Bou selfbeeld

akkreditasie
Met `n sterk selfbeeld panser jy jou kind teen alles wat die lewe `n mens kan gooi. Bou elke dag `n bietjie aan sy selfbeeld, en sien hoe jy blom.

Dis jou kind se selfbeeld wat op die ou einde gaan bepaal hoe hy eendag sy suksesse en teleurstellings hanteer. Dis die fondament van sy toekoms.

Dr. Charlene C. Lew skryf in haar boek Mommy, Make Me Fly dat `n selfbeeld uit 2 hoofkomponente bestaan: die uiterlike en die innerlike. Die uiterlike word opgebou deur hoe ander ons behandel, en die innerlike deur wat ons in ons eie lewens behaal.

Wanneer jy jou kind opreg prys, en met liefde en respek hanteer, bou jy aan sy uiterlike selfbeeld. En wanneer jy jou kind toelaat om self te probeer en sukses toe proe, en self uit te pluis waar sy potensiaal lê, laat jy hom aan sy innerlike selfbeeld bou.

Dis nooit te vroeg om te begin nie, lees verder...

Jaar vir jaar

Pasgebore baba

Jou nuwe baba het besondere behoeftes wat hom gekoester en veilig laat voel: Vel-tot-vel-kontak van sy ouers, rustige susbewegings en om gedra te word, vriendelike oogkontak en glimlagte van sy ouers, 'n verrykende, veilige, voorspelbare omgewing, roetines, en geluide soos sy ouers wat sing en gesels.

Die enigste manier waarop jou baba sy behoeftes kan kommunikeer, is deur te huil. Wanneer jy gehoor gee daaraan, ontwikkel jou baba se waardigheid. Kenners beaam almal dat jy nie jou nuwe baba los om te huil nie. Gee gehoor aan sy behoeftes, en hy leer dat hy belangrik is vir jou.

Onder 1 jaar

Jou ouer baba het 'n behoefte aan verskillende soorte stimulasie en sy drang om op ander maniere as huil te kommunikeer word baie sterk. Hy begin agterkom dat mense op hom reageer, en hy sal jou dophou vir reaksies.

  • Jy moet sy konstante en lojale ondersteuner wees, en hom aanmoedig en prys in sy pogings.
  • Maak jou huis veilig, sodat jy nie aanmekaar vir hom ‘nee’ hoef te sê nie, want dit kan gou sy ontdekkingsgees blus.
  • Weerhou jou ook daarvan om druk op hom te plaas om mylpale te bereik. Hy sal jou angs aanvoel, en dit ondermyn sy gevoel van sekuriteit.
  • Liefkoos jou baba sodat hy leer dat hy ook sy lyfie kan liefhê.

Onder 2 jaar

Jou peuter se onhafhanklikheid en sy vermoë om te leer en redeneer ontwikkel nou vinnig. Ondersteun hom so daarin:

  • Moenie altyd ‘nee’ sê nie. Probeer eerder sy aandag aflei met iets anders as die verbode ding.
  • Gee hom kans om self te ontdek voor jy opspring en oorvat.
  • Gee hom keuses, soos wat om aan te trek, of watter boek om te lees.
  • Gee jou kind verantwoordelikhede wat hy maklik kan baasraak en wat hom belangrik en trots sal laat voel, soos om sy bordjie kombuis toe te dra, of om speelgoed op te ruim.
  • Prys hom opreg wanneer hy iets nuuts regkry, en gee hom ook die ruimte om te probeer.

