Vrugwater is die lewegewende vloeistof waarin jou baba in haar voorgeboortelike kokonbestaan dryf. Maar waar kom dit vandaan? Vrugwater is ’n vloeistof wat syfer deur ’n vlies wat baie van die proteïen en sellulêre elemente daarin uitfiltreer. Dit word dan ’n soort waterige oplossing van jou bloed. Vroeg in die swangerskap word vrugwater vervaardig deur die oorplasing van water en elektroliete van die fetus deur sy vel, die naelstring en die oppervlak van die vrugwatersak se binnevoering. Namate jou ongebore baba groei en ouer word, neem die niere oor en begin jou baba urineer. “Dit is waarom jou vrugwater meestal uit urien bestaan en waarom die volume daarvan toeneem,” sê die Kaapstadse ginekoloog dr. JP du Buisson.

Hoekom vrugwater?

Die vrugwater hou jou baba se temperatuur konstant. Dit help jou baba ook om sonder hindernis rond te beweeg en te groei. Aan die begin van ’n swangerskap is daar ’n groot hoeveelheid vrugwater in verhouding tot die baba. Dit laat die baba toe om vrylik in ’n gewiglose wêreld rond te swem en help so om sy ledemate en spiertonus te ontwikkel. Teen omtrent week 32 kan die meeste babas nie meer so maklik beweeg nie en hoe nader die geboorte kom, hoe meer stabiel lê jou kleinding in die baarmoeder. Die vloeistofgevulde vrugwatersak druk die wand van jou baarmoeder uit en sorg so dat jou baba nie verkeerd vorm nie. Dit hou ook infeksie uit die baarmoeder en dien as ’n kussing teen stampe. As jy byvoorbeeld ’n slag teen jou maag kry, sal jou baba goed teen beserings bestand wees danksy die gekombineerde beskerming van die baarmoederwand en die vrugwater. Daarby sluk jou baba aanhoudend vrugwater, en dit gee oefening aan die spiertjies wat hy nodig het om ná geboorte melk te sluk. JP verduidelik dat die vloeistof ook jou baba se longe vul, wat die longwande liggies laat beweeg. “Dit is uiters belangrik omdat dit jou baba se longontwikkeling bevorder.” Gedurende die geboorteproses word vrugwater uit die longe gepers namate jou baba deur die geboortekanaal beweeg. So word sy longe daarop voorberei om suurstof buite die baarmoeder in te asem. Jou baba skei ook sekere stowwe in die vrugwater uit, veral wanneer hy piepie. “Die inneem en uitskeiding van vrugwater help met die ontwikkeling van jou baba se dermkanaal,” sê JP.

Hoeveel vrugwater het ek?

Voor jy 15 weke swanger is, is daar baie min vloeistof – omtrent 35 ml. Dan styg dit skielik en teen 30 weke bly dit konstant tot omtrent op 37 weke tussen 500 en 1 100 ml. Daarna daal die volume weer skielik tot sowat 600 of 700 ml en so bly dit tot jou baba geboorte. Die afname vind plaas omdat jou baba se niere meer volwasse word. Sy urien is nou meer gekonsentreerd en minder daarvan beland dus in die vrugwater.

HET JY GEWEET?
Sowat 8 persent van vroue het te min vrugwater weens te min produksie of omdat die water lek. Omtrent 2 persent het te veel – dit kan weer wees as gevolg van oorproduksie soos in die geval van swangerskapsdiabetes, of weens slukafwykings by jou baba, soos wanneer daar ’n obstruksie in die slukderm is.

Water wat waarsku

Het jy al gehoor van amniosentese? ’n Amniosentese word nie met alle swangerskappe gedoen nie, maar meestal wanneer jou ginekoloog risikofaktore geïdentifiseer het. As jy ouer as 35 is en ’n familiegeskiedenis van genetiese afwykings het, sal ’n amniosentese aanbeveel word indien siftings- of selvrye DNA-toetse ’n risiko aangedui het. In hierdie proses word van die vrugwater onttrek sodat dit ondersoek kan word. Dít laat jou ginekoloog toe om diagnoses voor geboorte te maak en stel hom in staat om jou ongebore baba se welstand, longvolwassenheid en genetiese samestelling te bepaal. Die toets kan ook later in die swangerskap uitgevoer word om indien nodig die baba se longvolwassenheid te bepaal, sê JP. Gewoonlik beteken uitsonderlike skommelinge in die hoeveelheid vrugwater in jou baarmoeder dat jou baba moontlik ontwikkelingsprobleme het. Die volume vrugwater word daarom dikwels nagegaan, óf deur middel van ’n sonarondersoek óf deur aan jou buik te voel. Terwyl jy kraam, word jou vrugwater ook dopgehou op soek na tekens dat jou baba in nood verkeer. Dit kan net gedoen word nadat die water gebreek het of die vliese kunsmatig geskeur is. Wanneer daar mekonium (jou baba se eerste stoelgang) in die vrugwater gevind word, is dit moontlik ’n teken van gevaar en moet jy en jou baba verder gemonitor word.

Hoe gemaak as vrugwater lek?

Stel jou dokter onmiddellik in kennis as jy sien of vermoed jou vrugwater lek, want dan loop jou baba die gevaar van infeksie en vroeë geboorte.

Wat kan verkeerd loop?

Infeksie

Infeksie van die vrugwater en vliese kom selde voor, maar dit kan veroorsaak dat jou water te vroeg breek en jou baba vroeg gebore word. “Soms kan die infeksie volg op vliese wat te vroeg geskeur het. Dit is dus baie belangrik dat as jou water breek, slegs jou dokter ’n inwendige ondersoek doen en slegs wanneer hy of sy dit noodsaaklik ag,” sê JP. In baie gevalle is daar geen simptome nie en dokters vermoed eers ’n infeksie wanneer hulle agterkom dat jou én jou baba se hart te vinnig begin klop. Enige verandering aan die reuk van jou vaginale uitskeiding moet onmiddellik met jou dokter bespreek word, want dit kan ook op ’n infeksie dui.

Vrugwater-embolisme

Dit gebeur wanneer vrugwater of fetusafval jou bloedstroom binnedring. Dit is baie gevaarlik, want dit kan ’n mens se hart en longe ineen laat stort weens ’n suurstoftekort en tot geweldige bloeding lei. Dis gelukkig ’n baie seldsame komplikasie.

Min vrugwater

Dit kan gebeur dat die vrugwater minder is as wat dit in ’n bepaalde stadium van swangerskap behoort te wees. As jou swangerskap al taamlik ver gevorder is – tussen 36 tot 37 weke – is die veiligste behandeling die geboorte van jou baba. As jy minder as 36 weke swanger is, sal jou ginekoloog jou baba se gesondheid fyn dophou. Vrugwaterproduksie is ’n uiterse belangrike aanduiding van jou ongebore baba se welstand en dokters gebruik dit ook as ’n manier om te bepaal hoe goed die plasenta werk, sê JP. 

RAAKGEKOOP
Optiphi se Classic Clarity Serum (R545) behandel ongewenste puisies en vlekke en is veilig vir gebruik tydens swangerskap. Vind die Optiphi-salon naaste aan jou by optiphi.com.
Optiphi