Kan jou baas jou verplig om terug te gaan kantoor toe? Wat gebeur as jy die virus op kantoor opdoen? En sal jy nog die gewone kraamverlofvoordele kry nadat jy reeds ses maande tuis gewerk het?

Ons beantwoord drie kernvrae oor jou swangerskap en die pandemie.

KAN EK VERPLIG WORD OM OP KANTOOR TE WERK?

Jou werkgewer is wetlik verplig om te verseker jou werkomgewing hou nie ’n gesondheidsgevaar in nie.

Gevolglik maak heelwat base planne om hul swanger werknemers teen infeksie te beskerm. Gesels dus met jou baas oor die volgende:

  • Beperkte blootstelling aan byvoorbeeld kliënte, of jou eie kantoorruimte. (As laasgenoemde vir jou gehuur word, behoort dit nie van jou salaris verhaal te word nie.)
  • Spesiale vervoerreëlings indien jy gewoonlik openbare vervoer gebruik.
  • Jy kan ook bykomende betaalde verlof vra op voorwaarde dat jy dit later terugwerk.
  • Sodra jy 28 weke of meer swanger is, is jy in dieselfde risikogroep as werknemers met chroniese siektes soos diabetes. Dis baie moontlik dat jou werkgewer jou dan sal verplig om tuis te werk.

Belangrik

Jy mag wel weier om terug te keer werk toe – mits jy kan bewys dat jy ’n baie ernstige risiko loop om aan covid-19 blootgestel te word.

Stel dadelik jou werkgewer, of die werk se gesondheids- en veiligheidsverteen- woordiger, in kennis as dit die geval is.

Jy sal ook jou redes moet verskaf waarom die kantoor nie veilig is vir jou nie sodat jou werkgewer dit kan probeer regstel. Jou werkgewer mag nie aftrekkings van jou salaris maak as jy om hierdie rede nie kan terugkeer werk toe nie.

HOE WERK KRAAMVERLOF TYDENS DIE PANDEMIE EN INPERKING?

Dit moet soos onder gewone werkomstandighede toegepas word. Daarom kan jy dit selfs tydens die inperking neem.

Volgens die Wet op Basiese Diensvoorwaardes is jy geregtig op minstens vier opeenvolgende maande kraamverlof. Dit kan enige tyd vanaf vier weke voor die verwagte geboorte geneem word, of vanaf ’n datum wat jou dokter aanbeveel.

Jy mag ook nie voor ses weke ná die geboorte van jou kind terugkeer werk toe nie, tensy jou dokter dit goedkeur.

Onthou

Jou werkgewer is nie wetlik verplig om jou te betaal terwyl jy met kraamverlof is nie tensy:

  • jou dienskontrak uitstippel dat jy gedeeltelik of ten volle tydens kraamverlof betaal sal word; of
  • as dit deel is van die maatskappy se beleid om swanger werknemers te betaal. As jy nie jou volle salaris ontvang nie, kan jy kraamvoordele van die Werkloosheidsversekeringsfonds (WVF) eis – mits jy daartoe bygedra het. Jou werk se menslikehulpbronneafdeling sal vir jou sê of jy bygedra het en jou help om die regte aansoekvorms te kry.

WENK

Vir aanneemouers geld dieselfde kraamvoordele tydens die inperking en pandemie as onder normale werkomstandighede. 

KAN SWANGER WERKNEMERS AFGELÊ WORD?

Diskriminasie teen swanger werknemers is onwettig. Jy mag nie afgelê word bloot omdat jy swanger is nie. Maar swanger werknemers mag nes enige ander werknemers afgelê word weens bedryfsredes, byvoorbeeld as die hele onderneming agteruitgaan weens die swak ekonomie.

Swanger werknemers mag nes enige ander werknemers afgelê word weens bedryfsredes

Jou werkgewer moet bewys daar is werklike redes vir die aflegging en dat dit onvermydelik is. Jou werkgewer moet ook ’n behoorlike afleggingsproses volg.

Dit behels onder meer dat jy alternatiewe voorstelle kan maak – soos om halfdag te werk pleks van voldag – om koste te verminder. Jy moet ’n behoorlike kennistydperk kry, afhangend van jou jare diens.

Jy moet betaal word tydens die kennistydperk, al hoef jy nie dan te werk nie. Jy sal ook geregtig wees op die volgende betalings in die geval van aflegging:

  • ’n skeidingspakket gelykstaande aan minstens een week se besoldiging vir elke jaar van aaneenlopende diens;
  • jou salaris tot en met die laaste werkdag;
  • alle betalings aan jou verskuldig, soos kommissie en oortyd;
  • alle opgehoopte verlof;
  • as jy lid van die maatskappy se aftreefonds is, moet dit uitbetaal word volgens die aftreefonds se reëls; en
  • enige pro rata-bonus waarop jy ingevolge jou kontrak geregtig is. As jy reken die aflegging is onregverdig, kan jy die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) om hulp vra. 


Kry hier nog raad