Kraam is harde werk en dit sou dom wees om dit sonder beplanning aante pak. As jy jou liggaam en gees voorberei en vir ’n paar hulpmiddels sorg wat die sintuie streel, verbeter jy die kans dat die groot dag vlot verloop. Die ervare Johannesburgse vroed­-vrou Tina Otte wat dikwels op ons sustertydskrif Your Pregnancy & Baby se Facebookblad ‘n spreker is, deel 15 wenke vir ’n positiewe ervaring.

1. Drink water

Ontwatering kan jou kontraksies baie pynliker maak. As jy begin ontwater terwyl jy kraam, kan die bevalling ook onnodig uitgerek word. Probeer om te drink wanneer jy dors is. As jy nie dors is nie, neem in elk geval gereeld klein slukkies water. Jy kan ook ysblokkies of ysies suig.

2. Klim in die water

Water het ongelooflike pynverligtings­kragte. Span water in om jou te streel en te kalmeer. Maak seker die bad is diep genoeg dat dit kan voel of jy dryf. Hoe dieper jy in die bad kan wegsak, hoe meer doeltreffend sal die pynverligting wees. As jy nie ’n spesiale geboortebad het nie, gebruik jou eie bad. Selfs ’n stortkop wat op die onderste deel van jou rug gerig word, kan rugpyn verlig.

3. Positiewe houding

Hoe jy dink terwyl jy kraam, kan ’n groot verskil maak aan hoe jy dit hanteer. Aanvaar dat dit harde werk gaan wees en dat dit seer gaan wees, maar glo ook dat die pyn maklik hanteerbaar is. Leer al die vaardighede wat jou kan help om dit te oorkom, van massering, akupunktuur-druk en posisionering tot asemhaling en ontspanning. Gee jou oor aan die prosesen moenie daarteen baklei nie. Dink aan die pyn as iets positiefs wat jou baba aan jou gaan gee, nie as ’n negatiewe ding wat op ’n pro­bleem iewers dui nie.

4. Beweeg, beweeg

Die bed is die laaste plek waar jy wil wees, tensy jy daar móét wees. As jy in verskillende posisies regop bly en aan die beweeg bly, help jy die kraamproses om te verloop soos dit moet. Maak gebruik van swaartekrag – dis immers gratis! Die gewig van jou baba op jou bekken terwyl jy regop is, sal die bekkenbene aanmoedig om oop te maak. As jy hurk, gaan dit nóg meer help. Beproef verskillende posisies soos hurk en hande­viervoet staan, of leun teen iemand wat jou ondersteun – die voordele is enorm. Wissel jou posisies af en bly aandie beweeg. Beweging help om die pynte laat verdwyn. Maak geluide en kreun met mening. Dit help met die vrystelling van endorfiene, wat ook vir jou babagoed is.

5. Teetyd

Framboosblaartee en ander homeopatiese middels kan die serviks help voorberei en jou baarmoeder vir aksie regkry. Studies toon dat vroue wat dié tee tussen 32 en 35 weke van swangerskap drink, ’n korter tweede stadium van kraam het en ’n kleiner gevaar loop om ’n geboorte-ingryping te ondergaan. Moet dit egternie voor 32 weke drink nie.

6. Maak plek vir baba

Sorg dat jou blaas en ingewande leeg is. ’n Vol blaas kan besonder ongemaklik wees tydens swangerskap en veral ook wanneer jy kraam. Dit kan die kraamproses ophou en jou pyn vererger. As jou maag nie gewerk het nie, kan jy gerus vir ’n dermspoeling vooraf vra. Dis werklik ’n goeie idee. ’n Leë rektum beteken daar is meer plek waar jou baba kan beweeg en dit gee jou ook die gemoedsrus dat daar nie ietsie anders saam met die baba “gebore” word nie.

7. Dra gemaklik klere

’n Oorgroot T-hemp waaroor jy nie heiligis nie sal jou meer gemaklik laat voel as ’n hospitaaljurkie. As jy beplan om water as pynverligting in te span, pak dan ook ’n ekstra toppie met skouerbandjies inwat jy in die water kan dra.

8. Luister musiek

Musiek kan jou meesleur na ’n ander plek en tyd. Dit trek jou aandag af, laat jou ontspan en hou jou brein besig terwyl jy daarna luister.

9. Gebruik slim tegnieke

Ontspannings- en visualiseringstegnieke is besonder nuttig. As jy beskik oor die vermoë om spanning te laat wegsmelt en jou gedagtes in positiewe prentjies te omskep, gaan jy makliker kraam. Spanning veroorsaak meer pyn en rek die bevalling langer uit. Probeer eerder elke kontraksie verwelkom en gee jou daaraan oor. Maak jou lyf slap en verbeel jou jy’s ’n groot stuk jellie. Dink: lyf oop, baba af.

10. Haal asem

Bly bewus van jou asemhaling. Dit help regtig om pyn te verminder. As jy met aandag en fokus asemhaal, kan jy ook seker wees jou baba kry goed suurstof in die baarmoeder. Die pynreseptore in die baarmoeder hou nie daarvan as hul suurstoftoe­voer ingeperk word nie. Moet dus nie jou asem ophou terwyl jy kraam nie – dit sal net meer spanning en pyn veroorsaak.

11. Gebruik aromaterapie

Die geur van aromaterapie-olies kan die kraamlokaal se harde reuk versag en die omgewing verwelkomend en huislik maak. Olie soos laventel, kamille, neroli, wierook, lemoenblomolie of salie het ’n wonderlike, strelende effek op die gees en liggaam. Vryf dit in jou lyf of asem dit van ’n sneesdoekie af in.

12. Aanraking en massering

Aanraking is ’n kragtige hulpmiddel tydens kraam wat nie onderskat moet word nie. Die meeste vroue geniet dit om aangeraak te word terwyl hulle kraam, maar party hou glad nie daarvan nie. Die manier waarop jy aangeraak wil word, sal ook verander in die verskillende fases van kraam. Dit sal wissel van sag en sensitief tot fermer drukkies.

13. Emosionele ondersteuning

Wanneer mense wat vir jou omgee jou aanmoedig en deurlopend prys, help dit jou baie om hewige kontraksies te bowe te kom. Positiewe aanmoediging en ’n geloof in jou vermoë om te kraam is baie belangrik.

14. Geboorteplan

Vertel die mense wat vir jou sorg hoe jy voel en waarop jy hoop. ’n Goeie geboorte-­ervaring begin by die gevoel dat jý in beheer van die situasie is en dat jy betrokke is by en geraadpleeg word oor besluite oor jou gesondheid tydens jou swangerskap, die kraamdag en die geboorte. Jy behoort soos die middelpunt te voel. Dit sal help dat jy goed voel oor die hele ervaring, ongeag wat gebeur.

15. Vertrou jou span

As jy jou versorger vertrou, sal jy gerus voel en kan ontspan. Kies die regte mense om jou by te staan – dié keuse is een van die belangrikste besluite wat jy sal maak. As dit voel of jou versorger nie na jou luister nie, of die geboorte anders wil aanpak as wat jy wil en nie gehoor gee aan jou wense nie, moet jy iemand anders soek – hoe gouer, hoe beter.