1. DIE VERSKIL TUSSEN SPAAR EN BELÊ

  • Spaar behels gewoonlik om kontant op ’n veilige plek weg te sit sodat jy dit in die nabye toekoms kan gebruik, byvoorbeeld in ’n bank se spaarrekening, waar dit geredelik beskikbaar en in versekerde bewaring is. 
  • Belê is wanneer jy geld in beleggings soos aandele en ­eiendom sit met die hoop dat jou geld mettertyd sal groei.

2. WAT IS JOU BELEGGINGSHORISON? 

Dis die tydsduur van ’n belegging. Jy is byvoorbeeld 25 jaar oud en wil vir jou aftrede op 65 belê.

Dan is jou beleggingshorison vir dié aftreebelegging 40 jaar lank. 

3. WAT BETEKEN BATES PRESIES? 

Dit is iets wat die potensiaal het om vir jou geld te verdien.

Kwalifikasies is ’n bate, want dit help jou ’n inkomste verdien. Geldmarkrekeninge, annuïteite, effektetrusts en aandele is voorbeelde van bates.

4. WAT IS LIKIDITEIT?

Dié groot woord beteken eenvoudig hoe maklik jy ’n bate kan verkoop om jou kontant te kry.

As jy geld in ’n effekte­trustfonds het, is dit betreklik likied, want jy kan dit binne 24 tot 48 uur uitkeer.

’n Vaste deposito waar jy 30 dae moet kennis gee, is minder likied, want jy sal 30 dae moet wag nadat jy kennis gegee het voor jy jou geld kry. 

5. DIE FONDSBESTUURDER 

Dis die mens wat daarvoor verantwoordelik is om ’n beleggingsfonds se strategie uit te werk en dan seker te maak dit bereik die doelwitte – byvoorbeeld om beter as die inflasiekoers te presteer.

Hulle word dikwels ook beleggingsbestuurders genoem.

6. DIE BELANGRIKE OPBRENGS!

Nes jy rente verdien op geld in ’n spaarrekening, so verdien jy ’n opbrengs op ’n belegging.

As jou belegging se waarde met R200 gestyg het, is die opbrengs R200.

7. AANDELE EN DIE BEURS

  • Firmas reik aandele uit om geld te kry om verder te groei. Elke aandeel verteenwoordig ’n stukkie van die maatskappy.
  • Beurse is markte waar aandele deur aandelehandelaars gekoop of verkoop word. Die JSE is Afrika se grootste aandelebeurs. Firmas waarvan die aandele op die beurs verhandel, word genoteerde maat-skappye genoem. 

8. KAPITAAL OF -VERLIES 

As jy 100 aandele koop teen R10 per aandeel, sal dit jou R1 000 kos.

As jy dit teen R20 per aandeel (R2 000) verkoop, het jy ’n kapitaalwins van R1 000 gemaak.

Maar verkoop jy dit vir net R6 per aandeel, kry jy net R600 terug. Jy ly dan ’n kapitaalverlies van R400. 

9. DIE DIVIDENDE WAT JOU TOEKOM 

Die gedeelte van ’n maatskappy se wins wat halfjaarliks of jaarliks aan aandeelhouers uitbetaal word.

Jy as belegger kry ’n dividend per aandeel, byvoorbeeld 30c of R10 per aandeel.

Maatskappye se dividende verskil omdat dit van elkeen se prestasie afhang.

Dit is nie verpligtend vir ’n maatskappy om dividende uit te betaal nie.

10. ONWETTIGE BINNEHANDEL 

Dis wanneer aandeelhouers hul aandele koop of verkoop omdat hulle inligting het oor die maatskappy wat ander nie het nie, byvoorbeeld as hulle aandele verkoop net voor die maatskappy ’n groot verlies ly. 

11. BUL-EN BEERMARKTE

’n Bul is iemand wat aandele koop omdat hy verwag die prys sal styg.

’n Beer verkoop aandele omdat hy reken die prys sal daal.

As aandelepryse styg, is dit ’n bulmark. As dit verswak, is dit ’n beermark. 

12. PASOP VIR BORRELS!

“Borrels” is wanneer aandeelpryse abnormaal hoog is.

Wanneer die borrel “bars”, val die prys na normale vlakke – soos met IT-aandele in Suid-Afrika aan die einde van die 1990’s. 

Wenk
Op die JSE se webtuiste word aan­delemarkterme van A tot Z verduidelik. 
69%
Soveel van Suid-Afrikaners probeer voortdurend meer oor finansiële sake leer. 
Kry hier nog raad

Bron: Old Mutual se Spaar-en-Beleggingsmonitor vir 2018