’n Betrokke ouma kan ’n ongelooflik positiewe bydrae tot jou kinders se opvoeding lewer. Sy het waarskynlik meer geduld en tyd as jy en almal kan baat by haar lewenservaring. Sy sal waarskynlik meer betroubaar, liefdevol en lojaal wees as enige buitestander. Sy kan ’n groot bron van wysheid en raad vir jou kinders wees. Julle kan weer vir haar ’n veilige hawe verskaf waar sy kan voel dat sy ’n bydrae het om te lewer. Veral as sy ’n weduwee is, kan julle haar help om haar verlies aan ’n eggenoot te verwerk en die leemte te vul.

Daar is baie redes waarom ’n ouma by julle of naby genoeg kan kom woon om daagliks betrokke te wees by die grootmaak van jul kinders. Miskien is jy ’n enkelma wat heeltyds werk, of dalk is ouma ’n weduwee en alleen. Baie keer is daar finansiële oorwegings: Ouma kan dalk nie meer so goed vir haarself sorg nie of dit is veiliger om by julle te woon.

Láát dit werk

So ’n reëling kan egter baie spanning op jou, jul verhouding en julle as gesin plaas as dit nie uit die staanspoor reg hanteer word nie. Daar is ’n hele paar dinge wat jy kan doen om die verhouding te laat werk. Die belangrikste is om te besef dat ouma, of sy nou jou skoon-, stief- of regte ma is, deel van die familie is. Sy het immers jou of jou man grootgemaak. Sy is nie jou vyand nie en sy is nie daar om jou te ondermyn nie – inteendeel, sy kan jou beste bond­genoot word. Veral as sy by julle ingetrek het, moet jy haar as ’n lid van die gesin beskou. Sy en jy moet besef sy is nie die moeder van die huis nie, jy is. Julle sal haar egter in ag moet neem as julle sekere besluite neem. As almal dié basiese reëls ken, sal dit help om argumente te voorkom en te verminder.

Verstaan mekaar

Al is dit vir jou moeilik, is dit belangrik vir die hele huisgesin dat jul verhouding werk. As dit dalk jou skoonma is en julle mekaar nie baie goed ken nie, is dit belangrik dat jy jou lewensuitkyk, waardes en vrese met haar deel. Moet egter nie aanhoudend aanvaarding soek nie. Jy het nie haar goedkeuring nodig om ’n goeie ma te wees nie. Jy moet die reëls oor jou kinders baie duidelik uitstippel. Reëls waaroor daar tweespalt kan kom soos dissipline, TV kyk en lekkers eet, moet baie duidelik gemaak word. Dit sal baie sleg vir die kinders wees as dissipline nie konse­kwent toegepas word nie. Hulle kan begin om julle teen mekaar af te speel. Dis uiters belangrik dat jy as ma die finale woord het en dat ouma dit besef. Ouma moet ook haar reëls baie duidelik maak, veral as sy by julle woon. Sy moet ook tyd gegun word om by vriende te kuier en haar eie belangstellings uit te leef. Indien sy finansieel van julle afhanklik is, kan sy maklik soos ’n las voel en dié verhouding kan tot uitbuiting lei. 

Ouma se behoeftes 

Onthou om haar veral aan die begin gereeld te verseker dat sy welkom is, en daarna gereeld jou waardering vir haar uit te spreek. Hou ook in gedagte dat ouma dalk nie kan tred hou met die eise van kind grootmaak nie. Werk ’n blaaskans vir haar by jul roetine in. Mettertyd sal julle aan mekaar gewoond raak en as ’n mens eers ’n siek kind saam versorg het, sal die band sonder twyfel verdiep. Besef dat jou kinders vir haar lief is en dat hulle ’n unieke verhouding met haar het. 

Jou maat se behoeftes 

Dit is baie belangrik om daagliks met jou maat te kommunikeer. Een van die dinge waarvoor jy bang kan wees, is dat sy ’n wig tussen julle indryf. Hierdie vrees is dalk heeltemal irrasioneel, maar deur daaroor te praat, kan jy dit verminder. Maak seker dat jy en jou maat gereeld tyd sonder ouma en die kinders deurbring. Jy moet ook tyd sonder jou gesin deurbring. Ouma se teenwoordigheid in jul lewe kan selfs jul band versterk. 

Só doen ons dit

Lizelle van Niekerk van Pretoria sê sy het van die begin af ’n baie goeie verhouding met haar skoonma gehad. “Dit was net natuurlik dat sy by ons sou kom bly,” vertel sy. Hulle het die motorhuis in ’n aparte woonstel met ’n badkamer omskep.

Die verhouding werk so goed danksy ’n vaste roetine met duidelike reëls. Soggens gee ouma vir die kinders pap en Lizelle help met aantrek en maak die toebroodjies. Lizelle neem die kinders skool toe en gaan haal hulle weer. Ouma ry hulle smiddags aan na hul aktiwiteite en om by maatjies te gaan kuier.

“Ek kan nie maklik van die werk wegbly nie en dit is wonderlik om te weet daar is iemand wat ek kan vertrou wat smiddae na die kinders omsien en hulle selfs dokter toe kan neem,” sê Lizelle. Ouma help ook met kook en inkopies doen, maar wanneer Lizelle halfvyf van die werk af kom, is ouma af. 

Ouma Anne sê sy probeer om by Lizelle se reëls te hou. So het hulle ooreengekom dat die kinders nie in die week lekkergoed mag kry nie en net een uur per dag televisie mag kyk.

“Ons is baie eenders en het dieselfde waardes. Dit help baie,” sê Lizelle. Anne beaam dit. “Dis vir my ’n besondere voorreg om my kleinkinders op te pas. ’n Mens voel jy wil nog van nut wees en ek geniet dit,” sê sy.

“Ek vertrou ouma want sy sorg uit liefde vir my kinders en nie vir die geld nie. Ek weet hulle is veilig by haar,” sê Lizelle. Die reëling werk so goed dat ouma selfs saam met vakansie gaan. Maar sy gaan ook naweke op haar eie kuier. 

Geen geld word in die verhouding uitgeruil nie. Ouma help wel met kos aankoop. 

En die suksesresep? "Kommunikasie. Niemand verstaan iets verkeerd nie. Ons praat as daar iets gedoen moet word,” sê hulle.