Seunskind of meisiekind?

akkreditasie
Help jou kind om uiting te gee aan sy of haar geslagsidentiteit op hul eie manier.

Daar was ’n tyd toe alle seuns wat gehuil het sissies was en meisies geglo het hulle kan nie direkteure van maatskappye word nie. Toe kom vee feminisme hierdie wanopvattings van die tafel en stel die twee geslagte gelyk, op die oog af sonder enige onderskeid.

Maar sielkundiges waarsku dat die gelykheid van geslagte nie beteken dat hulle dieselfde is nie... Seuntjies en meisies ís verskillend bedraad, en die kuns is om jou kind ’n positiewe geslagsidentiteit te help ontwikkel sonder om in stereotipes te verval.

Op 4 maande oud kan babas al manstemme by mansgesigte pas en vrouestemme by vrouegesigte. Teen 2 of 3 jaar oud sal hulle verklaar “Ek is ’n seuntjie” of “Ek is ’n meisie” en kort hierna begin hulle verstaan dat geslag konstant is en dat ’n man met ’n poniestert steeds ’n man is, en ’n vrou met kort hare steeds ’n vrou.

Saam met die wete dat sy geslag nie sal verander nie, begin jou kind ook verstaan dat bepaalde kenmerke by sy geslag pas, soos dat seuntjies nie rokkies dra nie, maar broeke. Dit word sy geslagsrol-identiteit genoem.

Leanne Greeff, ’n opvoedkundige sielkundige van Pretoria, sê ’n gesonde geslagsrol-identiteit is van onskatbare waarde omdat dit deel uitmaak van ’n kind se identiteit en selfwaarde.

’n Kind se geslagsrol-identiteit is op 4 reeds gevestig en sal daarna moeilik verander. Dis waarom jy vroeg reeds moeite daarmee moet doen, sê Leanne.

Die gemeenskap bepaal gewoonlik wat tipiese of aanvaarbare gedrag vir ’n vrou of man is. Die media, ons kultuur en hoe ons as ouers geslagsrolle hanteer, het ook ’n invloed.

“Ons kultuur vereis dat ons sekere goed vir ons kinders leer. Nes jy jou kind leer om met ’n toe mond te kou, leer jy hom ook oor geslagsrolle,” sê sy.

Kinders stereotipeer geslagte dikwels, maar dis gewoonlik ’n natuurlike manier waarop hulle hul geslagsrol-identiteit aanleer. Die probleem, sê Leanne, is wanneer eienskappe wat sowel mans as vroue het, aan net een geslag gekoppel word en as absoluut beskou word.

“As jou kind van kleins af sien hoe rolle ruil en dat albei geslagte alle beroepe kan beoefen, sal hy as grootmens uit ’n groter verskeidenheid kan kies. Maar as ’n meisie hoor dat net seuntjies somme kan doen en dat sy net goed genoeg is om die huis skoon te maak en kos te kook, word ’n verwagting geskep waaraan sy moet voldoen.”

Is ek ’n seun of meisie?

Daar is heelparty faktore wat jou kind se geslagsrol-identiteit beïnvloed, sê Leanne. Dit sluit in:

  • Biologiese faktore: Die 23ste chromosoom bepaal die geslag van jou kind.
  • Jou kind se denke: Sy sien hoe die geslagte om haar optree en maak gevolgtrekkings oor hul rolle.
  • Emosionele en bevestigende faktore: Die samelewing verwag ’n sekere optrede van haar en sy reageer daarop.
  • Omgewings- en kulturele faktore: Die gedrag wat vir iemand van ’n bepaalde geslag geld, word soms deur die omgewing of ’n spesifiek kultuur bepaal.
  • Pa en ma se afwesigheid: Dit raak veral seuns wat voor vyfjarige ouderdom van hul pa geskei word. Navorsing wys hierdie seuns is geneig om minder “manlik” op te tree, dalk omdat pa’s meer daarop aandring dat seuns soos “seuns” grootgemaak word en die meer tradisionele manlike rol speel.
  • Traumatiese gebeure in die kind se lewe: Kinders wat vroeg in hul lewe trauma (veral op seksuele vlak) beleef het, kan wanopvattings oor hul eie geslagtelikheid ontwikkel.
  • Oorbeskermende ouers: As kinders nie toegelaat word om hul eie onafhanklikheid en selfstandigheid te ontdek nie, sukkel hulle om ’n eie identiteit te vorm en dus ’n gesonde geslagsrol-identeit te ontwikkel.

