Vraag

Ek wil van my man skei. Ons het twee kinders. Ek wil dit van die begin af reg aanpak en ek wil nie geld mors nie; ook nie tyd nie. Wat is van die slaggate waarvoor ek op die uitkyk moet wees? Hoe begin ’n mens die proses? En hoe lank duur dit gewoonlik?

Shando Theron, hoof van die Familieregdepartement by Theron & Theron Prokureurs in Johannesburg, antwoord

Familiereg het met die intreding van verskeie nuwe wette ’n spesialisarea van die reg geword. Daarom beveel ek aan dat jy ’n gespesialiseerde prokureur raadpleeg. Doen intensiewe en deeglike navorsing om die mees bevoegde persoon in dié veld te kontak.

Finansiële stres is een van die grootste redes waarom huwelike verbrokkel. As daar finansiële stres tydens die huwelik was, sal dit ook teenwoordig wees met en tydens jul egskeiding. Baie mense het ’n onrealistiese verwagting van wat die egskeiding finansieel vir hulle sal beteken. As daar tydens die huwelik byvoorbeeld nie R10 000 per maand beskikbaar was om aan ’n kind uit te gee nie, sal daar nie ’n hofbevel wees wat R20 000 per maand per kind aan jou sal toestaan nie. As die gesamentlike boedel se grootste “bate” skuld is, sal jy nie ’n nuwe kar uit die boedel kry nie. As daar wel geld beskikbaar is in die vorm van pensioenfondse, annuïteite of polisse, sal dit verdeel word nadat belasting daarop verhaal is. Uit dié oorblywende geld kan jy jou regskoste, uitgawes en verpligtinge dek.

Elke egskeiding is uniek. Huweliksvoorwaardeskontrakte het verskillende klousules, soos in- en uitsluitingsklousules wat sekere bates in die gesamentlike boedel insluit en ander uitsluit. Die gesamentlike boedel sluit al die bates en skuld in. Daar word gewoonlik gerieflikheidshalwe vergeet dat die skuld ook vereffen en tussen die partye verdeel moet word. Onderhoudsbehoeftige kinders (minder- of meerderjariges) moet ook in berekening gebring word. Ná die eerste konsultasie met jou spesialis- familieregprokureur sal jy kan oordeel in watter risikogroep jou egskeiding val: Hoë risiko (maksimum vergoeding met die potensiaal van hoër regskoste), gemiddelde risiko (taamlike regskoste, verminderde vergoeding) en lae risiko (lae regskoste, minste finansiële wins, spoedige skikking). Hierdie groepe kan ook oorvleuel. Jou prokureur sal hieroor raad gee en bepaal watter risikogroep die beste by jou omstandighede pas.

Egskeidings bring die ergste in mense uit. Hulle wys hul ware kleure. Mense voel verraai, verneder, kwaad en seergemaak en neem wraak. Die behoefte om die egskeidingsproses te gebruik om wraak te neem, is die hoofoorsaak daarvan dat dit soms jare pleks van maande duur voor ’n skeisaak afgehandel is. As die rolspelers begryp dat hul verhouding verbrokkel het en albei onderskeidelik met hul lewe moet aangaan, kan die egskeiding vinnig afgehandel word deur te skik. Dit sal die kinders ook minder trauma laat beleef. As albei partye saamwerk, kan die egskeiding vlot verloop. Die partye bly steeds die ouers van hul kinders en in sommige uitsonderlike gevalle selfs steeds sakevennote.

Hoe langer ’n skeisaak duur, hoe hoër is die uitgawes. Die ideale uitkoms is dat albei partye so gou moontlik skik en met hul lewe aangaan. Dit duur sowat 40 kalenderdae nadat die laaste persoon die skikkingsakte geteken het (en die minimum koste betrokke is) om die egskeiding te voltooi.