Baba se beheersentrum

akkreditasie
In die eerste 3 lewensjare ontwikkel jou kind se brein teen 'n geweldige tempo. Jy kan baie doen om te verseker dat dit optimaal funksioneer.

Die brein bestaan uit biljoene klein senuselletjies wat inligting bêre en oordra. Tussen die selle is daar paadjies waarlangs die inligting voortspoed. Die aantal selle en die organisasie van hierdie paadjies bepaal alles van jou kind se vermoë om eendag syfers te herken tot sy emosies.

Van vroeg af sal sy sintuiglike ervarings, beweging, emosionele belewenisse en verstandelike blootstelling beïnvloed hoe sy brein ontwikkel.

Pap baba

Met geboorte is jou baba se brein nog onvoltooid. Die meeste breinselle is reeds daar, maar die paadjies tussen die selle moet nog gevorm en versterk word. Die deel van die brein wat verantwoordelik is vir doelbewuste gedagtes, gevoelens, geheue en doelbewuste aksies, is nog nie goed ontwikkel nie en jou nuwe baba is nog net in staat tot refleksbewegings.

’n Pasgebore baba se brein het ook nog baie min miëlien, ’n dik, vetterige stof wat die senuselle isoleer en help om boodskappe vinniger en duideliker oor te dra sodat dit verwerk kan word. Dit is hoekom
babas en jong kinders inligting stadiger verwerk as volwassenes.

WAT JY KAN DOEN

  • Jou baba sal dit geniet om stadig lewegende voorwerpe te sien, soos ’n bewertjie.
  • Jou gesig is ook ’n gunsteling – maak oogkontak en gesels.
  • Aanraking is geweldig belangrik.
  • Help jou baba sin maak van sy sintuiglike ervarings met woorde, gebare en gesigsuitdrukkings.

Onder 1 jaar

Jou baba begin vanaf drie maande dit wat hy sien, proe, hoor en voel bymekaar uitbring. Dit word sensoriese integrasie genoem.

Tussen ses en 12 maande ontwikkel hy vinnig en sien jy ’n groot verskil in sy begrip van wat jy sê, sy bewegings, leervermoë en sosiale interaksie. Dit alles is tekens dat sy brein besig is om nuwe verbindings te vorm. Sy kop sal ook baie vinniger groei as die res van sy lyfie.

Wat jy kan doen

  • Jou baba se nuwe vaardighede skep geleenthede vir nuwe soorte stimulasie. Onthou, alles wat hy ervaar, dra by tot die vestiging van nuwe paadjies in sy brein. Namate jou baba leer sit, kruip, staan en loop, word hy blootgestel aan nuwe ervarings (visueel, teksture, smake ens.) wat goed is vir sy breinontwikkeling.
  • Skep vir hom ’n liefdevolle, veilige omgewing wat hy kan verken.
  • Gee hom maksimum vryheid van beweging en wees bedag daarop om al sy sintuie te stimuleer.

Onder 2 jaar

Teen ’n jaar oud het die hippokampus (die setel van geheue) ontwikkel. Jou peutertjie onthou dinge ál beter en begin dit naboots. Hy leer nou deur te sien wat jy doen.

Nuwe paadjies word steeds gevorm om jou kind te help om meer gekoördineerd te beweeg, en die serebellum ontwikkel, wat help met tydsberekening. Jou kind se taalbegrip word beter en hy begin sy verbeelding gebruik.

Herhaling versterk die paadjies na onderliggende senubane en jou kind oefen sy breintjie deur dinge oor en oor te doen.

Wat jy kan doen

  • Stimuleer probleemoplossing en denke deur belang te stel in wat jou kind doen en sy leiding te volg wanneer julle speel. Gee interessante voorwerpe wat hy kan manipuleer. Hy begin ál meer met voorwerpe eksperimenteer om te sien wat dit kan doen, en sal byvoorbeeld ’n bal met ’n stok nader haak.
  • Gee hom genoeg geleentheid om sy motoriese vaardighede te oefen en ’n veilige ruimte om in rond te hardloop en te verken.

Onder 3 jaar

Teen 2 jaar het jou kind se brein 50% meer verbindings as wat hy as volwassene sal hê. Terwyl nuwe paadjies gevorm word, vind snoeiwerk nou ook plaas: Oorbodige verbindings word verwyder sodat bestaande verbindings wat meer gebruik word, versterk kan word. So word jou kind se brein vinniger en doeltreffender.

Teen 3 het jou kind se brein al so gevorder dat hy op ’n bepaalde manier kan optree en uiting kan gee aan sy emosies. Taal- en bewegingsvaardighede verbeter dramaties en dit steun jou kind se intellektuele en sosiale ontwikkeling.

Jou kind leer meer in veilige, koesterende verhoudings, asook deur spel. Hy vaar beter met selfsorgtakies en takies wat motoriese ontwikkeling verg.

Wat jy kan doen

  • Herhaling bly belangrik.
  • As jou kind iets self wil doen, laat hom dit toe, al sukkel hy aanvanklik.
  • Leer jou kind rympies, om te dans en sing, en klap saam op die maat van musiek.
  • Uitstappies stel hom bloot aan nuwe ervarings.

Boublokke van die brein

Slaap

Die brein het genoeg ononderbroke slaap nodig om alles te verwerk wat gedurende die dag plaasgevind het. Kinders wat nie genoeg slaap nie, vaar slegter met kreatiwiteit en hoërvlakprobleemoplossing.

Aanraking

Aanraking stuur seine na die brein om te sê hoe dit moet groei en verbindings bou. Dis is hoekom massering so waardevol is. Moenie ophou daarmee as jou baba groter is nie. Dit bly selfs vir kleuters belangrik.

Interaksie

Om om te gaan met ander mense en voorwerpe, is net so belangrik soos ’n voedsame dieet. Babas met wie gepraat word, vir wie gelees word en wie se pogings om te kommunikeer beloon word, vaar beter.

Voeding

Goeie voeding vir optimale breinontwikkeling begin reeds voor geboorte en is die rede waarom aanvullings met foliensuur, yster en omega-olies vir swanger vroue aanbeveel word. Borsmelk
bevat al die amino- en vetsure wat nodig is vir breinontwikkeling, en ná ses maande word dit aangevul met ysterverrykte pap.

Breinontwikkeling is in die eerste twee jaar die sensitiefste vir voeding. ’n Baba moet baie vet kry omdat die miëlinasie in sy breintjie teen so ’n hoë tempo plaasvind.

Beweging, aktiewe leer & spel

’n Kind moet vanaf geboorte vry wees om veilig te verken en soveel moontlik te beweeg. Spel word verbind met breinontwikkeling. Dis veel beter vir jou kind om iets te ervaar as om byvoorbeeld televisie te kyk.

Jongste uitgawe

Feb - Mei 2022

Jongste uitgawe
Lees Baba & Kleuter gerieflik in digitale formaat.
Begin lees