Pensioen- en voorsorgfondse gee sedert die bekendstelling van die Nasionale Kredietwet nie meer lenings aan hul lede nie, want dan moet hulle as kredietverskaffers registreer.

Sommige pensioen- en voorsorgfondse laat wel toe dat ’n deel van jou fondskrediet as kollateraal gebruik word indien jy by ’n bank om ’n huislening aansoek doen. Maar dit hang van elke fonds se reëls af.

’n Mens sal jou werkgewer moet vra of jou fonds dit toelaat, sê Justine Wyatt van Just, ’n maatskappy wat in aftree-inkomste spesialiseer. Sy verduidelik hoe onttrekkings werk, wat die uitwerking op jou aftreegeld gaan wees en hoeveel jy sal moet spaar om vir onttrekkings te vergoed.

Is dit wys?

Vroeë onttrekkings uit uittreeannuïteitsfondse word net in uitsonderlike gevalle toegelaat, soos emigrasie. Maar dit is wel moontlik om voor jou aftrede onttrekkings uit jou pensioen-, voorsorg- of bewaringsfonds te maak, sê Justine.

Dit word egter selde aanbeveel, want sulke onttrekkings is een van die hoofredes waarom fondslede op die ou end te min geld het. Boonop word dit kwaai belas en jy sal heelwat minder as die volle spaarbedrag uitkry.

Die meeste mense maak nie weer daardie volle spaarbedrag op nie, wat beteken hulle moet langer werk en op hul oudag bitter spaarsaam leef. Praat met ’n finansiële raadgewer voor jy aftreegeld onttrek.

Wanneer en hoeveel jy kan trek

Uit pensioen- of voorsorgfondse: Elke fonds se reëls sal bepaal wanneer ’n lid voor aftrede geld mag onttrek. Gewoonlik is dit net moontlik as die lid by die werk bedank of afgedank word.

Tans kan die lid die volle gespaarde bedrag in kontant (onderworpe aan belasting) onttrek of hul voordeel aan ’n ander aftreefonds oorbetaal, gewoonlik aan hul nuwe werkgewer se pensioen- of voorsorgfonds of ’n bewarings- of uittreeannuïteitsfonds.

Uit bewaringsfondse: Een onttrekking van die volle fondswaarde word voor aftrede per fonds toegelaat.

Wenk
Ander belasting is van toepassing as iemand afgedank word en dan ’n bedrag onttrek. Besoek www.sars.gov.za vir nog inligting oor ­belasting op onttrekkings voor aftrede.

So werk dit in die praktyk

Voorbeeld 1

Calvin bedank by sy werk. Hy is 40 en die waarde van sy pensioenfonds is R1,5 miljoen. Hy besluit om die helfte, R750 000, te onttrek.

Uitwerking van belasting op sy onttrekking: Op R750 000 is die belastingaftrekking R114 300 + 27% van die bedrag bo R660 000 (R24 300 in dié geval), dus R138 600.

As jy die R138 600 van R750 000 aftrek, kry Calvin slegs R611 400.

Uitwerking op aftreegeld: Gestel Calvin betaal nie weer enige bydraes nie en die oorblywende R750 000 in die fonds verdien groei van 10% nadat fooie afgetrek is.

As hy op 65 aftree, sal die fondsgeld R8,126 miljoen werd wees, teenoor die R16,252 miljoen as hy niks sou onttrek nie. Hy het net R750 000 onttrek, maar sal sowat R8 miljoen minder aftreegeld hê.

Op 41 moet hy nou R47 872 per jaar begin bydra en dit jaarliks met inflasie verhoog.

Voorbeeld 2

Leanne is 40 jaar oud en het R850 000 in ’n bewaringsfonds. Sy mag ’n eenmalige onttrekking doen en besluit om die helfte (R425 000) te onttrek.

Uitwerking van belasting op haar onttrekking: Die belasting op haar vroeë onttrekking is 18% op die bedrag bo 
R25 000 (in dié geval R400 000). Sy kry R353 000 ná belasting. 

Uitwerking op aftreegeld: As die oorblywende R425 000 groei teen 10% per jaar nadat fooie afgetrek is, sal die fondsgeld R4,605 miljoen beloop wanneer sy 65 is.

Onttrek sy niks, sal haar aftreegeld R9 209 500 wees. 

Al het sy dus net R425 000 getrek, verloor sy eindelik sowat R4,6 miljoen van haar totale fondsgeld.

Om te vergoed, moet sy op 41-jarige ouderdom begin om R51 184 per jaar by te dra en dit jaarliks met inflasie verhoog.

Verstaan die verskil

’n Pensioen-, voorsorg- en uittreeannuïteitsfonds is al drie spaarmiddels vir aftrede en word deur die Wet op Pensioenfondse (Wet 24 van 1956) gereguleer. Iemand kan net deur sy werk tot ’n pensioen- of voorsorgfonds behoort.

As jy by jou werk bedank, het jy gewoonlik ’n keuse om die geld (wat tot dusver in jou pensioen- of voorsorgfonds was) in ’n bewaringsfonds te belê as jy dit nie in jou werk se fonds wil hou of na jou nuwe werk s’n wil oordra nie. Die doel van bewaringsfondse is om die opgehoopte pensioen- of voorsorgfondsgeld van lede tot aftrede te bewaar.

Uittreeannuïteitsfondse se hoofdoel is om ’n aftreespaarmiddel vir mense te wees wat vir hulself werk en dus nie tot ’n werkgewer se pensioen- of voorsorgfonds kan behoort nie.

Enigiemand kan egter tot ’n uittreeannuïteitsfonds bydra, selfs iemand wat tot ’n ander fonds behoort of reeds afgetree het. 

Kry hier nog raad