Hoe om die balans te vind

Hoewel ’n mens nooit kan veralgemeen nie, wil dit tog uit navorsing lyk asof meisies en seuns op dié gebiede verskil:

  • Verbale vermoë: Meisies se verbale vermoë ontwikkel gewoonlik vroeër.
  • Visueel-ruimtelike vermoë: Vanaf 4 jaar oud vaar seuns gewoonlik beter met take soos die bou van Lego-ontwerpe.
  • Aggressie: Seuns is dikwels vanaf 2 jaar meer fisiek en verbaal aggressief as meisies.
  • Aktiwiteitsvlak: Seuns is oor die algemeen bedrywiger.
  • Waagmoed: Seuns waag gewoonliker meer en makliker.
  • Emosionele uitdrukkingsvermoë: Meisies druk hul gevoelens gewoonlik makliker uit.
  • Aanvaarding van dissipline en reëls: Meisies is gewoonlik meer inskiklik as dit kom by dissipline.

’n Mens moet jou egter nooit teen dié tipiese eienskappe vasstaar nie, waarsku Leanne. Die ideaal is om kinders so groot te maak dat hulle verskeie rolle aanvaar, maar diep binne weet “ek is manlik” of “ek is vroulik”.

  • Leer jou kind dat dit ewe goed is om ’n seun of ’n meisie te wees en moenie onbewustelik die indruk skep dat dit beter is om van ’n spesifieke geslag te wees omdat dit met beter geleenthede of talente gepaardgaan nie.
  • Voorkom stereotipering deur jou seun en dogter gelyke geleenthede te gee om al hul vaardighede te ontwikkel, al is die ander geslag tradisioneel beter daarin.
  • Wees ’n goeie rolmodel. “As pappa deeglik vir sy gesin sorg en mansdinge in en om die huis doen, maar ook in die kombuis help, leer die seuns dat ’n man verskeie rolle kan vervul en steeds manlik is. As die meisies sien dat mamma haar gesin versorg en koester, maar ook ’n entrepreneur is wat geld inbring en ander besigheidsvaardighede het, leer hulle dat hulle ook so kan wees.”
  • Leer jou kind dat gesonde reëls oor privaatheid met geslagsverskille gepaardgaan, soos dat Jannie nie mag instap terwyl sy ma die badkamer gebruik nie. Dit bevestig geslagtelike verskille en leer kinders respek vir ander se geslag en privaatheid.

Net vir seuns

Dis dikwels vir ouers senutergend as hul tweejarige seuntjie sy ma se sykouse aantrek of in rokkies wil paradeer. Leanne troos egter dat dit deel van die normale ontdekking van ’n peutertjie is.

“Op ’n baie vroeë ouderdom is dit heeltemal normaal. Teen 6 jaar oud is dit egter minder aanvaarbaar.”

Sy waarsku dat ’n mens dit altyd rustig moet hanteer. “Moenie ’n drama daarvan maak en skree dat hy dit moet uittrek nie. Lei sy aandag af. Sê hy moet gou uittrek sodat julle ’n bal op die gras kan gaan skop.”

Leanne sê seuns het spesiale aandag en insette van ’n volwasse manlike figuur nodig. As sy pa afwesig is, is dit belangrik om hom veral in sy eerste vyf jaar gereeld aan manlike rolmodelle bloot te stel wat saam met hom kan visvang en bal skop. “So nie, kan hy gewoond raak aan net vroulike aktiwiteite en dit later verkies bo tradisioneel manlike bedrywighede.”

Te veel klem op manlike gedrag en die afmaak van jou seun se gedrag as sissierig, kan hom laat besluit dat hy in elk geval nie goed genoeg is om ’n “regte” seuntjie te wees nie. As gevolg daarvan kan hy hom eerder by vroulike geselskap skaar waar hy aanvaar word soos hy is, sê Leanne.

Net vir meisies

Omdat dit in ons samelewing heeltemal normaal is vir ’n ’n meisie om kort hare te hê of ’n kortbroek te dra, is dit soms moeiliker om ongewone geslagsrol-identifikasie by meisies raak te sien en kom ’n mens dit gewoonlik eers in die tienerjare agter, sê Leanne.

“As sy klein is, word so ’n meisie dikwels as ’n rabbedoe beskou. Maar wanneer sy ’n tiener word, word hierdie gedrag minder aanvaarbaar.”

Net soos by seuntjies bly ’n goeie vroulike rolmodel deurentyd belangrik.

Leanne waarsku ook daarteen dat ouers hul dogter oorbeskerm sodat sy later sukkel om ’n gesonde selfbeeld op te bou en ’n eie identiteit te vorm omdat sy nie toegelaat is om haar eie keuses te maak of soms te waag nie.

Die geheim is uiteindelik om jou eie geslagsrol met trots uit te leef, jou kind genoeg blootstelling aan albei geslagte te gee en dit duidelik te maak dat jy bly is oor sy spesifieke geslag en lief is vir hom net soos hy is.

Jongste uitgawe

Feb - Mei 2022

Jongste uitgawe
Lees Baba & Kleuter gerieflik in digitale formaat.
Begin lees