Onder 3 jaar

  • Moedig jou kind aan om met ander kinders te speel. Sy sosiale vaardighede sal stadigaan begin ontwikkel, en dit gee hom selfvertroue wanneer hy weet hoe verhoudings werk. Hy sal aanvanklik net langs ander speel, maar stelselmatig ook met die ander begin speel, veral as die maatjie effens ouer is.
  • Jy kan gerus klem plaas op goeie maniere, want as jou kind nou al leer om asseblief en dankie te sê sal hy agterkom dat mense positief daarop reageer, en dit laat hom lekker voel.
  • Ondersteun ook jou kind se natuurlike drang om meer van die wêreld te leer. Hoe meer hy uitpluis hoe dinge werk, en wat sy plek in die wêreld is, hoe meer selfvertroue kry hy.
  • Moet nooit jou kind terg of verleë laat voel oor iets wat hy ‘verkeerd’ of ‘snaaks’ gedoen het nie, en moenie stories daaroor vertel terwyl hy jou kan hoor nie, al was dit hoe oulik.

Waak hierteen

Daar is 2 soorte ouerskapstyle wat `n negatiewe effek op selfbeeld kan hê: die oorbeskermende soort, en die soort wat druk.

Oorbeskermend

“Oorbeskermende ouers benadeel hul kind,” sê dr. Arina Lanser, Johannesburgse kindersielkundige. “`n Kind wat oorbeskerm word, is huiwerig om te waag, risiko’s op sy eie aan te pak of onbekende situasies sonder sy ouers te betree. Die kind ervaar mislukking, en dit kan sy selfbeeld skade doen.”

RAAD: Jou kind moet die geleentheid kry om self te presteer. Deur hom nie `n kans te gee nie, maak jy hom onbewustelik wys dat hy dit nie kan doen nie, en dat jy nie in sy vermoëns vertrou nie. Probeer dus bewustelik ‘laat gaan’ en prys sy pogings om onafhanklik te word, al is dit vir jou moeilik.

Kompeterend

“As jou kind altyd en oral moet kompeteer, kan dit `n swaar las word. Deur te verwag dat jou kind op elke gebied van die lewe presteer – sport, musiek, akademie en sosiaal – kan net sinvol wees as jy die prestasie aan sy eie potensiaal meet,” sê dr. Charlene C. Lew in haar boek Mommy, Make Me Fly.

RAAD: Hou op om onredelike verwagtinge te koester. Fokus eerder daarop om jou kind te help om sy unieke talente te ontdek, en gee hom die geleentheid om self te leer wat sy sterk en swak punte is.

7 stappe tot 'n gesonde selfbeeld

Stap 1: Gee onvoorwaardelike liefde

Jou kind moet weet jy is lief vir hom, maak nie saak wie hy is of wat hy doen nie. Sê dit vir hom, en wys dit vir hom. Aanvaar hom en vou hom toe in liefde.

Stap 2: Stel perke in

Vasgestelde gesinsreëls gee `n gevoel van sekuriteit. Ouers moet net konsekwent bly en vooraf besluit wat die straf is vir `n oortreding.

Stap 3: Ondersteun nuwe uitdagings

Moedig jou kind aan om nuwe dinge te probeer, en selfs `n bietjie waaghalsig te wees. Laat hom eers bietjie sukkel voor jy help.

Stap 4: Help hom met foute

Bly kalm as hy foute maak. Moenie dan preek of skel nie; probeer eerder saam uitpluis wat skeef geloop het, en hoe hy dit volgende keer anders kan doen.

Stap 5: Beklemtoon die positiewe

Wees spesifiek en opreg wanneer jy jou kind prys. Dis maklik om die slegte raak te sien; maak `n punt daarvan om die goeie ook raak te sien.

Stap 6: Luister waarlik

Jou kind moet weet sy gedagtes, gevoelens, behoeftes en opinies is vir jou belangrik. Aanvaar en luister sonder kritiek.

Stap 7: Hou op vergelyk

Jou kind is uniek. Negatiewe vergelykings laat hom skaam en jaloers voel, en positiewe vergelyking sit onnodig druk op hom.

Jongste uitgawe

Feb - Mei 2022

Jongste uitgawe
Lees Baba & Kleuter gerieflik in digitale formaat.
Begin lees