ander inligting”. Daardeur vind gebruikers op interaktiewe maniere vandag self hul pad.

Plek-plek sal jy in die AWEA ook terminologie opmerk. Oor die algemeen neem ons vaktaal slegs op as ons bewyse kan vind dat sulke terme ook algemeen gebruik word. Die uitsondering is terme uit die taalkunde, waarmee ons mildeliker omgaan, aangesien die grammatika van Afrikaans by VivA voorop staan.

In sy afsluitrubriek skryf Gerhard van Huyssteen: Die Afrikaans wat ons vandag lees en hoor, is nie meer die Afrikaans van Autshumao, Louis Trichardt, sjeg Abubakr Effendi, S.J. du Toit nie. Ons – ek en jy – is nou die taalmakers.

Met ons puristiese én niepuristiese Afrikaans word die AWEA voortaan in reële tyd gevoed.

  • Luther werk by viva-afrikaans.org.
Meer oor:  Taal  |  Woordwisseling
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.