Het jy geweet as jy enigiets op rekening of skuld koop, word jou betaalinligting by ’n kredietburo aangeteken. Betaal jy nie getrou nie, kry jy ’n swak gradering.

Dit is dus belangrik om gereeld te kyk hoe jou kredietrekord lyk; anders kry jy dalk net ’n onverwagte skok.

1. Dis hoekom kredietrekords belangrik is

Om ’n kredietrekord te hê beteken nie jy het kredietprobleme nie.

Dit bevestig net jy het ’n rekening by ’n kredietverskaffer en wys jou betaalgeskiedenis. Dit is hoekom jy dit moet dophou:

  • As jy om krediet of ’n lening aansoek doen, kyk die voornemende verskaffer eers na jou kredietprofiel om vas te stel of jy ’n risiko inhou. Onthou: Hulle moet eers jou toestemming kry om dit te doen.
  • Werwingsagentskappe en werkgewers kan dit ook nagaan, maar ook net as jy daartoe instem.
  • Verhuurders kan ook jou kredietrekord trek om te bepaal of jy getrou gaan betaal, mits jy toestemming verleen.
  • Jy kan sien of jy ’n slagoffer van identiteitsbedrog is. As dit foutiewe inligting bevat, kan jy dit laat regstel.

SO WERK DIT: Jy wil byvoorbeeld om ’n huislening aansoek doen. Die bank trek jou kredietrekord en sien jy raak soms agterstallig met betalings en het reeds talle lenings.

Op grond daarvan besluit hulle dis ’n groter risiko om vir jou geld te leen. Hulle sal dalk steeds ’n lening toestaan, maar vir ’n kleiner bedrag as wat jy wou hê omdat die lener reken jy het reeds baie skuld en sal nie die groter lening kan bekostig nie.

As jou rekord egter wys jy is ’n getroue betaler en het min ander skuld, behoort jy makliker ’n lening te kry en boonop teen ’n goeie rentekoers omdat jy ’n laer risiko is.

2. Trek jou gratis kredietrekord hier

Kredietburo’s hou die inligting. Hulle moet by die Nasionale Kredietreguleerder geregistreer wees en word deur die Nasionale Kredietwet beheer.

Die groot buro’s in Suid-Afrika is TransUnion (www.transunion.co.za), Experian (www.experian.co.za), XDS (www.credit4life.co.za) en Compuscan (www.compuscan.co.za). Jy is wetlik geregtig daarop om een gratis kredietrekord per jaar te trek.

Dit is maklik om dit aanlyn by een van die buro’s te doen. As jy nog wil trek, kos dit gewoonlik tussen R20 en R50 per verslag.

3. Watter inligting is op die kredietrekord?

  • Persoonlike inligting: Jou naam, adres, ID, huidige en vorige adresse, telefoonnommers, huwelikstatus en eggenoot se inligting, indien van toepassing.
  •  Jou vorige en huidige werk
  • Watter kredietgewers navrae oor jou gehad het, enige swakbetalingkennisgewings, die kere dat jy nie betyds betaal het nie en of jy al gesekwestreer is.
  • Alle lenings en finansiële kontrakte – van jou selfoonkontrak tot jou huislening. Dit kan byvoorbeeld wys jou huislening is op datum, maar jou klererekening is agterstallig. Selfs die agterstallige bedrae en rekeningnommers word gegee.
  • Jou krediettelling: Kredietburo’s kan jou krediettelling op verskillende maniere bereken. Een buro kan jou dalk 700 gee en die ander net 500. Dit kom wel op dieselfde neer: As jy getrou betaal, is jou krediettelling goed; as jy swak betaal, is dit swak, sê Piet van der Walt van Sanlam Persoonlike Lenings. Met ’n swak telling sukkel jy om lenings te kry.

4. Hoe lank geld dit?

As jy vir niebetaling gelys is, kry jy ’n kennisgewing op jou kredietrekord wat ’n jaar daar sal bly. Dit moet verwyder word wanneer jy die skuld betaal.

As jy nie betaal nie en die kredietverskaffer moet regstappe doen, bly dit vyf jaar op jou kredietrekord.

5. Identiteitsdiefstal

Jy kan op jou kredietrekord sien as ’n rekening in jou naam oopgemaak is. As jy niks daarvan weet nie, is dit bedrog.

Dit sal ook wys watter instellings oor jou navraag gedoen het in verband met rekeningaansoeke. Bring identiteitsdiefstal onder die kredietburo se aandag. Jy moet ook ’n bedrogsaak by die polisie aanmeld.

Jy kan die Suid-Afrikaanse Bedrogvoorkomingsdiens by 0860-101-248, die kredietombudsman by 0861-662-837 en die Nasionale Kredietreguleerder by www.ncr.org.za kontak.

6. Kla hier

As die inligting op jou kredietrekord foutief is, meld dit onmiddellik by die buro aan. Die verkeerde inligting moet binne 20 dae reggestel word. Doen hulle dit nie, kan jy by die kredietombudsman (www.creditombud.org.za) kla. 

24,7 miljoen
Dis hoeveel rekords van krediet­aktiewe verbruikers by krediet­buro’s is. 


15 miljoen
Soveel mense het ’n goeie kredietrekord.


9,7 miljoen
Dis hoeveel mense ’n swak kredietrekord het.
148 498
Soveel kredietrekords is in die kwartaal tot einde Maart 2017 uitgereik.


38 882
Dis die getal dispute oor foutiewe inligting op rekords.


WENK

Maak dit ’n Nuwejaarsvoorneme om jou gratis kredietrekord te kry en na te gaan.

  • Stuur voorstelle en versoeke na geldsake@huisgenoot.com. E-posse sal sover moontlik in die rubriek beantwoord word en nie persoonlik nie.

Bron: Kredietburomonitor, Maart 2017