Koors is niks anders nie as ’n normale, gesonde reaksie van die liggaam op ’n infeksie deur ’n virus of bakterie. Daar is goeie redes waarom ’n kind koors kry. Die nare kieme floreer teen ’n normale liggaamstemperatuur, maar teen ’n baie hoë temperatuur groei hulle nie. Koors is dus ’n verdedigingsmeganisme van die liggaam.

Wanneer het my kind koors?

As jou kind ’n temperatuur van 38 grade C of hoër het, het sy koors. ’n Normale liggaamstemperatuur vir kinders en volwassenes is 36 tot 37 grade C. Dis soms moeilik om agter te kom dat jou kind koors het. Jy sal dalk oplet dat sy haar anders as gewoonlik gedra nog voor sy kla dat sy siek voel.

Haar lyf kan warmer as gewoonlik voel en haar gesig of wange kan rooi wees. Sy kan ook buitengewoon bleek wees, haar eetlus verloor of kouekoors kry. Soms kan jou kind se vel koel voel, al het sy koors. Dis omdat haar liggaam hard werk om die koors te laat daal deur te sweet en die vel te laat afkoel. As jou baba koors het, is haar hande en voete dikwels koel. Dis dus beter om aan haar voorkop te voel om vas te stel of dit buitengewoon warm is. Bly egter kalm as jou kind wel koors het, want dis ’n teken dat sy besig is om ’n infeksie te beveg en weerstand daarteen op te bou.

Wanneer is koors ernstig?

Dis belangrik om te verstaan dat daar nie noodwendig ’n verband is tussen die graad van jou kind se koors en die graad van erns van die infeksie nie. Heelparty ernstige siektes het net ’n geringe styging in temperatuur tot gevolg. Laat jou lei deur jou kind se gedrag. Die algemeenste oorsake van koors sluit in infeksies soos middeloorontsteking, mangelontsteking, griep en keel- en urienweginfeksie. Die gevaar van ’n baie hoë koors is wel dat dit komplikasies soos stuipe kan veroorsaak en dis daarom belangrik om dit te onderdruk voor koorsstuipe intree.

Koorsstuipe

As jou kind se koors baie hoër as normaal styg (38,5 grade C en hoër), kan dit koorsstuipe veroorsaak. Koorsstuipe is taamlik algemeen, veral by kinders tussen ses maande en drie jaar oud. Dit ontstaan wanneer ’n kind se liggaamstemperatuur só vinnig styg dat die onontwikkelde meganisme in haar brein wat die liggaamstemperatuur moet verlaag, nie kan byhou nie.

Koorsstuipe begin baie skielik en word soms deur ’n hoë gil voorafgegaan. Jou kind word skielik stokstyf en haar oë kan rol of staar sonder dat sy dit knip. Haar ledemate kan krampagtig begin saamtrek of ruk. Sy kan blou word en ’n paar minute lank bewusteloos wees. Skuim om die mond is ook algemeen.

Probeer om nie paniekerig te word nie, al is dit skrikwekkend. Die stuipe is gewoonlik binne een tot drie minute verby, hoewel dit langer kan voel! Bly altyd by jou kind terwyl die konvulsies aan die gang is. Probeer haar steeds koel hou en maak seker dat sy nie teen skerp hoeke val of kap nie. Moet egter nie die spierbewegings probeer beperk nie. Sorg dat haar lugweg oop bly deur haar op haar sy te draai. Moet niks mondeliks toedien voor jou kind ten volle by haar positiewe is nie. Jou kind kan ná afloop van die toeval baie verward wees en sal gewoonlik diep begin slaap. Stel haar gerus en ontbied dan die dokter.

HET JY GEWEET?
Prys, spoed, gerief en akkuraatheid is die belangrikste oorwegings wanneer jy op ’n koorspen besluit. 

Wanneer bel ek die dokter?

Raadpleeg ’n dokter sonder versuim as ’n baba onder ses maande enige teken van koors toon, dus ’n rektale temperatuur van 37,9 grade C of hoër het. As ’n ouer baba ’n koors van 38,3 grade het of as jou jong kind ’n rektale temperatuur bo 38,5 of 39 grade C het, moet jy ook jou dokter bel. So ook wanneer jou kind koorsstuipe kry. Moenie jou kind warm aantrek of toedraai wanneer jy dokter toe gaan nie, selfs al is dit koud buite – die vel moet altyd kan afkoel. ’n Ligte katoenkombers is genoeg. Raadpleeg jou dokter altyd onmiddellik as jy besorg voel, ongeag hoe hoog jou kind se koors is.

Hoe meet jy jou baba se koors?

  • Rektale metode (babas) Steek die termometerbol versigtig sowat 2 cm diep in die rektum. Hou dit twee minute daar.
  • Onder die arm (babas en ouer kinders) Plaas die koorspen se silwer punt onder jou kind se armholte. Wag drie minute voor jy ’n lesing neem. Tel 0,6 grade C by die lesing om die ware temperatuur te kry.
  • In die mond (ouer kinders) Plaas die koorspen twee minute onder die tong.
  • Digitale oor- en voorkoptermometers (babas & ouer kinders) Volg die aanwysings in die handleiding.

Pak koors só aan

Daar is baie dokters wat koorsverligtingsmedisyne voorstaan, maar ander meen weer die liggaam se natuurlike stelsels word beter ondersteun deur slegs die ergste koors op ’n natuurlike manier in bedwang te hou en jou kind deur die koorsige tyd te ondersteun.

