Baie mense sien nie kans om hul huis self te verkoop nie en stel ’n eiendomsagent aan wat ’n persentasie van die verkoopsom as vergoeding kry. 

Die sukses van die transaksie hang dus grootliks van die agent af.

Bedryfskenners verduidelik hoe jy die regte agent kies en wat agente vir hul kommissie moet doen. 

1. VRA VOORAF DIÉ VRAE 

  • Beskik die agent oor ’n geldige getrouheidsfondssertifikaat?

Die sertifikaat, wat jaarliks hernu moet word, bevestig dat die eiendomsagent geregistreer is – en dat jy hom by die Raad vir Eiendomsagentskapsake (EAAB) kan verkla as hy droogmaak. 

  • Hoe lank is die mens al ’n eiendomsagent?

Hoeveel eiendomme het hy al verkoop, en wat was die verskil tussen die aanvanklike markprys en die eindelike verkoopprys van dié ­eiendomme? is belangrike vrae, sê Gerhard van der Linde, be­sturende direkteur van Seeff Pretoria-Oos.

Vra ook hoeveel dae dié eiendomme gemiddeld in die mark was voor die agent hulle van die hand gesit het. 

  • Wat is sy kommissie?

Die meeste topagente se kommissie is tussen 5 en 8% plus BTW, sê Gerhard.

Dis gewoonlik agente met ’n ondersteuningstruktuur wat hulle help om eiendom vinnig en teen ’n goeie prys te verkoop. Jy kan oor die kommissie onderhandel.

As die eiendom se waarde hoog is, is die agent dalk bereid om die kommissie te verlaag. Jy kan ook die kommissie vooraf vasmaak. Dan kan die agent nie later aanvoer hy moet meer verdien omdat hy kwan­suis meer aan die bemarking ­bestee het nie.

Party firmas vra net ’n vaste tarief en nie kommissie nie. Maar pasop, dalk is die tariefopsie hoër as kommissie by ’n ander agentskap. 

2. WEET PRESIES WAARVOOR JY KOMMISSIE BETAAL 

Die agent moet ingelig wees oor dinge in jou omgewing wat jou huisprys kan beïnvloed: die misdaadsyfer, skole, winkels, sport­terreine en hospitale. 

Dit is belangrik dat hulle ook weet van nuwe ontwikkelings, soos voorgestelde paaie, wat ’n invloed op potensiële kopers of die prys kan hê, sê Gerhard.

Die agent moet jou ook die volgende inligting kan gee: 

  • Besonderhede van eiendomme wat die afgelope paar maande in jul buurt verkoop is.
  • Besonderhede van eiendomme wat nie verkoop is nie.
  • Waarom hy glo die verkoopprys wat hy voorstel, is die beste vir jou huis.
  • Voorstelle oor hoe jou eiendom opgeknap kan word, al is dit iets kleins soos om die gras te sny, sodat dit beter vertoon as ander eiendomme in jou omgewing. Nuwe plaveisel kan byvoorbeeld vir jou ’n hoër verkoopprys gee en opmaak vir die aanvanklike uitgawe.
  • ’n Bemarkingsplan wat wys hoe hy beplan om jou eiendom te bemark. 

3. VERSTAAN DIE TRANSAKSIE 

As ’n koper belangstel, sal die agent die transaksie tussen die koper en verkoper hanteer en ­seker maak dat die betrokke ­dokumente volledig en wettig is.

Die agent sal jou ook help om alles by die oordragprokureurs af te handel.

4. WEET HOE LANK JY AAN ’N AGENT GEBIND WORD

  • ’n Alleenmandaat gee die agent die alleenreg om die eiendom vir ’n sekere tyd te bemark.

Volgens die EAAB se gedragskode mag agente nie ’n alleenmandaat aanvaar of verleng sonder dat die vervaldatum in die                kontrak  staan nie.

Om die mandaattydperk te bepaal, moet jy die getal dae in ag neem wat dit gemiddeld neem om ’n eiendom in jou buurt te              verkoop, sê Gerhard.

Ver­kopers maak gewoonlik die mandaat vir ’n korter tyd vas, maar is bereid om dit te verleng as hulle tevrede is met die agent.

  • ’n Oop mandaat gee jou ruimte om jou huis gelyk deur verskeie agente te bemark.

Baie verkopers reken dis die vinnigste manier om ’n huis te verkoop, maar dis nie noodwendig so nie:

Agent­skappe met ’n alleenmandaat is bereid om meer aan  die bemarking te bestee omdat hulle verseker is van ’n inkomste.  

Wenk
  • Moenie ’n agent kies net omdat hy die hoogste prys vir jou eiendom aanbeveel nie.
  • As hy jou uit die mark prys, gaan jy baie sukkel om jou huis te verkoop.