Het jy geweet?
Hier is voorbeelde van gesonde peuselhappies: vars vrugte of vrugteslaai, gesnyde rou slaaigroente met maaskaas om dit in te doop, vrugteskommels, heelgraan-toebroodjies, heelgraan-beskuitjies met maaskaas, vissmeer of grondboontjiebotter, vrugte- en jogurtysies, droë heelgraanontbytkos met min suiker, melk of jogurt.

Studies wys dat eetgewoontes wat in ’n mens se kinderdae aangeleer is, tot in volwassenheid oorgedra word. Gesonde eetgewoontes is nie net belangrik vir die optimale fisieke en verstandelike ontwikkeling van jou kleuter nie, dit kan hom ook later beskerm teen hartsiektes, diabetes, kanker, osteoporose en vetsug.

Oorsake van fiemies

Namate jou kind ouer word, ontdek hy dat hy self kan kies en gebruik hy dan die etenstafel om sy onafhanklikheid te wys.

Hy kan besluit om skielik te weier om sy gunstelingkos te eet net omdat hy kán en gewoonlik ook omdat hy weet hy kry dan meer aandag as wanneer hy stroopsoet sit en eet. Hy kan selfs besluit om net een soort kos te eet of om glad nie te eet nie.

Sommige kinders verkies dit dat die verskillende soorte kos op hul bord nie aan mekaar raak nie, en as die broodjies “verkeerd” gesny is, kan jy maar vergeet dat hulle dit eet. Snaakse reuke kan jou kleuter afsit en louwarm kos word verkies bo baie warm of baie koue kos.

Kleuters se belangstelling in kos verminder om plek te maak vir interessanter dinge in die wêreld om hulle. Hulle kan maklik verveeld raak met dieselfde kosse, maar is ook meer versigtig vir nuwe kosse.

Pak dit so aan

Gee bekende kosse op verskillende maniere en hou aan om nuwe soorte aan te bied, selfs al wil hy dit aanvanklik nie eet nie. Sommige kinders moet ’n nuwe kossoort verskeie kere sien voor hulle sal waag om dit te eet.

Moet hom nie dwing nie, dan aanvaar hy dit nog minder. Kleuters hou van kos wat maklik geëet word, vingerkos en aparte kos eerder as gemengde geregte. Sit dit voor op prettige maniere met verskillende kleure, geure en vorms.

Laat hom toe om te besluit wat en hoeveel hy wil eet. So leer jy hom om na sy liggaam te luister. As hy iets nie eet nie, kan jy hom een keer aanmoedig en as hy steeds weier, moet jy dit wegneem sonder om iets te sê.

Klein kinders wil hul ouers tevrede stel en as hy sien dat jy tevrede is as hy sy kos eet, sal hy dit weer doen. Laat hom hoor hoe jy vir ander vertel hoe mooi hy eet of beloon hom deur tyd met hom deur te bring.

Wees egter versigtig vir te veel aandag omdat dit weer kan lei tot ooreet net om aandag te kry, en later kan bydra tot oorgewig. Moenie kos gebruik om jou kind se aandag af te trek, hom te beloon of te straf nie.

’n Lewenslange positiewe houding oor kos is belangriker as wat jou kind vandag eet. Alle kleuters eet soms swak; dit gaan weer verby. As jou kind se kieskeurigheid egter sy groei beïnvloed, is dit wys om ’n dieetkundige te raadpleeg.

Gesond, vir altyd

Kleuters se magie is maar klein en het gereeld ’n bietjie kos nodig. Dis dus ’n goeie idee om jou kleuter drie maaltye en twee tot drie gesonde peuselhappies te gee wat bestaan uit klein porsies van ’n groot verskeidenheid kosse.

’n Maaltyd behoort te bestaan uit kos uit minstens drie voedselgroepe, en ’n peuselhappie uit minstens twee. Te groot porsies kan intimiderend wees vir so ’n klein lyfie; hou porsies dus gepas vir sy ouderdom.

’n Goeie riglyn is een eetlepel van elke kossoort vir elke jaar wat hy oud is. Jy kan eerder nog gee as hy meer wil hê; laat sy eetlus jou lei. Kinders doen wat hulle by ouers en ander rolmodelle sien.

Die eerste stap is dus om jou eie fiemies te laat vaar. Moet hom nie dwing om sy kos op te eet of hom beperk as hy nog gesonde kos wil hê nie. Fokus op voedingstofdigte kosse uit die hoofvoedselgroepe.

As hy een maaltyd weier, kan jy rustig wees omdat die ander ook genoeg gesonde kos bevat.

