Lees jou gunsteling-tydskrifte en -koerante nou alles op een plek teen slegs R99 p.m. Word 'n intekenaar
Huisgids
Eiendomsmark onder erge druk

Net as mens dink daar is ’n blaaskansie, waai die stormwinde opnuut uit alle windrigtings en teister nie net ons ekonomie nie, maar ook ons eiendomsmark.

Wêreldwyd is die ekonomie in ’n krisis, en net tyd sal leer wat die toekoms inhou. Foto: iStock

Twee faktore wat beslis gaan uitkring en ’n direkte impak op ons vuisvoos eiendomsmark gaan hê, is die onlangse aankondiging dat Suid-Afrika in ’n tegniese resessie verval het en dat die koronavirus ook nou op eie bodem is.

Die gevolge van hierdie faktore is negatief en sigbaar op verskeie vlakke. Na verwagting kan Frankryk en Italië direk as gevolg van die virus binnekort in ’n resessie verval met die virus wat wêreldwye ekonomiese groei knou.

Die aankondiging dat syfers aandui dat ons ekonomie verlede kwartaal met ’n baie onverwagse en hoë 1,4% ingekrimp het, is skokkend. Weer eens is die direkte gevolg wat Eskom weens beurtkrag op die vervaardigingsektor en algemene handel gehad het, ooglopend.

Dit is onafwendbaar dat werksverliese te midde van ons uiters trae ekonomiese groei, ook negatiewe gevolge op ons eiendomsmark en die bekostigbaarheid daarvan gaan hê.

Verlede jaar kon ons maar ’n 0,2% ekonomiese groeikoers handhaaf, wat die laagste in ’n dekade was. Of ons hierdie jaar daarop gaan kan verbeter, is onwaarskynlik.

Ons eiendomsmark gaan gebuk onder dalende pryse, ’n aanbod wat die aanvraag oorskry, swak vertroue in huishoudings, maar veral onder plaaslike- sowel as buitelandse eiendomsbeleggers.

Dit is ook kommerwekkend dat vastekapitaalvorming met beleggings in bates, waaronder geboue, verlede kwartaal met 10% gedaal het – beslis nie ’n goeie tyd om nou jou eiendom te verkoop as jy nie dringend moet nie. Hou eerder vas vir tyd en wyl as jy kan!

Die status quo van ons eiendomsmark word nie net verder bedreig deur die virus nie, maar niemand weet hoe lank dit gaan duur voordat die volle omvang en verspreiding van die virus bepaal sal kan word – voordat wêreldhandel ná die virus genormaliseer kan word en dit weer “business as usual” is nie.

China, wat sover die swaarste getref is en een van ons land se grootste handelsvennote is, voer jaarliks 19,8% van sy produkte na ons land uit en vertragings by hul hawens omdat skepe nie die hawes kan verlaat nie, neem toe.

Dit is veral in ons eiendomskonstruksiebedryf waar ons geaffekteer word omdat die produksie en uitvoer van Chinese boumateriale tot vreeslike vertragings en voorraadtekorte lei.

Eiendomsontwikkelings waarby Heiberg Estates betrokke is, word vertraag aangesien teëls, krane en sement nie gelewer kan word nie weens vragte wat in Chinese hawens ophoop.

Verlede jaar kon ons maar ’n 0,2% ekonomiese groeikoers handhaaf, wat die laagste in ’n dekade was. Of ons hierdie jaar daarop gaan kan verbeter, is onwaarskynlik.

Verder dui statistieke ook op die toenemende afwaartse druk op ons konstruksiebedryf wat verlede kwartaal met 5,9% gedaal teenoor die vorige kwartaal.

Die verswakking van die rand en die val van aandeelpryse raak die verbruiker. Ons ervaar daagliks dat voornemende eiendomsbeleggers hul prysmarges verlaag weens bekostigbaarheid en/of om eerder op die kantlyn te wag dat die stormwinde bedaar.

Dis ’n onbetwisbare feit dat Suid-Afrika se sake- en verbruikersvertroue die laagste in nagenoeg die afgelope drie dekades is – hierdie impak is sigbaar in elke sektor van ons eiendomsbedryf.

Bambie Heiberg
Bambie Heiberg

Bogenoemde faktore gaan ongetwyfeld hoog op die agenda wees wanneer Moody’s Investors Ser­vice op 27 Maart moet besluit of ons land van sy beleggingsgradering afgegradeer gaan word.

’n Mens kan net hoop dat hulle bereid sal wees, om in die lig van die wêreldwye ekonomiese impak van die koronavirus, empatie te toon dat hulle ons gradering stabiel sal hou.

Met mense wat die virus in Suid-Afrika opdoen, en gevolglike wye beperkinge, word verwag dat die resessie vir ’n derde kwartaal gaan voortduur met negatiewe ekonomiese groei ook vir die eerste kwartaal vanjaar voorspel.

Indien al hierdie onrusbarende faktore in ag geneem word, voorspel ekonome in dié stadium dat ons gemiddelde 2020 huisprysgroei nou na beraming 2,3% op sy beste sal wees, maar waarskynlik selfs laer, veral ten opsigte van duurder eiendomme.

  • Heiberg is hoof van Heiberg Es­tates. Kontak haar by heiberges­tates.com, admin@hei­bergestates. com of 012 362 4628.
Meer oor:  Huisgids  |  Eiendomme  |  Eiendomsmark
MyStem: Het jy meer op die hart?

Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.

Ons kommentaarbeleid

Netwerk24 ondersteun ’n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar dit is nie 'n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier.

Kontak Beeld Kontak ons
Stemme

Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.