Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Sielsgoed
Bonhoeffer se gedig vanuit’n tronksel

In Desember 1944, kort voor Kersfees, skryf die Duitse predikant Dietrich Bonhoeffer ’n besonderse brief aan sy verloofde Maria von Wedemeyer. Vanweë sy weerstand teen Hitler bevind hy hom in daardie stadium in aanhouding in die kelderverdieping van die Gestapo-hoofkwartier in Berlyn.

Bonhoeffer se gedig, wat sy laaste teologiese skrywe is wat behoue gebly het, sou in latere jare groot bekendheid verwerf.

As deel van sy brief sluit Bonhoeffer ’n gedig in as sy Kersgroete aan Maria, sy ouers, en sy broers en susters. Dié gedig met sewe strofes, bekend as “Von guten Mächten” (“Deur goeie magte”), begin – taamlik letterlik vertaal – met die woorde: “Deur goeie magte trou en stil omgewe/ behoed en getroos, wonderbaar/ so wil ek hierdie dae met jul belewe/ en met jul ingaan in ’n nuwe jaar.”

Waarop, kan ons vra, dui hierdie “goeie magte” in die eerste versreël? Dit kan na engele verwys aangesien Bonhoeffer in sy brief aan Maria ’n ou kinderlied herroep wat vertel van engele wat kinders bewaar. Volwassenes, meen Bonhoeffer, het nie minder as kinders behoefte aan súlke vriendelike magte se beskerming nie.

Waarskynlik het die “goeie magte” vir Bonhoeffer ook te make met die feit dat hy in sy afsondering nie alleen voel nie omdat die gebede en goeie wense van sy geliefdes hom omvou. Ook Skrifgedeeltes, herinneringe aan vroeëre gesprekke, musiekstukke, en boeke word in hierdie haglike situasie opnuut draers van troos en lewe. Dit alles dra by tot ’n gevoel van geborgenheid wat nie in uiterlike omstandighede gesetel is nie.

Op 28 Desember 1944 skryf Bonhoeffer ’n ander brief uit dieselfde tronksel, hierdie keer aan sy ma om haar met haar opkomende verjaardag geluk te wens en dankie te sê vir haar liefde en opoffering. Hierin spreek hy die versugting uit dat die nuwe jaar ’n paar ligpunte sal inhou en dat hulle mekaar weer sal sien. Dié wens het egter nie werklikheid geword nie, want enkele maande later, op 9 April 1945, is Bonhoeffer tereggestel.

Bonhoeffer se gedig, wat sy laaste teologiese skrywe is wat behoue gebly het, sou in latere jare groot bekendheid verwerf. Daar bestaan vandag dan ook heelwat vertalings en toonsettings hiervan. Veral tydens die jaarwisseling word dit dikwels gelees en liturgies benut – waarskynlik as gevolg van die wyse waarop dit heenwys na ’n deurleefde ervaring van geborgenheid ten spyte van moeilike omstandighede en ’n onseker toekoms. Hierdie geborgenheid kom sterk tot uitdrukking in die gedig se laaste strofe, wat ’n Nederlandse liedboek só vertaal: “In goede machten liefderijk geborgen/ verwachten wij getroost wat komen mag/ God is met ons des avonds en des morgens/ is zeker met ons elke nieuwe dag.” 

Meer oor:  Geestelike Waardes  |  Gedigte  |  Kersfees
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.