Hou jou koskas gesond

Jou kind het ook vette en olies nodig. Kies gesonde kosse wat baie vet bevat soos avokado, grondboontjiebotter, neute en kaas. Vermy hoëvetkosse wat min of geen vitamiene of minerale bevat nie, soos sjokolade, skyfies, koekies en ander gebak.

Wegneemetes en lekkernye behoort slegs per geleentheid gegee te word omdat dit baie energie, versadigde vette, sout en suiker bevat en min of geen voedingstowwe verskaf nie. Moenie lekkernye in die huis aanhou nie, dan sal jou kleuter dit nie uit die koskas krap nie.

Sorg dat daar altyd genoeg vars vrugte en groente beskikbaar is.

Water, water, water

Gee vir jou kleuter met elke maaltyd en met peuselhappies iets om te drink. Die beste drankie is water en elkeen het ook 500 ml melk per dag nodig.

Van twee jaar oud af kan laevet-koeimelk gegee word as jou kind oorgewig is, anders kan hy tot sy vyfde verjaardag volroommelk drink.

Hy kan ook 100 persent-vrugtesap verdun met water saam met ’n maaltyd of peuselhappie drink, maar beperk dit tot 125 ml per dag.

Versoete drankies soos vrugtesap, koeldrank, sportdrankies of tee met suiker kan sy gesondheid skade doen. Dit kan sy eetlus verlaag, wat kan veroorsaak dat hy swak eet, voedingstekorte ontwikkel en swak groei.

Dit kan ook bydra tot tandbederf. Groot hoeveelhede vrugtesap kan lei tot oorgewig, en veral appel- en peersap kan diarree veroorsaak. Vermy ook drankies wat kafeïen bevat.

Eet by die tafel

Kinders wat gereeld maaltye saam met hul gesin eet, het beter en gesonder eetgewoontes. Beplan jul dag so dat julle soveel maaltye moontlik saam eet. Jou kleinding moenie moeg wees nie, want dan sal hy swakker eet.

Om sy eetlus te verbeter kan hy baie buite speel, maar voor ete moet hy liefs iets rustigs in die huis doen om kalmer te word. Skakel die televisie af en pak speelgoed weg sodat daar nie iets is wat sy aandag aflei nie.

Maak seker dat hy gemaklik sit en gebruik kleurryke eetgerei wat kindervriendelik is.

Peuselhappies

Kleuters moet tussen hoofmaaltye eet, maar hou by beplande peuselhappies. As jy hom toelaat om heeldag te peusel sal hy nooit honger wees met etenstyd nie.

Moenie peuselhappies minder as 90 minute voor sy maaltye gee nie, want dit sal sy eetlus wegneem. Gee slegs skoon water om saam met peuselhappies te drink. Kies gesonde peuselhappies wat ryk is aan voedingstowwe.

Hoewel droëvrugte gesond is, kan dit bydra tot tandbederf; gee dit dus net as jy sy tandjies agterna kan borsel, want die vrugte steek daar vas.

Aktiewe kinders = gesonde kinders

Dit is belangrik dat jou kleuter ook aktief is. Dis gewoonlik nie moeilik nie omdat kleuters van rondhardloop hou. Beperk skermtyd tot nie meer as ’n uur per dag nie.

Moedig minstens een uur fisieke aktiwiteit per dag aan en stel ’n voorbeeld. Fisieke aktiwiteit behoort pret te wees. Skop saam ’n bal, gaan speel saam in ’n parkie of gaan stap flink saam voor aandete.

Koskeuses vir elke maaltyd

Wennerwenke
  • Maak jou kleuter betrokke wanneer jy kos koop en maaltye beplan. Laat hy byvoorbeeld kies watter vrugte julle koop en watter groente julle gaarmaak.
  • Wanneer jy kos maak, kan hy die groente was, blaarslaai breek, bestanddele byvoeg of tafel dek.
  • Terwyl hy help, kan jy oor gesonde kos gesels en verduidelik hoekom sy lyfie dit nodig het.
  • Julle kan ook proepartytjies hou waar kinders verskillende groente en vrugte kan proe en smake vergelyk.
  • Gee dieselfde kos as vir die res van die gesin – moet nooit ’n aparte maaltyd vir jou kleuter maak nie.
  • Gee met elke maaltyd minstens een kossoort wat jy weet hy sal eet.
  • As jou kind kos weier, moet dit nie wegvat en met ander kos vervang nie.
  • Aanhouer wen! Dit kan nodig wees om nuwe kosse tot 20 keer aan te bied voor jou kind dit eet.