Skuldberaders en finansiële beplanners kan jou met ’n strategie help.

Maar die verskillende skuldoplossings kan verwarrend wees. Ons sê jou wat die algemeenste oplossings beteken.

VRYWILLIGE TERUGGAWE

Dis wanneer jy byvoorbeeld toestelle ingevolge ’n maandelikse paaiementplan koop.

As jy nie meer die betalings kan bekostig nie, mag jy ingevolge die Kredietwet die item teruggee aan die winkel van wie jy dit gekoop het. Hulle moet dit dan verkoop om jou uitstaande skuld te vereffen.

Is daar koste?

Daar behoort geen administrasiefooie vir vrywillige teruggawes te wees nie.

Hoe vinnig is jy skuldvry?

Dit hang af van die herverkoopprys. As die verkoper die item teen ’n kleiner bedrag verkoop as wat jy nog skuld, moet jy steeds die verskil inbetaal.

Verkoop hulle dit vir meer as wat jy skuld, moet hulle die verskil aan jou oorbetaal. Gee dit liewer terug terwyl dit in ’n goeie toestand is sodat die beste prys behaal kan word.

Die reëls

Jy moet die kredietverskaffer (die winkel) skriftelik inlig jy wil iets teruggee en dit dan binne vyf werkdae terugbesorg. Die winkel moet jou binne 10 werkdae vanaf ontvangs oor die waarde inlig.

As jy nie wil voortgaan daarmee nie, moet jy binne 10 dae jou kennisgewing terugtrek. Dan is die item weer joune en moet jy dit volledig afbetaal.

HERSKEDULERING

Dit beteken die kredietverskaffer (soos jou bank) pas die bepalings van byvoorbeeld jou persoonlike lening aan.

Die bank maak dan gewoonlik jou terugbetalings­tydperk langer sodat die maandelikse premie daal. Jy moet by die bank hiervoor aansoek doen.

Is daar koste?

Ja: aanvangsfooie en maandelikse administrasiefooie vir die nuwe lening. Die aanvangsfooi word óf afgetrek van jou eerste afbetaling óf by jou hoofskuld gevoeg. Die bank moet die fooie duidelik aan jou uiteensit.

Hoe vinnig is jy skuldvry?

Dit hang af van die nuwe betaaltydperk.

Onthou

Hoe langer die betaaltydperk, hoe meer betaal jy eindelik aan rente.

SKULDHERSIENING

Skuldhersiening en skuldberading is dieselfde ding. Om vir skuldhersiening te kwalifiseer, moet jy ’n vaste inkomste verdien. Daar is geen perk op die skuldhoeveelheid nie, maar jy mag nie tydens die proses nuwe lenings aangaan nie.

’n Skuldberader herstruktureer jou skuld sodat jy dit makliker kan afbetaal terwyl jy steeds jou basiese lewenskoste dek.

Die berader onderhandel met jou kredietverskaffers om jou rente en fooie te verminder of beding langer betaaltydperke. Omdat kredietooreenkomste wetlik bindend is, word ’n bevel deur ’n landdros benodig vir enige wysigings aan jou leningsooreenkomste.

Die berader bekom dit.

Die skuldberader dien die terugbetalingsplan by ’n betalingsagentskap in. Jy betaal maandeliks een bedrag wat dan die verskillende skuldeisers en jou skuldberader betaal.

Is daar koste?

Ja. Skuldberaders se tarief word deur die Na­sionale Kredietreguleerder vasgestel: ’n regsfooi vir die toestemmingsbevel, ’n eenmalige herstruktureringsfooi en die berader se onderhoudsfooi. Die onderhoudsfooi is ’n persentasie van jou maandelikse skuldbedrag. Gaan na ncr.org.za vir fooie.

Hoe vinnig is ek skuldvry?

Dit hang af van jou betaaltydperk.

Onthou

Sodra jy alles afbetaal het, moet die berader seker maak jou kredietrekord reflekteer dit. Jy kan dan weer om nuwe lenings aansoek doen.

SKULDADMINISTRASIE

Net mense met skuld minder as R50 000 kan aansoek doen, maar ’n vaste inkomste is nie verpligtend nie. Jy moet self ’n skuld­administrateur gaan sien.

Die administrateur sal met jou skuldeisers onderhandel en ’n afbetalingsplan uitwerk om jou maandelikse paaiemente te verlaag (gewoonlik deur die afbetalingstydperk te rek).

Jou aansoek om skuldadminis­trasie moet deur ’n landdroshof bekragtig word. Die administrateur hanteer dit namens jou. Jou skuldeisers mag nie regstappe teen jou doen as jy onder skuldadministrasie is nie, en jy mag nie nuwe lenings aangaan nie.

Die betaling word as een bedrag van jou salaris afgetrek en maandeliks aan die administrateur betaal. Die administrateur betaal dan die kredietverskaffers elke drie maande.

Is daar koste?

Ja: die hofbevel; en administrateurs mag ’n fooi vra gelykstaande aan 12,5% van die bedrag wat hulle kwartaalliks aan skuldeisers betaal namens jou. Sommige vra ’n by­komende fooi, wat hulle self bepaal, om oorbetalings aan skuldeisers te doen.

Skuldadministrateurs moet by die landdroshof registreer in die jurisdiksie waar hulle werk, maar hulle word nie deur die NKR gereguleer nie. Dit beteken daar is jakkalse wat hoër fooie as die wettige 12,5% vra.

Maak dus seker als word vir jou skriftelik uitgestippel. Jy kan jou plaaslike landdroshof vra watter skuldadministrateurs geregis­treer is en ’n goeie rekord het.

Hoe vinnig is jy skuldvry?

Daar is geen tydsbeperking nie. Maar hoe langer jy afbetaal, hoe meer rente sal jy betaal.   

Kry hier nog hulp

Die Skuldberadersvereniging van Suid-Afrika en www.fscaconsumered.co.za

Finansiële beplanners: www.fpi.co.za en www.fia.org.za



Kom neem deel aan die gesprek

Volg Huisgenoot op InstagramTwitterFacebookWhatsApp en teken gerus in op ons nuusbriewe.

Stuur voorstelle en versoeke na geldsake@huisgenoot.com. E-pos sal sover moontlik in die rubriek beantwoord word en nie persoonlik nie.