Hierdie artikel is gepubliseer in die Julie 2016 uitgawe van Baba & Kleuter.

Dit kan uitdagend wees om met klein babas te speel. Hulle is nog min wakker en beskik nie oor enige ware vermoë om te speel nie. Hierdie 20 speletjies is ideaal in baba se eerste ses maande en gee ook jou aapstert se ontwikkeling ’n hupstoot. Geniet dié spesiale tyd saam met jou baba.

0-3 MAANDE

1. Maak gereeld oogkontak 

Sit tyd opsy om betekenisvolle oogkontak met jou baba te maak. Oogkontak help om ’n hegte band met jou baba te vestig en leer hom van kleins af die fyner kunsies van nieverbale kommunikasie.

2. Doen strekke

Nadat jou baba maande lank in die fetale posisie in jou baarmoeder was, sal hy geneig wees om opgekrul te lê. Neem sy arms en bene in jou hande en strek hom baie sagkens. Dit help hom om van sy lyfie bewus te raak en sy spiere te strek.  Moenie daarmee volhou as jou baba dit nie geniet nie.

3. Speel herkenbare musiek

Navorsing wys ’n pasgebore baba kan musiek herken wat hy in die baarmoeder gehoor het. As jou baba aan gereelde klanke in die baarmoeder blootgestel was, speel dit nou vir hom. So nie, kan jy nou daarmee begin. Bekende klanke en musiek stimuleer jou baba en maak hom rustig.

4. Speel naboots-speletjies 

Dis vir jou baba wonderlik as jy sy geluide en gesigsuitdrukkings naboots. Vir hom beteken dit jy gee aandag en hy maak saak.

5. Vlieg vliegtuig

Hou jou baba se gesiggie effens na onder en gebruik jou arm om sy hele lyfie oor sy magie vas te hou. Hierdie posisie is veral lekker vir babas wat met windjies sukkel, maar alle babas geniet dit om  so vasgehou te word. Jy kan jou baba rustig beweeg en ook vliegtuig-geluide maak.

6. Praat met jou baba 

Een van die belangrikste maniere om jou baba se taal te ontwikkel, is om met hom te gesels. Praat gedurig met jou baba oor alles waarmee jy besig is, soos “nou tel mamma jou op”.

7. Masseer sy lyfie 

Kies ’n tyd wanneer julle al twee ontspanne is. Vryf oor sy lyfie. Jy kan ook ongegeurde lyfroom daarvoor gebruik.

8. Ontdek saam teksture 

Jy kan ’n klein baba al begin stimuleer deur hom aan verskillende teksture te laat voel. Neem sy handjie en vryf dit oor ’n verskeidenheid teksture soos serpe en wolkombersies.

9. Leer jou baba se lyfie ken 

Blaas liggies teen sy voetsole en ry fiets met sy beentjies. Vat sy arms vas en vou en ontvou hulle liggies voor hom terwyl jy vriendelike, bemoedigende geluide maak.

10. Prakseer gesigte 

Hang helderkleurige, sfeervormige gesigvorms met strepe vir die mond en oë bo jou baba se bedjie, veral wanneer hy ouer begin word. Hy sal baie goed daarop reageer. 

3-6 Maande 

11. Maak ’n mandjie vol skatte 

’n Mandjie vol skatte is gratis en kan vinnig gemaak word. Plaas voorwerpe wat interessant is om te bekyk, wat jy kan skud of wat van vorm kan verander, in ’n mandjie. Die skatte help om nuuskierigheid aan te wakker en moedig jou baba op ’n natuurlike manier aan om te ondersoek en te dink. Voorbeelde van voorwerpe wat jy kan inspan, is:

  • Linte van verskillende patrone en kleure. Jy kan ook linte aan die vingerpunte van ’n handskoen vaswerk en die handskoen aantrek en daarmee oor jou baba se gesiggie streel.
  • ’n Groot skulp.
  • Knip babagesiggies uit tydskrifte of kies foto’s van babas en laat dit lamineer. Jou babatjie sal met die ander babatjies gesels.

12. Spieëltjie Spieëltjie

Sit ’n spieël laag teen die muur in jou baba se speelarea vas. Plaas ’n sagte kombersie onder die spieël waarop hy kan lê. Jou baba sal dit baie vermaaklik vind om hom self te sien. Hy kyk na homself, bestudeer die kamer vanuit ’n ander hoek, raak bewus van sy bewegings en word aangemoedig om sy kop op te lig.

13. Maak vir jou baba ’n tandekry-hangertjie 

Nog lank voor die eerste tand sy verskyning maak, sal hy spoeg en enigiets wat hy in die hande kry, in sy mond druk. Dit is dan die volmaakte tyd om ’n tandekryhangertjie te maak.

Kies ’n lang stuk materiaal of selfs ’n ou laken. Sny dit in een breë en langwerpige strook. Werk al die kante van die strook behalwe die boonste punt vas. Koop groterige hout-of plastiekkrale wat geen gevaarlike stowwe bevat nie. Gooi die eerste kraal in die strook af en maak ’n groot knoop.

Gooi die tweede een en maak weer ’n knoop. Gaan so voort totdat jy ’n hele string het. Werk die punte vas en siedaar.

14. Speel met die lyfie 

Swaai jou baba heen en weer in ’n hangmat want eintlik net ’n laken hoef te wees. Of laat hom op ’n groot swangerskapsbal lê en rol hom vorentoe, agtertoe en sywaarts.

15. Sakkie-pret

Gooi verskillende soorte gekleurde papier en plastiek in tousakkies en hang dit bo sy speelplek, bedjie of stootwaentjie – dit sorg vir visuele en aanrakingstimulasie.

16. Vingerspeletjies

Jou baba se vingers is een van sy heel eerste speelgoed. Dit klink dalk amper te maklik, maar vingers sorg vir ’n poel van kennis vir jou baba en hy sal uiteindelik leer dat sy vingers en hande wonderlike dinge vir hom kan doen. Wikkel jou vingers om jou baba se aandag te kry.

Hy sal kyk hoe hulle vinniger en stadiger beweeg. Hy kyk daarna, luister na die geluid wat dit maak en sal probeer om daaraan te raak. Sê rympies soos “Duimpie en Duimpie se maat” op en gebruik sy vingers terwyl jy dit doen.

17. Maak ’n dierebord waaraan geraak en gevoel kan word 

Babas hou van diere en teksture. Koop by ’n materiaalwinkel verskillende dierpatroonmateriale, soos lappe met luiperdkolle, sebrastrepe, ’n stukkie leer wat soos ’n olifantvel voel of ’n stukkie materiaal wat soos ’n beer se pels voel. Sny die verskillende materiale in blokkies.

Plak alles langs mekaar op ’n harde stuk karton vas.

18. Maak babaratels

Vul ligte, maar veilige houers soos klein plastiekbakkies met ’n verskeidenheid voorwerpe soos pitte, boontjies, rys of albasters. Laat jou baba dit skud.

19. Badplesier

Wanneer jou baba groter word en in die groot bad bad, gaan ’n nuwe wonderwêreld oop. Blaas borrels en kyk hoe volg hy dit en probeer om daaraan te raak.

20. Maak ’n blinkertjiebottel 

Gooi blinkertjies van verskillende kleure in ’n plastiekbottel en maak dit vol water. Jy kan die water met koskleursel kleur. Maak die bottel styf toe. Draai die bottel onderstebo, skud dit en kyk hoe jou baba die skouspel geniet.