Jy het jou vriend of familielid uit die goedheid van jou hart geld geleen, maar nou betaal hy of sy jou nie terug nie.

As jy oortuig is van jou saak, kan jy hom of haar voor die hof vir klein eise daag. Tog weet nie baie mense presies wat die hof vir klein eise is of hoe ’n mens te werk moet gaan om te verseker jou eis is suksesvol nie.

Wanneer kan jy die hof vir klein eise nader? 

Dié hof hanteer eise van tot R15 000. As jy wil eis en jy is jonger as 18 jaar, moet jou ouers of voogde jou bystaan.

Jy kan eis teen enige persoon, maatskappy, korporasie of ander entiteit binne die jurisdiksie van die hof.

As jou eis groter is
  • R15 000 is die maksimum wat jy kan eis.
  • As jou eis byvoorbeeld R16 000 beloop, kan jy dit met R1 000 verminder.
  • Maar doen jy dit, mag jy nie later die ander gedeelte eis nie.

Jy kan eis vir byvoorbeeld die terugbetaling van ’n lening, huurgeld, kredietooreenkomste kragtens die Nasionale Kredietwet en skadevergoeding.

Daar is eise wat uitgesluit word, soos dié teen die plaaslike munisipaliteit. Jy kan nog inligting kry op die departement van justisie se webtuiste.

Mag ’n prokureur jou bystaan?

Die hofproses is gratis en ’n mens het nie ’n prokureur of advokaat nodig nie.

Wenk
  • Enige van die land se amptelike tale mag in die kleineisehof gebruik word.
  • As jy ’n tolk gaan benodig, moet jy dit vooraf met die klerk van die hof reël.

Die hof is juis geskep om regsgeskille vinnig op te los, sonder dat jy prokureurskoste hoef aan te gaan.

Maar as jy voel jy het regshulp nodig, kan jy voor die hofverrigtings ’n prokureur se raad vra.

Die prokureur mag jou net nie in die hof verteenwoordig nie.

Die dagvaarding

Heelwat inligting is op die departement van justisie se webtuiste beskikbaar, soos waar die howe in elke provinsie geleë is. Elke hof het ’n klerk wat jou inligting kan gee.

Dit behels die volgende stappe:

  • Stuur ’n eisbrief aan die persoon wat jou geld skuld. Jy moet daarin skryf presies hoeveel dit is en waarvoor die eis is. Onthou om jou en die ander persoon se naam en van te verstrek.
  • Die brief moet persoonlik of per geregistreerde pos afgelewer word.
  • Sodra die persoon die brief ontvang, kry hy 14 dae om jou eis te betaal. As jou skuldenaar jou dan betaal, gee hom onmiddellik ’n skriftelike kwitansie.
  • As die persoon nie binne 14 dae die eis betaal het nie, moet jy na die klerk van die hof gaan met ’n afskrif van die aanmaning en enige kontrak of ooreenkoms tussen jou en die persoon (as bewys van jou saak) asook die persoon se persoonlike en kontak-besonderhede.
  • Die klerk van die hof sal dan ’n dagvaarding opstel wat die persoon gelas om op die vasgestelde datum hof toe te kom.
  • Die dagvaarding sal deur jou of die balju van die hof afgelewer word.

As jy dit doen, sal jy op die dag van die hofverhoor moet bewys die dagvaarding is afgelewer. Dit kan moeilik wees om te bewys, behalwe as die verweerder vir ontvangs teken. Jy sal dalk die balju moet betaal om dit te oorhandig.

Die klerk sal vir jou sê wat die datum en tyd van die verhoor is, want jy moet dit bywoon.

In die hof

Die hofprosedure is informeel en nie ingewikkeld nie. As jy getuies het, moet hulle teenwoordig wees. Jy sal jou kant van die storie moet vertel en vrae van die kommissaris van die kleineisehof oor jou eis kan beantwoord.

Noem die feite so bondig moontlik en dien die dokumente in wat jou eis staaf. Luister mooi na die ander persoon se verduidelikings en stel die kommissaris in kennis as jy glo die feite word nie gestel nie.

As die uitspraak in jou guns is, moet die persoon jou dadelik betaal.

Nadat die kommissaris na jou, jou teenparty en enige getuies geluister het, behoort die hof summier uitspraak te lewer.

As die uitspraak in jou guns is, moet die persoon jou dadelik betaal. As hy nie kan betaal nie, sal die hof sy finansiële posisie ondersoek en ’n haalbare betaalplan opstel.

Maar as die persoon nie by die betaalplan hou nie, sal die saak na die landdroshof verwys word.

Die tydsduur van die hele proses – vandat jy die eisbrief stuur tot die uitspraak gelewer word – sal afhang van wanneer jou saak aangehoor kan word.

Die klerk van die kleineisehof in jou omgewing sal jou kan sê hoe besig hulle is en hoe lank dit moontlik sal duur.

Die proses is veronderstel om spoedig afgehandel te word en die hofdatum is dikwels binne ’n maand nadat die dagvaarding uitgereik is, na gelang van hoe besig die hof is.

Die klerk van die hof sal kan sê wanneer die eerste beskikbare datum is.