Moet in elk geval nooit medisyne gee aan kinders onder 3 maande oud – al is dit net om koors te verlig – sonder om jou dokter of pediater te raadpleeg nie.

Vir ouer babas kan jy parasetamol of ibuprofeen volgens hul ouderdom en die aanwysings op die pakkie gee. Parasetamol is gewoonlik in vloeistof- en pilvorm beskikbaar, maar dis makliker om eersgenoemde toe te dien. Gebruik ’n druppelbuis of plastiekspuit en meng dit met ’n bietjie afgekoelde kookwater. Moenie meer as die aangeduide dosis gee nie en ook nie meer dikwels as elke vier uur nie, of soos deur jou dokter voorgeskryf.

Moet nooit aspirien vir ’n kind jonger as 12 gee nie.

Die meeste medisynesoorte moet liefs ná maaltye toegedien word om te keer dat dit jou kind se maag omkrap. As jou kind opgooi binne ’n driekwartier nadat sy medisyne gedrink het, laat haar ’n bietjie water of vrugtesap drink en herhaal die dosis. Die minerale weefselsout Ferrum phos behandel koors op ’n natuurlike manier. Gee jou kind elke uur een fyngedrukte pilletjie. Jy kan ook elke halfuur Belladonna- en/of Aconite- homeopatiese druppels gee terwyl die koors hewig is; dis veronderstel om die liggaam se eie herstelvermoë te ondersteun. 

Goue reël
As jou baba onder ses maande oud is en koors het, moet jy hom altyd dokter toe neem.

HOE MEET EK KOORS?

Deesdae is daar talle oor- en voorkoptermometers te kry wat akkuraat en maklik is. As jy nie een van dié slim termometers het nie, kan jy een van drie ander metodes inspan.

In die mond As jou kind oud genoeg is om nie die koorspen te byt nie, kan jy dit onder sy tong plaas en hom aansê om sy mond twee minute lank toe te hou. ’n Lesing van 38 grade C en hoër beteken hy het koors. Onthou om sy koors nie met hierdie metode te meet 15 minute nadat hy iets kouds of warms gedrink het nie, want dan sal die lesing nie akkuraat wees nie.

Onder die arm Plaas die koorspen se silwer punt in jou kind se armholte. Maak seker jou kind hou haar elmboog teen haar lyf sodat die koorspen nie beweeg nie. Jy kan haar gerus op jou skoot tel en vashou sodat haar arm onder bly. Wag drie minute voor jy ’n lesing neem. Die meting sal 0,6 grade laer wees as met ’n mondmeting. Tel dus 0,6 by die lesing om die ware temperatuur te kry. Anders gestel: ’n Lesing onder die arm van 37,5 grade of hoër dui op koors.

Rektale metode Hierdie metode werk veral vir klein babatjies. Smeer petroleumjellie aan die silwerige punt van die koorspen. Gebruik net die soort waarop “stubby” staan, want die punt is korter en stomper as die soort wat in die mond geplaas word. Laat jou baba oor jou skoot lê en steek die termometerbol versigtig sowat 2 cm diep in die rektum. Moet dit nie druk of indwing nie – dit moet inglip. Hou die koorspen tussen jou wys- en middelvinger vas en jou palm na onder oor jou baba se boudjies. Hou dit baie liggies vas. As jou baba sou skop of stoei, moet dit nie breek nie. Gebruik jou ander arm om jou baba te ondersteun en stil te hou. Om jou kind se koors akkuraat te meet, moet die pen twee minute lank inbly. Haal dit dan uit, vee die jellie af en lees die temperatuur wat by die verste punt van die grys kwikstreep aangedui word. Jou kind het koors as die temperatuur 38 grade C of meer is.

JOU VINNIGE KOORS-GIDS

Plak hierdie inligtingskaart op waar jy dit maklik kan sien wanneer jou baba koorsig is, sodat jy weet hoe om te help.

’n Koors van 38 ºC of hoër

Wat moet jy doen?

  • Neem jou baba of kind dokter toe.
  • Hou jou baba koel wanneer jy hom dokter toe neem, selfs al is dit buite koud.
  • Gaan dokter toe as jou kind koorsstuipe kry.

Temperatuur tussen 37 & 38 ºC

Wat moet jy doen?

  • Trek jou kind se klere uit of trek hom baie koel aan. ’n Baba moet net ’n doek en katoenfrokkie dra.
  • Spons sy hele lyf met lou water af. Die verdampende water sal die koors help verlaag. Moenie koue water gebruik nie, want dit laat die bloedvate saamtrek en minder hitte sal dus verlore gaan.
  • Tap ’n louwarm bad in en laat hom daarin speel. Moet hom egter nie dwing om te bad as hy rusteloos word nie.
  • Maak vensters oop of skakel ’n waaier aan om koel lug te laat sirkuleer en hom so te laat afkoel.
  • Sorg dat jou kind genoeg vloeistof inkry: Gee hom koue drankies om die vloeistof te vervang wat hy verloor omdat hy sweet en sy liggaamsfunksies vinniger is. Water, vrugtesap, hidrasiedrankies, ysblokkies of ysstokkies van bevrore sap is goeie keuses. Moenie ’n koorsige kind dwing om te eet nie. Vermy vetterige kos as hy tog wil eet.

’n Temperatuur van 36 tot 37 ºC is normaal

Babbu

RAAKGEKOOP

Babbu se verpersoonlikte foppie-silikoonbandjie R170, silikoonkrale-bandjie en tandering R130 elk en gevlegde foppie-bandjie R80, babbu.co.za