Ingevolge die Wet op Deeltitels kan jou kompleks se beheerliggaam hul eie reëls en gedragskodes afdwing. Maar dit moet redelik wees en vir alle deeltiteleienaars geld. En baie belangrik: Die beheerliggaam kan net boetes hef wat duidelik in die reëls uiteengesit is.

Daar moet byvoorbeeld staan dat jy met R50 beboet sal word as jy in die tuin rommel strooi.

Die beheerliggaam mag nie sommer reëls skep en boetes opmaak soos en wanneer dit hulle pas nie. Kom ons bekyk vyf kernvrae. 

1. Waarvoor kan jy oor die algemeen beboet word?

Die beheerliggaam se reëls moet verseker dat almal veilig in die kompleks kan woon, die eiendom nie beskadig word nie en inwoners mekaar nie lastig val nie.

Daar is gewoonlik twee soorte reëls: bestuurs- en gedragsreëls. Eersgenoemde gee onder meer leiding vir die trustees en beheerliggaam oor hoe die deeltitel bestuur moet word.

Die gedragsreëls het weer te doen met die inwoners se optrede – en dit is hier waar boetes dikwels ter sprake is.

Wanneer dit ’n huurder is wat oortree, sal die eienaar vir die betaling van die boete verantwoordelik wees.

Algemene dinge waarvoor oortreders beboet kan word:

  • lawaai (veral snags);
  • troeteldiere;
  • vandalisme;
  • klere of beddegoed wat oor balkonne hang;
  • oprig van skerms of strukture;
  • gebruik van ’n ander inwoner se parkeerplek; en
  • rommel strooi.

2. Watter stappe moet gedoen word voor ’n boete gehef word?

Daar moet ’n spesifieke prosedure gevolg word voor die boete geldig is, sê die regsdiens Law For All.

  • Die klaer moet die probleem skriftelik uiteensit en aan die beheerliggaam stuur.
  • Die beheerliggaam moet die eienaar (en huurder as dit die huurder is wat oortree het) skriftelik in kennis stel van die klagte en hulle ’n redelike tyd gee om daarop te reageer.
  • Hulle moet soveel moontlik inligting kry oor wat die beweerde oortreding is en wat die reël daaroor is.
  • Dié kennisgewing moet as waarskuwing dien sodat die persoon weet indien hy daarmee aanhou, gaan ’n boete van ’n bepaalde bedrag opgelê word.
  • ’n Tweede kennisgewing moet uitgereik word indien die gedrag of voorval voortduur of erger word.
  • Die eienaar en huurder word nou in kennis gestel dat die probleem voortduur. Hulle moet weer ingelig word dat hulle beboet kan word en hoeveel dit sal wees.
  • Hulle moet genooi word na ’n vergadering of gesprek met die trustees of beheerliggaam om hul optrede te verduidelik of te verdedig – en tyd kry om voor te berei.
  • As die saak nog nie opgelos kan word nie, moet die trustees die oortreder die geleenheid gee om hul saak tydens ’n verhoor te stel. Na afloop van die verhoor, nadat die twee kante van die saak aangehoor en oorweeg is, kan die trustees uitspraak lewer en verklaar of hulle ’n boete gaan oplê of nie.
  • As die beheerliggaam of die beweerde oortreder voel die ander party tree onredelik op, kan hulle die Gemeenskapskemas-ombuddienste (CSOS) kontak om deur bemiddeling die probleem op te los.

Hoe word die boetes bepaal en wat gebeur met die geld?

Die trustees en beheerliggaam moet van tyd tot tyd vergader om ’n boete vir elke oortreding vas te stel.

  • Die bedrag moet redelik en in verhouding wees tot die oortreding van die reël. Die boete moet ook in die eerste en tweede kennisgewings aangedui word.
  • Enige boetes wat aan die trustees of beheerliggaam betaal word, moet vir die algemene instandhouding van die kompleks of eiendom gebruik word.

Kan die reëls verander word? 

Soms is die reëls baie oud en moet dit aangepas word omdat die groep eienaars van die kompleks nie daarmee saamstem nie. Gelukkig kan reëls verander word.

  • Wat gedragsreëls betref, is die vereiste dat minstens 33,33% van die lede (persoonlik teenwoordig of deur ’n gevolmagtigde) by die vergadering moet wees. En 75% van hulle moet ja stem vir die voorgestelde verandering.
  • Sodra die reëls gewysig is, moet die beheerliggaam die nuwe reëls registreer en aan die CSOS voorlê vir goedkeuring. Die reëls kan eers afgedwing word nadat die CSOS ’n sertifikaat uitgereik het wat die wysigings of toevoegings goedkeur. 
’n Prosedure moet gevolg word voor die boete geldig is

Maak seker jy het ’n bygewerkte afskrif van die reëls van die deeltitelskema. As die kompleks ’n nuusbrief het, sal dit jou ook help om op die hoogte te bly.