1. Lewenspolisse

Dit behoort direk aan jou polisbegunstigdes uit te betaal. Dis nie deel van die boedelbereddering nie en dus is daar nie eksekuteursfooie nie. Jou oorlewende huweliksmaat behoort gewoonlik nie boedelbelasting op jou lewenspolis te betaal nie – ander begunstigdes moontlik wel.

As daar nie begunstigdes is nie, is die lewenspolis egter deel van jou boedel en moet boedelbelasting en eksekuteursfooie betaal word.

2. Uitkeerpolisse

Dit is ingewikkelder as lewenspolisse omdat dit nie met afsterwe hoef te eindig nie. Die persoon wat die geld in die uitkeerpolis belê, besluit wie die versekerde lewe is – dus op wie se lewe die polis uitgereik word.

Dit kan die belegger of iemand anders wees, en die polis eindig wanneer die versekerde lewe sterf. Die belegger kan begunstigdes aanwys wat die geld ontvang wanneer die versekerde lewe sterf.

Die geld word direk uitbetaal: Die begunstigdes hoef nie te wag dat die boedel beredder word nie. Geen eksekuteursfooie word betaal as die opbrengs direk aan die begunstigdes betaal word nie, maar die geld sal steeds deel vorm van die boedel vir die berekening van die boedelbelasting, sê Sonja Smit van Allan Gray.

3. Pensioen-, bewarings-, voorsorg- & annuïteitsfondse

Die Wet op Pensioenfondse geld vir alle aftreefondse. Daarvolgens besluit die trustees van ’n aftreefonds hoe jou geld verdeel word wanneer jy sterf of aftree – selfs al het jy begunstigdes aangewys. Jou begunstigdes sal in ag geneem word, maar die trustees moet verseker dat die geldverdeling regverdig is.

Hulle kry gewoonlik een jaar om jou afhanklikes te vind. Afhanklikes is huweliksmaats, kinders – almal wat kan bewys dat hulle geldelik afhanklik was van jou en enigiemand geregtig op onderhoud. Die trustees besluit hoeveel elkeen kry en hoe dit betaal word – byvoorbeeld direk aan ’n afhanklike of aan die wettige voog van ’n minderjarige afhanklike.

Omdat die geld nie deel van jou boedel word nie, is dit beskerm teen skuldeisers. Al was die oorledene binne gemeenskap van goed getroud, is die pensioenfonds se uitbetaling nie onderhewig aan die huweliksreg nie – en dus nie deel van die gemeenskaplike boedel nie. Gevolglik is dit vrygestel van boedelbelasting en eksekuteursfooie.

4. Annuïteite

As jy ’n lewende annuïteit het, kan die oorblywende beleggingswaarde aan jou begunstigdes nagelaat word. Dit word nie deel van die boedel nie en is vrygestel van boedelbelasting en eksekuteursfooie.

Die begunstigde kan die sterftevoordeel (dit wat beleggingsmaatskappye uitbetaal) as ’n enkelbedrag neem, dit oorplaas na ’n ander lewende annuïteit of ’n deel kontant neem en die res as ’n lewende annuïteit belê. Gesels eers met belastingkundiges oor moontlike belasting op kontant.

As jy nie begunstigdes aangewys het nie of as jou begunstigdes nie opgespoor kan word nie, word die sterftevoordeel deel van die boedel. Dan kan boedelbelasting en eksekuteursfooie gehef word. Gewaarborgde annuïteite eindig gewoonlik wanneer jy sterf en niks word oorgedra nie, sê Sonja.

5. Effektetrusts

Begunstigdes is nie nodig nie en jy kan die opbrengs daarvan in jou testament aan jou erfgename bemaak. Dit word egter deel van jou boedel as jy sterf, wat beteken dat boedelbelasting betaal sal word en dat skuldeisers daarop beslag kan lê.

Die eksekuteur van jou boedel sal al jou bates, soos die geld in hierdie belegging, verdeel om jou skuldeisers en erfgename te betaal. 

Die beleggingsmaatskappy betaal gewoonlik die belegging uit volgens die eksekuteur se aanwysings nadat die maatskappy ’n sterftekennisgewing ontvang het. 

6. Spaargeld in jou bankrekening

Die uitkeerbedrag kan in jou testament bemaak word en sal volgens jou voorskrifte uitgedeel word. Maar die geld is soos met effektetrusts deel van jou boedel, onderhewig aan boedelbelasting en word nie teen skuldeisers beskerm nie.

Syfers

25%: Soveel belasting hef die Suid-Afrikaanse Inkomstediens op boedels groter as R30 miljoen.

R3,5 miljoen: Soveel belasting hef die Suid-Afrikaanse Inkomstediens op boedels groter as R30 miljoen.Soveel van jou boedel is belastingvry.

Wenk

Belastingvrye spaarplanne se verdeling hang af van die soort belegging waarin dit is.

As dit ’n effekte-trust of spaarrekening by ’n bank is, word dit deel van jou boedel. Dan kan boedelbelasting en eksekuteurssfooie gehef word. 

Kontak ons
  • Stuur voorstelle en versoeke na geldsake@huisgenoot.com.
  • E-pos sal sover moontlik in die rubriek beantwoord word en nie persoonlik nie.