book-icon Uitgawe Februarie & Maart 2019

As jou kind se tong knoop

akkreditasie
Getty Images
Getty Images

Die Engelse benamings lip tie en tongue tie is dalk bekender as die Afrikaanse lipknoop of tongknoop, maar tog weet baie mense nie wat dit is sonder om ’n foto daarvan te sien nie. Volgens die webtuiste webmd.com is dit ’n algemene probleem en wil dit voorkom asof seuns drie keer meer geneig as meisies is om daarmee gebore te word. Alle mense word gebore met vliese in hul mond wat frenums of slymvliesplooie genoem word, sê dr. Zana de Wet, ’n tandarts by Dr Tooth Little in die Pretoriase voorstad Montana. “Frenums is spiervesels binne-in ’n slymvlies wat verbindings tussen party mondstrukture vorm. Hulle heg die bo- en onderlip aan die tandvleis vas, en ook die tong aan die mondvloer. “Die doel van ’n frenum is om mondstrukture soos die tong stabiel te hou, maar soms is hulle oorontwikkel en word hulle vergroeisels wat as lip- en tongknope bekendstaan.”

’n Lipknoop ontstaan wanneer die lipfrenum die bo- of onderlip baie styf aan die tandvleis van die bo- of onderkaak anker sodat die aangetaste lip net beperkte beweging het, verduidelik Zana. In die geval van ’n tongknoop is die tong weer met die mondvloer vergroei, wat die beweging en gebruik daarvan beperk. Tong- en lipknope word soms oorgeërf. In ander gevalle word dit aan sekere genetiese afwykings of sindrome gekoppel. Dit is egter baie algemeen en kan maklik behandel word, sê Zana. Abnormale frenums word dikwels nie eens opgemerk nie of eers baie laat gediagnoseer. ’n Tongknoop kan byvoorbeeld so diep onder die tong wees dat net ’n kundige dit kan raaksien. Die knope kan deur ’n pediater, borsvoedingskonsultant, spraakterapeut of tandarts gediagnoseer word. Ondersoeke wys gewoonlik ’n duidelik abnormale hegting van die lip aan die tandvleis of van die tong aan die mondvloer. As die baba se lip beweeg word, word die tandvleis waar die frenum geheg is duidelik witter. Die tong het nie normale beweeglikheid nie en ouer kinders kan nie tong uitsteek nie. As hulle dit probeer, het die tong ’n kenmerkende hartvorm omdat die punt aan die mondvloer vas is.

Tussen 0,2 en 2 persent van babas word met ’n tongknoop gebore, sê Cordelia Fairlie, ’n oudioloog en spraaktaal-terapeut by die Familieterapie-sentrum op Krugersdorp in Gauteng. “Die erns verskil van kind tot kind en dit kan kinders se spraakontwikkeling aantas. Behandeling hang van die ernstigheidsgraad af,” sê sy. ’n Tongknoop kan veroorsaak dat die tong nie na al die posisies in die mond kan beweeg wat nodig is om sekere klanke te vorm nie. Klanke wat veral geraak word, is l, t, d, n, r. Dis omdat die tong tot bo teen die harde verhemelte moet strek om hierdie klanke te kan artikuleer. Soms leer kinders om hul tong elders te plaas ten einde die klank uit te spreek, sê Cordelia. As die tongknoop met ’n kind se artikulasievaardighede inmeng, moet dit so vroeg moontlik behandel word om te keer dat sy geskrewe werk later sy gesproke taal weerspieël.

Kry die volle storie
Teken in op Netwerk24 en kry vandag onbeperkte toegang tot gehalte-joernalistiek, brekende nuus, voorste Afrikaanse koerante en tydskrifte, blits-videoinhoud, podsendings, luisterboeke en meer.
Teken in
Reeds 'n intekenaar? Meld aan
Jongste uitgawe

Feb - Mei 2022

Jongste uitgawe
Lees Baba & Kleuter gerieflik in digitale formaat.
Begin lees