book-icon Uitgawe Junie & Julie 2018

Jou liggaam se weermag

akkreditasie
Getty Images
Getty Images

Virusse en bakterieë is verreweg die grootste sondaars as dit kom by dinge wat jou siek maak. Dié twee boosdoeners veroorsaak siektes soos verkoue, griep, pampoentjies, waterpokkies, gastroënteritis en oorontsteking, om net ’n paar te noem. Die hoofrol van ons immuunstelsel is om ons te beskerm teen dié en ander infeksies. Dit doen hy op drie maniere:

Normale, gesonde mense word almal met ’n volwaardige immuunstelsel gebore. Al die selle wat jy nodig het vir immuniteit teen spesifieke siektes is daar, maar jy moet eers aan die spesifieke gogga blootgestel word om ’n immuniteit daarteen op te bou. Hierdie proses duur jou lewe lank. Dokters onderskei tussen die weerstand waarmee jy gebore word (natuurlike immuniteit) en weerstand wat met tyd ontwikkel (verworwe immuniteit). Laasgenoemde is wat jy verwerf ná blootstelling aan siektes. Van die soldate in jou immuunstelsel het die vermoë om vreemde selle te herken en onthou ná ’n eerste ontmoeting, en dan by ’n tweede ontmoeting ’n aanval teen hulle te loods, verduidelik dr. Barbra-Ann Saunders van die Universiteit van die Vrystaat se pediatrie-departement. Hoewel ’n gesonde baba met geboorte al die nodige selle vir ’n normale immuunstelsel het, het pasgeborenes almal ’n fisiologiese immuungebrek. “Hoe kleiner of meer vroeggebore die baba, hoe meer uitgesproke is die immuungebrek,” sê Barbra-Ann. ’n Ma dra haar teenliggaampies aan haar ongebore baba oor, maar dit gebeur eers taamlik laat in die swangerskap. Dié oorplasing beskerm die baba in ongeveer die eerste ses maande van sy lewe. As ’n babatjie te vroeg gebore word, het hierdie oorplasing soms nog nie plaasgevind nie. Ná geboorte word ’n baba aan verskeie antigene (stowwe wat ’n teenreaksie in die liggaam veroorsaak, in dié geval kieme) blootgestel. In reaksie daarop word teenliggame vervaardig. “Die teenliggame is aanvanklik nie van ’n goeie gehalte nie, maar babas kan teen ongeveer agt weke begin om teenliggame van ’n goeie gehalte te maak,” sê Barbra-Ann. Teen ses maande sal daar genoeg teenliggame wees, maar immuun-volwassenheid wink nog ver. Die verskillende teenliggame ontwikkel op verskillende ouderdomme tot ’n volwasse vlak: sommiges al op vier of vyf jaar, ander eers teen sewe of agt en ’n hele paar eers in die tienerjare. Dis moeilik om te glo, maar siektes is eintlik ’n goeie ding vir jou klein mensie, want elke keer as hy siek word, word die limfosiete van die immuunstelsel aan nog ’n antigeen (in hierdie geval ’n kiem) blootgestel. Só ontwikkel daar teenliggame teen daardie spesifieke organisme wat jou kind beskerm as die kiem weer tref. Dis presies ook hoekom immunisasie so doeltreffend is – dit stel die liggaam bloot aan ’n spesifieke antigeen sodat teenliggaampies ontwikkel en jou kind teen daardie gevaarlike siekte beskerm is.

Kry die volle storie
Teken in op Netwerk24 en kry vandag onbeperkte toegang tot gehalte-joernalistiek, brekende nuus, voorste Afrikaanse koerante en tydskrifte, blits-videoinhoud, podsendings, luisterboeke en meer.
Teken in
Reeds 'n intekenaar? Meld aan
Jongste uitgawe

Feb - Mei 2022

Jongste uitgawe
Lees Baba & Kleuter gerieflik in digitale formaat.
Begin lees